II SA/Ol 790/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-10-07
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka A, która przesunęła fragment istniejącej rury wodociągowej w pasie drogowym, jest właścicielem tej rury i czy zajęcie pasa drogowego w celu przesunięcia tej rury stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia charakteru prac wykonanych przez spółkę A w pasie drogowym oraz kwestii własności przesuniętego fragmentu rury wodociągowej. Błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że spółka A wybudowała nowe przyłącze wodociągowe i jest jego właścicielem, doprowadziło do niezasadnego nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na Spółkę A karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie urządzenia wodociągowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka A wniosła skargę, zarzucając m.in. błędne ustalenie, że jest właścicielem rury wodociągowej i że stanowi ona nowe przyłącze. Spółka twierdziła, że jedynie przesunęła fragment istniejącej rury wodociągowej w ramach prowadzonej inwestycji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 177 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 177 zł (słownie: sto siedemdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]" nałożył na spółkę A karę pieniężną w wysokości 479,50 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy A w A położonej w ciągu drogi krajowej (działka nr "[...]", obr. A) w okresie od 1 czerwca 2013r. do 7 stycznia 2014r. poprzez umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. urządzenia wodociągowego o długości 36m i powierzchni 3,96 m kw. z przekroczeniem terminu określonego w decyzji zarządcy drogi z dnia "[...]". W uzasadnieniu wskazano przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie, opisano przebieg postępowania dowodowego oraz lokalizację, wymiary i okres zajętego pasa drogowego, jak też podano sposób obliczenia wysokości kary.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła spółka A zarzucając naruszenie przepisu art. 193 § 2 ustawy Kodeks cywilny poprzez jego niezastosowanie, a przez to błędne uznanie, że umieszczona na podstawie decyzji z dnia "[...]" rura PE o średnicy 110 mm i długości 36 m, o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96 m2 w pasie drogowym ulicy A w A, przy skrzyżowaniu z ul. B (dz. nr "[...]", obręb A), położonym w ciągu drogi krajowej nr "[...]", jest samoistną rzeczą ruchomą, tj. urządzeniem wodociągowym – urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; naruszenie
przepisu art. 49 § 2 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, a przez to błędne wskazanie w
uzasadnieniu prawnym decyzji, że sfinansowanie kosztów budowy urządzeń, które po połączeniu z siecią są samoistnymi rzeczami ruchomymi, ma wyłącznie znaczenie dla określenia, kto jest ich właścicielem; przepisów art. 47 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niezastosowanie, a przez to nieuznanie, że rura PE o średnicy 110 mm i długości 36 m, o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96m2 po połączeniu z istniejącym już w pasie drogowym urządzeniem wodociągowym - urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, stała się jego częścią składową, a tym samym utraciła swój samoistny byt prawny (czyli przestała być rzeczą ruchomą); przepisów art. 40 ust. 12 pkt 2 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez ich błędną wykładnię, a przez to błędne uznanie, że zarządca drogi może wymierzyć, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną za ponowne zajęcie tego samego pasa drogowego tym samym urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; przepisu art. 77 § 1 i 75 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) poprzez nieudowodnienie, że strona jest właścicielem rury PE o średnicy 110mm i długości 36 m, o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96m2 (brak dowodu zakupu przez stronę rury); przepisów art. 75 i 77 § 1 i 85 kpa, w ten sposób, że przeprowadzone przez organ w dniu 9 października 2013r. oględziny pasa drogowego ul. A nie ustaliły w sposób oczywisty i wyczerpujący, czy przedmiotowa rura nadal znajduje się w pasie drogowym; błędne wskazanie nazwy strony, której prawidłowa nazwa brzmi A.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie kwestią sporną jest rozstrzygnięcie, czy urządzenie
wodociągowe umieszczone przez spółkę A w pasie drogowym ulicy
A w A po połączeniu z istniejącą siecią wodociągową stało się własnością przedsiębiorstwa wodociągowego, czy w dalszym ciągu stanowi własność Spółki. Według organu odwoławczego przepis art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny nie stanowi samoistnej podstawy prawnej przejścia urządzeń
służących do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz innych podobnych urządzeń na własność właściciela przedsiębiorstwa przez ich połączenie z siecią należącą do tego przedsiębiorstwa (uchw. SN z dnia 8 marca 2006r., III CZP105/D5, OS C 2006, nr 10, poz. 159, z glosą Z. Kuniewicza, OSP 2007, z. 7-8, poz. 84). Podobnie art. 193 § 2 Kodeksu cywilnego nie stanowi podstawy prawnej nabycia własności tych urządzeń.
Przepis art. 49 § 1 k.c. przesądza tylko o tym, że urządzenia w nim wymienione nie należą do części składowych gruntu z chwilą, gdy weszły w skład przedsiębiorstwa
przesyłowego. Nie reguluje on natomiast sposobu uzyskania tytułu prawnego do tego
urządzenia przez prowadzącego przedsiębiorstwo przesyłowe. Wejście w skład
przedsiębiorstwa przesyłowego oznacza tylko, że stało się ono elementem składowym tego przedsiębiorstwa, co nie jest równoznaczne z przeniesieniem własności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2011r. Sygn. akt II CSK 80/11 LEX nr 1044001).
Z akt sprawy wynika, że spółka A nie przekazała skutecznie własności spornego urządzenia wodociągowego na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. W aktach sprawy brak jest bowiem stosownej umowy zawartej w tej sprawie. Według Kolegium słusznie zauważył organ pierwszej instancji, że art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, że osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie, nie oznacza to jednak automatycznego przejścia własności urządzenia na
właściciela sieci, a jedynie daje możliwość do skorzystania z uprawnień jakie przewiduje art. 31 ust. 1 wspomnianej wyżej ustawy. Taka umowa nie została zawarta pomiędzy spółką A, a Gminą A lub spółką B.
W ocenie organu II instancji organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził, iż spółka A zajmowało pas drogowy ulicy A w A z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi z dnia "[...]". Jak wynika z akt sprawy spółka A nie posiadała zezwolenia na zajęcie pasa drogowego ulicy A w A położonej w ciągu drogi krajowej (działka nr "[...]", obr. A) w okresie od 1 czerwca 2013r. do 7 stycznia 2014r.
Skargę na ww. decyzję wywiodła spółka A, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia decyzji poprzez wadliwe ustalenie, że rura PE o średnicy 110 mm i długości 36m, powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96m2 w pasie drogowym ulicy A w A, przy skrzyżowaniu z ul. A (dz. nr "[...]", obręb A), położonym w ciągu drogi krajowej nr "[...]", stanowi urządzenie wodociągowe
wybudowane przez spółkę A. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieudowodnienie, że strona skarżąca jest właścicielem wskazanej rury. Wskazano także na naruszenie prawa materialnego w postaci art. 47 § 1 i 2 k.c. poprzez nieuznanie, że rura po połączeniu z istniejącym już w pasie drogowym urządzeniem wodociągowym-urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego tj. siecią wodociągową, stała się jej częścią składową, a tym samym utraciła swój samoistny byt prawny (czyli przestała być rzeczą ruchomą). Podniesiono też naruszenie art. 193 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, a przez to brak ustalenia, że rura przestała być z mocy prawa własnością skarżącej i stała się własnością właściciela sieci wodociągowej. Podniesiono również naruszenie przepisów art. 40 ust. 12 pkt 2 w związku z art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o drogach publicznych poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie, przez mylne uznanie, że zarządca drogi może wymierzyć, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną za zajęcie tego samego pasa drogowego tym samym urządzeniem infrastruktury technicznej niezwiązanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Zarzucono również nieustalenie w sposób oczywisty i wyczerpujący, czy przedmiotowa rura nadal znajduje się w pasie drogowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na spółkę A karę pieniężną w wysokości 479,50 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy A w A położonej w ciągu drogi krajowej (działka nr "[...]", obr. A) w okresie od 1 czerwca 2013r. do 7 stycznia 2014r. poprzez umieszczenie urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. urządzenia wodociągowego o długości 36m i powierzchni 3,96 m kw. z przekroczeniem terminu określonego w decyzji zarządcy drogi z dnia "[...]".
Stosownie do art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2013r., poz. 260) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie takie dotyczy: prowadzenia robót w pasie drogowym; umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego; umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam; zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1- 3.
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3). Według art. 40 ust. 5 powołanej ustawy, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dniu mieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Opłatę, o której mowa w ust.3, ustala, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 11). Natomiast stosownie do art. 40 ust. 12 ustawy za zajęcie pasa drogowego: bez zezwolenia zarządcy drogi; z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi; o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi,
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10 - krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" organ pierwszej instancji zezwolił spółce A, zgodnie ze złożonym wnioskiem, na zajęcie pasa drogowego ul. A w A (działka nr "[...]", obręb geodezyjny nr "[...]") w okresie od dnia 15 czerwca 2011 r. do dnia 31 sierpnia 2011r. w celu prowadzenia robót polegających na niwelacji terenu, budowie chodników i schodów terenowych, obniżeniu istniejących studni kanalizacyjnych oraz w okresie od dnia 1 lipca 2011r. do dnia 31 sierpnia 2011r. w celu prowadzenia robót polegających na budowie przyłączy kanalizacji deszczowej, sanitarnej i wodociągowej. Wymieniona decyzja obejmowała również zezwolenie na umieszczenie w pasie drogowym ul. A urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj.: przyłącza kanalizacji sanitarnej deszczowej oraz przyłącza wodociągowego składającego się z rury PE o średnicy 110 mm i długości 36m, o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96 m kw., w okresie od dnia 1 lipca 2011r. do dnia 31 grudnia 2012r.
W dniu 31 grudnia 2012 r. spółka A złożyła wniosek o dalsze nieodpłatne zajęcie pasa drogowego ul. A do dnia 31 stycznia 2013 r. w celu umieszczenia przyłącza wodociągowego i do dnia 31 marca 2013 r. w celu umieszczenia przyłączy kanalizacji deszczowej i sanitarnej, wskazując, iż jest to podyktowane faktem nieodpłatnego przekazywania sieci dla spółki B. W dniu 11 stycznia 2013r. wydana została decyzja nr "[...]" zezwalającą na zajęcie pasa drogowego ul. A w A (działka nr "[...]", obręb geodezyjny nr "[...]") w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj.: urządzeń kanalizacji sanitarnej i deszczowej o łącznej powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 4 m kw., w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 marca 2013 r. oraz urządzenia wodociągowego składającego się z rury PE o średnicy 110 mm i długości 36 m, o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96 m2, w okresie od dnia 1 stycznia 2013r. do dnia 31 stycznia 2013r. i ustalono opłatę z tego tytułu.
Kolejnymi pismami spółka A występowała o przedłużenie terminu
zajęcia pasa drogowego ul. A, a organ pierwszej instancji wydawał decyzje
zezwalające na zajęcie pasa drogowego zgodnie z wnioskiem strony. Ostatnia decyzja w tej sprawie z dnia "[...]" wydana została na wniosek strony złożony dnia 28 lutego 2013r. i zezwalała na zajęcie pasa drogowego ul. A w A (działka nr "[...]", obręb geodezyjny nr "[...]") w celu umieszczenia urządzenia infrastruktury technicznej niezwiązanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj.: urządzenia wodociągowego składającego się z rury PE o średnicy 110 mm i długości 36 m kw., o powierzchni rzutu poziomego wynoszącej 3,96m, w okresie od dnia 1 marca 2013 r. do dnia 31 maja 2013r.
W ocenie Sądu organy poprzez błąd w ustaleniach faktycznych doszły w niniejszej sprawie do zbyt dalekich, nieuprawnionych i nieuzasadnionych wniosków. W pierwszej kolejności wskazać należy na charakter spornego urządzenia wodociągowego. Pierwotnie strona skarżąca wskazywała, że sporne urządzenie wodociągowe to przyłącze wodociągowe (L=36m), które nie jest własnością spółki A. Strona podniosła, że przyłącze to zasila w wodę osiedle mieszkaniowe, a budynek spółki A nie jest z niego zasilany (akta adm. – k. – 35). Charakter spornego urządzenia jako przyłącza wodociągowego zdawała się potwierdzać decyzja organu z dnia "[...]" zezwalająca na lokalizacje w pasie drogowym: ulicy A w A – dz. Nr "[...]", obręb A m. A urządzenia w postaci projektowanych przyłączy wody, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej w związku z rozbudową budynku biurowego A (akta adm., k. – 9). Skarżąca spółka w piśmie z dnia 28 maja 2013r. (akta adm., k . – 45), skierowanym do Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów, stwierdziła, że przekazuje na rzecz Gminy A przyłącze wodociągowe PE śr. 110mm, L=36,0m na działce "[...]", obręb A w A. W odpowiedzi w piśmie z dnia 18 czerwca 2013r. Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów poinformował, że Gmina nie przyjmuje na własność rzeczonego urządzenia wodociągowego.
Jednakże do pisma procesowego z dnia 2 października 2014r. spółka A załączyła pismo z dnia 11 lipca 2014r. wykonawcy (przedsiębiorstwo A) w latach 2011/2012 robót: "Rozbudowa budynku A, ul. A". W piśmie tym wykonawca oświadczył, że w wydanej w dniu "[...]" przez Miejski Zarząd Dróg i Mostów decyzji, niewłaściwie sklasyfikowano przesunięcie odcinka wodociągu jako budowę przyłącza wodociągowego. Według wykonawcy z punktu widzenia prowadzonych w okresie 02.2012-06.12 prac w pasie drogowym nie miało to istotnego znaczenia. Chodziło o udostępnienie przez MZDiM pasa drogowego na wykonanie faktycznie potrzebnych prac. Na zapis "przyłącza wodociągowego" w decyzji "[...]" nie wnoszono więc uwag. Jednakże późniejszą konsekwencją błędnego zapisu było przypisanie inwestorowi całego zakresu prac – własności rzekomo w tym czasie wybudowanego przyłącza wodociągowego. Jednocześnie jednoznacznie stwierdzono, że wykonano następujący zakres prac: kanalizacja deszczowa (z przyłączem); kanalizacja sanitarna (z przyłączem); przesunięto istniejącą rurę wodociągową pe 110mm na odcinku 36m. Ponadto wykonawca podkreślił, że wymieniona inwestycja nie wymagała budowy w tym miejscu przyłącza wodociągowego i przyłącze takie nie było wykonywane. Inwestor A nie budował więc i nie jest właścicielem przyłącza wodociągowego od strony ulicy A. Zaopatrzenie w wodę rozbudowanej części budynku zrealizowane zostało z innego istniejącego już przyłącza wodnego na terenie posesji A.
Na powyższą okoliczność skarżąca spółka wskazywała już w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podnosząc, że w roku 2012 w ramach prowadzonej inwestycji spółka A fragment wodociągu przebiegającego przez teren w zarządzie ZDZiT przesunęła równolegle do istniejącej sieci około 0,5-1,0m w kierunku jezdni oraz pogłębił o około 1,0m. Prace zostały wykonane z tego samego materiału, tj. rury pvc o średnicy 110mm. Długość całkowita sieci wodociągowej wynosi około 140mb, natomiast fragment odcinka przesuniętego przez spółkę A wynosi 36mb, co stanowi 24,31% całości. Wskazano, że powodem przesunięcia przewodu wodociągowego było obniżenie terenu oraz konieczność umieszczenia w sąsiedztwie innych elementów infrastruktury podziemnej. Spółka stwierdziła, że nie korzysta z infrastruktury wodociągowej.
Organy zupełnie nie wyjaśniły wskazanych wyżej okoliczności. Przyjęły natomiast niejako automatycznie, że właścicielem spornej rury wodociągowej jest spółka A. Organy jednoznacznie przesądziły, że spółka wybudowała urządzenie wodociągowe w postaci przyłącza wodociągowego, które nie zostało skutecznie przekazane na rzecz przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, co nie znajduje potwierdzenia w aktualnym materiale dowodowym. Zaniechanie przeprowadzenia dokładnego postępowania wyjaśniającego skutkowało tym, że organy zbyt pochopnie uznały, że spółka wybudowała przyłącze wodociągowe, którego jest właścicielem. Organy nie przeprowadziły zatem wystarczającego postępowania wyjaśniającego i nie wyjaśniły niezwykle istotnych dla sprawy okoliczności, na które już na etapie postępowania administracyjnego wskazywała strona skarżąca, co w praktyce doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że strona skarżąca jako właściciel umieszczonego przez nią w pasie drogi przyłącza wodociągowego jest podmiotem zajmującym pas drogowy bez wymaganego zezwolenia. Trzeba przy tym dostrzec, że to, iż spółka wystąpiła o zajęcie pasa drogowego pod określoną inwestycje w żadnym stopniu nie przesądza faktycznego charakteru prac wodociągowych jakie zostały wykonane w tym pasie, ani tym bardziej kwestii własności urządzeń przesyłowych w nim umieszczonych.
Obowiązek zaś dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), przy czym wynik tej oceny powinien znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Z przytoczonych względów powyższy obowiązek nie został należycie wypełniony przez organy obydwu instancji.
Organy w toku ponownego rozpatrzenia sprawy zweryfikują ostatecznie w oparciu o szerokie spectrum możliwości przeprowadzenia środków dowodowych charakter prac wykonanych przez inwestora przy rozbudowie budynku A w A przy ul. A. Pozwoli to ostatecznie wyjaśnić czy doszło tam jedynie do przesunięcia istniejącej rury wodociągowej pe 110mm na odcinku 36m czy też jednak wybudowano tam przyłącze wodociągowe. Organ zobligowany jest wziąć pod uwagę i ocenić wyjaśnienia dokonane w tym zakresie przez wykonawcę spornej inwestycji, przedsiębiorstwo A, zaprezentowane w piśmie z dnia 11 lipca 2014r. będącym załącznikiem do pisma procesowego skarżącej z dnia 2 października 2014r. Dopiero wyjaśnienie ostateczne tych okoliczności pozwoli odpowiedzieć na kluczowe pytanie czy w ogóle doszło do umieszczenia w gruncie nowego urządzenia wodociągowego. Jeżeli do tego nie doszło i potwierdzi się stanowisko spółki wskazującej na wykonanie jedynie przesunięcia odcinka istniejącej sieci wodociągowej poprzez przesunięcie rury wodociągowej, wówczas kwestia własności takiej przesuniętej rury nie będzie budzić wątpliwości. Wykonanie bowiem prac związanych z przesunięciem istniejącej rury wodociągowej nie powoduje, że skarżąca stała się właścicielem takiej rury czy też jej części. Przesunięta rura nie może być przecież uznana za nowe przyłącze wodociągowe, nie ma ku temu żadnych podstaw. Jako część dużego wodociągu, a więc integralny element sieci przesyłowej stanowić ona będzie własność przedsiębiorstwa przesyłowego, a co za tym idzie niezasadne byłoby w takiej sytuacji nałożenie na skarżącą spornej kary za zajęcie pasa drogowego.
Organ zobligowany jest zatem do ostatecznego zweryfikowania wskazanych okoliczności i ich oceny w oparciu o przeprowadzone we własnym zakresie środki dowodowe.
Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do oceny prawnej zawartej w wyroku.
Stwierdzając naruszenie przepisów prawa należało w pkt I uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt II, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono w pkt III stosownie do art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło