II SA/Ol 796/09

WyrokWSA w Olsztynie2009-10-22

Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, czy też powinno było uzupełnić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wątpliwości organu dotyczące ustalenia kręgu stron postępowania oraz prawidłowości zapewnienia udziału społeczeństwa mogły zostać wyjaśnione w ramach postępowania odwoławczego poprzez uzupełnienie dowodów, a nie poprzez obligatoryjne przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponadto, organ odwoławczy nie zbadał, czy odwołujący się J. i Z. C. posiadali legitymację do wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Spółka A wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy wytwórni betonu. Organ I instancji wydał decyzję, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ją i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając nieprawidłowe ustalenie kręgu stron i brak zapewnienia udziału społeczeństwa. Spółka A zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i błędne przyjęcie, że organ I instancji nie ustalił kręgu stron. WSA uchylił decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 740 złotych (słownie: siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 30 marca 2007r. spółka A wystąpiła do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie stacjonarnej wytwórni betonu towarowego, na działce nr "[...]" położonej w miejscowości T., gmina O. Wnioskodawca przedłożył z podaniem m.in. kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren, na którym planowano realizację przedsięwzięcia, wraz z terenem działek sąsiednich. Pismem z dnia 16 kwietnia 2007r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania z wniosku spółki A: A. S., J. i Z. C., Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Nadleśnictwo I., S. W., C. B., J. P. i G. S. W aktach administracyjnych znajduje się także obwieszczenie dla społeczności lokalnej o wnioskowanym zamierzeniu inwestycyjnym z dnia 16 kwietnia 2007r. Przy czym w aktach sprawy brak jest informacji dotyczącej sposobu podania tego obwieszczenia do publicznej wiadomości. Następnie, postanowieniem z dnia "[...]"., Wójt Gminy stwierdził obowiązek sporządzenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ustalił jego zakres. Rozstrzygnięcie to organ doręczył osobom wskazanym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, poza trzema osobami. Postanowienia nie doręczono: C. B., J. P. i G. S. Te trzy osoby zostały pominięte przez organ także w toku dalszych czynności. Dalsze pisma w sprawie, t.j.: pismo Wójta Gminy z dnia 20 maja 2008r. o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez Starostę Powiatowego w O., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. i Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody, a także rozstrzygnięcia tych organów kierowane były jedynie do A. S., J.i Z. C., Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Nadleśnictwa I., S. W. oraz wnioskodawcy. Te też podmioty organ I instancji zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Wójt Gminy, na podstawie art. 46 a ust. 7 pkt 4 w zw. z art. 46 ust. 1 i art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnieniu informacji o środowisku oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227), ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, określając warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w projekcie budowlanym, wymagania w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz wskazał dopuszczalny wariant przedsięwzięcia. Organ stwierdził zgodność planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podał w tym zakresie, iż obszar wnioskowanego przedsięwzięcia nie jest objęty aktualnymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na przebieg postępowania podając, iż na inwestora został nałożony obowiązek sporządzenia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Inwestor taki raport przedłożył. Następnie uzyskano uzgodnienia Starosty Powiatowego w O., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. oraz Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Odniósł się też do zakreślonych ustaleń zamierzonego przedsięwzięcia. Podał, że realizacji inwestycji sprzeciwili się: A. S., J. i Z. C., Sołtys oraz Rada Sołecka Wsi T.. Organ nie uznał zasadności zgłoszonych zastrzeżeń. Wskazał, iż w toku postępowania zapewnił stronom czynny udział. Każdy też miał prawo zapoznać się ze sprawą i wnieść uwagi, o czym zawiadomiono mieszkańców poprzez obwieszczenie w dniu 16 kwietnia 2007r. Decyzję tę organ I instancji doręczył: wnioskodawcy, A. S., J.i Z.C., Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, Nadleśnictwu I. oraz S.W. Odwołanie od tej decyzji wnieśli J. i Z. C., domagając się jej uchylenia w związku z naruszeniem obowiązującego prawa. Decyzji zarzucili: - brak pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia, - organ pierwszej instancji przed wydaniem decyzji nie poinformował mieszkańców sołectwa T. o planowanym przedsięwzięciu, - naruszenie przepisów art. 35, 36, 77 i 78 kpa poprzez nieudzielenie odpowiedzi na zadane pytania przez mieszkańców, tym samym nieuwzględnienie zastrzeżeń wnoszonych przez nich w trakcie postępowania, - nieustalenie spadkobierców działki nr 140, która graniczy bezpośrednio z działką, na której ma powstać lokalizacja, - planowana inwestycja zniszczy środowisko, kompleks leśny, architekturę wiejskiej zabudowy, spokój a także zatruje ujęcia wód pitnych, - decyzja jest sprzeczna ze "Strategią Rozwoju Społeczno-Gospodarczego Województwa Warmińsko- Mazurskiego". Odwołanie od wymienionej decyzji wniosło także 39 mieszkańców wsi T., którzy nie zgodzili się na realizację przedmiotowej inwestycji na działce nr "[...]". W wyniku rozpatrzenia wskazanych odwołań, decyzją z dnia "[...]". nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, iż nie może stwierdzić, czy organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił krąg stron przedmiotowego postępowania. Wskazano, że krąg podmiotów posiadających interes prawny w przypadku inwestycji mającej istotny wpływ na środowisko jest szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. Obowiązkiem organu I instancji było więc ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego. Kolegium zaznaczyło, że zadaniem organu I instancji - po wpłynięciu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - jest przede wszystkim ustalenie kręgu stron poprzez sporządzenie wykazu stron postępowania popartego odpowiednią dokumentacją graficzną. Kolegium zauważyło też, że zawiadomienie z dnia 16 kwietnia 2007 r. o wszczęciu postępowania zostało skierowane do większej liczby podmiotów. W trakcie prowadzonego postępowania pominięto natomiast: C. B., J. P. oraz G. S. W związku z tym Kolegium zobowiązało organ I instancji do ustalenia kręgu stron postępowania, zobrazowanego na mapie. Podkreśliło, że status stron służy osobom mającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Drugi powód uzasadniający uchylenie decyzji organu I instancji, w ocenie Kolegium, stanowiła konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem udziału społeczeństwa, który to wymóg określa art. 53 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się obwieszczenie z dnia 16 kwietnia 2007r. dla społeczności lokalnej o zamierzeniu inwestycyjnym w miejscowości T., gmina O. oraz obwieszczenie z dnia 6 maja 2009r. o wydaniu przez Wójta Gminy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia "Budowa Stacjonarnej Wytwórni Betonu na działce nr "[...]", położonej w miejscowości T.". Jednakże, jak zaznaczono, brak jest w aktach jakiejkolwiek informacji na temat gdzie i w jakich dniach obwieszczenia zostały zamieszczone. Kolegium podniosło, iż fakt, że takie obwieszczenia znajdują się w aktach sprawy nie oznacza, że organ prawidłowo zapewnił społeczeństwu udział w postępowaniu. Zauważono, że ustawodawca przewidział różne formy upubliczniania niniejszych informacji. W art. 32 ustawy Prawo ochrony środowiska mowa jest o "podaniu do publicznej wiadomości informacji ... ", przy czym, zgodnie z art. 3 pkt 19 ustawy przez podanie do publicznej wiadomości - rozumie się ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, a w sytuacji gdy siedziba właściwego organu mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot ogłoszenia - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot ogłoszenia. Oznacza to zatem, że podanie do publicznej wiadomości informacji określonych wart. 32 cyt. ustawy następuje z wykorzystaniem różnych sposobów. Wszystko po to, by możliwość wzięcia udziału przez społeczeństwo w mającym się toczyć postępowaniu była jak najbardziej realna. Rozstrzygnięcie to zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie spółka A, reprezentowana przez radcę prawnego A. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji skarżąca zarzuciła: naruszenie art. 138 § 2 kpa, poprzez uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz naruszenie art. 53 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 3 pkt 19 ustawy Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu według stanu prawnego sprzed 15 listopada 2008r., poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji nie ustalił kręgu stron postępowania. Uzasadniając powyższe zarzuty strona skarżąca podniosła, iż wbrew stanowisku Kolegium organ I instancji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organ zawiadomił bowiem o wszczęciu postępowania podmioty wskazane w zawiadomieniu z dnia 16 kwietnia 2007r. Dodatkowo wywiesił na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy O. oraz umieścił na stronie internetowej tegoż urzędu w Biuletynie Informacji Publicznej obwieszczenie z dnia 16 kwietnia 2007r. i z dnia 6 maja 2009r. W tych okolicznościach, zdaniem pełnomocnika, należy uznać, że procedura informacyjna o prowadzonym postępowaniu została przez organ I instancji przeprowadzona prawidłowo. Podniesiono też, że niezawiadomienie w kolejnych etapach postępowania o podejmowanych czynnościach C. B., J. P. i G. S. było uzasadnione, gdyż osoby te w żadnej mierze nie mogą być uznane za stronę postępowania, z uwagi na to, że nie są właścicielami działek bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której projektowane jest przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. Zaznaczono, że sporządzony w sprawie raport wskazuje, iż planowana inwestycja może oddziaływać na środowisko jedynie w obszarze działki nr "[...]", na której ma być zrealizowana, obojętna zaś będzie dla terenów bezpośrednio sąsiadujących. W związku z tym, w ocenie strony skarżącej, organ I instancji prawidłowo ograniczył krąg stron występujących w postępowaniu. Podkreślono, że organ I instancji zawiadomił wszystkich żyjących właścicieli działek sąsiadujących z działką skarżącej, tj. A. S. – właściciela działki nr "[...]", J. i Z. C. – właścicieli działki nr "[...]", S.W. – właściciela działek nr "[...]", Nadleśnictwo I. – właściciela działki nr "[...]" oraz GDDKiA – właściciela dróg graniczących z działką nr "[...]". Zdaniem strony skarżącej bez wpływu na prawidłowość wydanej decyzji winno być pominięcie jako strony A. S., figurującego w ewidencji gruntów jako właściciel działki nr "[...]" , skoro powszechny jest fakt jego zgonu. Strona podniosła, że organ nie ma obowiązku ani też prawa do porządkowania spraw spadkowych w miejsce zainteresowanych. Nawet odnalezienie osób zaliczanych do kręgu spadkobierców zmarłego nie przesądza o tym, że są właścicielami działki nr "[...]" i przysługuje im status strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium wskazało, iż w aktach sprawy brak było jakichkolwiek dokumentów umożliwiających dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy organ I instancji ustalił krąg stron postępowania. W konsekwencji organ odwoławczy nie mógł stwierdzić, czy prowadząc postępowanie organ I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 10 kpa tj. zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału we wszystkich czynnościach postępowania i na każdym jego etapie. Poza tym w ocenie Kolegium, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, nie bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt zaniechania podjęcia przez organ pierwszej instancji czynności mających na celu ustalenie obecnego stanu prawnego nieruchomości działki nr "[...]". Zdaniem Kolegium, fakt iż właściciel nieruchomości działki nr "[...]" nie żyje, nie zwalnia organu z obowiązku poszukiwania i ustalenia następców prawnych, którym przysługiwałoby prawo wstąpienia do postępowania na prawach strony. Zaznaczono też, iż Kolegium nie neguje, że ogłoszenia znajdujące się na stronie internetowej BlP Urzędu Gminy w O. są powszechnie dostępne. Okoliczność, iż obwieszczenie z dnia 16 kwietnia 2007r. i z dnia 06 maja 2009r. zostało zamieszczone na stronie BlP Urzędu jest bezsporna. Jednakże z akt sprawy nie wynikało gdzie i w jakim czasie zostały zamieszczone. Podkreślono, że w świetle art. 3 pkt 19 ustawy, strona internetowa BlP nie jest jedynym sposobem podania do publicznej wiadomości. Tym samym organ odwoławczy nie był w stanie stwierdzić czy w sposób prawidłowy organ zapewnił udział społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) daje sądowi administracyjnemu uprawnienie do dokonywania kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, to znaczy jego zgodności z obowiązującym prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) dalej jako p.p.s.a., dokonując tej kontroli sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod rozwagę nawet te naruszenia prawa, które nie były objęte zarzutami skargi. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dostrzegł naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą to organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozparzenia, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), powoływanej dalej jako k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zadaniem sądu było w niniejszej sprawie ocenić, czy organ II instancji prawidłowo zastosował cytowany przepis. Jak wynika z treści omawianego art. 138 § 2 k.p.a. może on być zastosowany przez organ odwoławczy tylko wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je w taki sposób, że wymaga ono uzupełnienia w znacznej części lub przeprowadzenia w całości. Jeśli żadna z tych przesłanek nie zachodzi organ odwoławczy nie może wydać orzeczenia kasacyjnego. Orzeczenie takie może zapaść w postępowaniu odwoławczym jedynie wówczas, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Nie może bowiem ujść uwadze, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ II instancji nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji lecz ciąży na nim obowiązek merytorycznego ponownego rozpoznania sprawy co do istoty. Jeśli w toku postępowania odwoławczego organ uzna, że stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, to winien we własnym zakresie uzupełnić dowody i materiały w sprawie albo zlecić przeprowadzenie postępowania uzupełniającego organowi I instancji, który wydał decyzję będącą przedmiotem odwołania. Konieczność przeprowadzenia jednego lub nawet kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzuciło Wójtowi Gminy, że nie ustalił on kręgu podmiotów, mających przymiot strony w postępowaniu oraz nie zapewnił prawidłowo udziału społeczeństwa w tymże postępowaniu. Należało więc ocenić, czy wyjaśnienie tych dwóch kwestii rzeczywiście wymagało wydania decyzji kasatoryjnej, czy też organ odwoławczy mógł w tej części uzupełnić postępowanie dowodowe i przeprowadzić je we własnym zakresie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie organ odwoławczy powinien okoliczności te wyjaśnić na etapie własnego postępowania. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów organu II instancji stwierdzić należy, iż badania przymiotu strony nie można rozważać w kategoriach przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Tym bardziej, że organ I instancji ustalił krąg podmiotów, które potraktował jako strony postępowania. Fakt, iż początkowo Wójt Gminy uwzględnił w postępowaniu więcej osób aniżeli na późniejszym etapie postępowania, nie oznacza, że kręgu podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w ogóle nie ustalił. Kwestia, czy uczynił to prawidłowo jest innym zagadnieniem. Jeśli organ odwoławczy miał co do tego wątpliwości, to powinien był w tym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Wobec tego zobowiązanie organu I instancji do ustalenia stron postępowania administracyjnego w warunkach niniejszej sprawy było nieuprawnione. Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, iż Wójt Gminy uznał za strony wnioskodawcę, który ubiega się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji oraz A. S., J. i Z. C., S. W., Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad oraz Nadleśnictwo I. Rzeczywiście organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego wymienione osoby uznał za strony postępowania administracyjnego oraz dlaczego wyeliminował z udziału, początkowo biorących w nim udział J. P., G. S. i C. B. Nie dawało to jednak organowi odwoławczemu podstaw do uchylenia decyzji będącej przedmiotem odwołania. Możliwe było bowiem ustalenie kręgu legitymowanych podmiotów w postępowaniu odwoławczym. Wszakże w aktach sprawy administracyjnej znajduje się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, z którego wynika na jakie działki zamierzona inwestycja będzie oddziaływać. W aktach tych znajduje się także wyrys z mapy ewidencyjnej, z którego wynika jakie numery ewidencyjne noszą działki sąsiadujące z działką, na której ma powstać planowana przez inwestora stacjonarna wytwórnia betonu. Nie było więc żadnych przeszkód, aby Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do organu, prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o nadesłanie wypisu z tej ewidencji w części dotyczącej działek, na które inwestycja może oddziaływać. Dokument ten pozwoliłby na ustalenie kto jest ich właścicielem i ocenę, czy wszyscy biorący udział w postępowaniu przed organem I instancji mają przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie dawało podstaw do zastosowania przez organ II instancji art. 138 § 2 k.p.a. także i to, że w jego ocenie, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym Wójt Gminy nie zapewnił właściwie udziału społeczeństwa w postępowaniu. W kwestii wadliwości postępowania w tym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wypowiedziało się przedwcześnie, nie sprawdzając, czy organ I instancji zawiadomił społeczność lokalną o obwieszczeniu o złożonym przez spółkę A wniosku o wydanie decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań i wydaniu decyzji w tym przedmiocie, w inny sposób niż umieszczenie tych informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej. Należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że samo obwieszczenie dokonane na stronie internetowej na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zmianami) nie zapewniało należycie udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu. Przepis ten co prawda utracił moc obowiązującą z dniem 15 listopada 2008 r. ale miał w sprawie zastosowanie z mocy art. 153. ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U Nr 199, poz. 1227 ze zmianami). Stanowił on, że w przypadku, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, podanie do publicznej wiadomości powinno nastąpić także poprzez zamieszczenie informacji na stronie internetowej organu właściwego do wydania decyzji, jeśli organ ten prowadzi taką stronę. Użycie przez ustawodawcę słowa: "także" oznacza, że zamieszczenie informacji na stronie internetowej stanowi dodatkową formę zawiadomienia społeczeństwa oprócz zawiadomienia, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 i art. 32 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, które stanowiły o " podaniu do publicznej wiadomości" bez sprecyzowania w jakiej formie miałoby to nastąpić. Wobec tego należałoby przyjąć formy zawiadomienia określone w art. 3 pkt 19 tej ustawy to jest: ogłoszenie informacji w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast z góry zakładać, że organ I instancji nie zawiadomił lokalnej społeczności w inny sposób niż umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie internetowej, powinno wyjaśnić, czy organ I instancji nie uczynił tego w którejś z form przewidzianych w art. 3 pkt 19 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wprawdzie z akt administracyjnych nie wynika, że Wójt Gminy podał wymagane prawem informacje do wiadomości publicznej poprzez wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń urzędu gminy lub pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia albo w inny zwyczajowo przyjęty sposób lecz nie można wykluczyć, że miało to miejsce a jedynie w aktach sprawy nie zamieszczono na ten temat stosownej adnotacji. Dla wyjaśnienia tej okoliczności organ odwoławczy winien zwrócić się z zapytaniem do organu I instancji, żądając przedłożenia na te okoliczności dowodów, które potwierdzałyby ewentualne wypełnienie przez Wójta obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ustalenie tej okoliczności jest nader istotne dla dokładnego określenia 21- dniowego terminu na składanie uwag i wniosków, liczonego od dnia upublicznienia zawiadomienia o złożeniu wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ odwoławczy wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto, w ocenie sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło także, czy odwołanie zostało wniesione przez osoby wymienione w art.127 § 1 k.p.a. Stanowi on, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Z treści tego przepisu wynika, że środek ten przysługuje tylko stronie, czyli podmiotowi legitymowanemu do wniesienia odwołania. Ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot ma zasadnicze znaczenie dla sposobu załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Postępowanie odwoławcze zostaje bowiem skutecznie wszczęte wyłącznie wówczas, gdy organ odwoławczy ustali, że odwołanie wniosła strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Tylko wtedy odwołanie może być rozpoznane merytorycznie. Natomiast w razie ustalenia, że odwołujący się nie ma przymiotu strony obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołania J. i S. C. z pominięciem uprzedniego zbadania przesłanki formalnej dopuszczalności odwołania. Niedopuszczalnym było więc uchylenie decyzji Wójta Gminy i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia celem zbadania interesu prawnego stron postępowania, w tym wnoszących środek zaskarżenia w sytuacji, gdy organ odwoławczy nie zbadał, czy wnoszący odwołanie mieli interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę rozważania sądu i w pierwszej kolejności zbada, czy odwołujący się J. i S. C.posiadali legitymację do wniesienia odwołania. Jeśli okaże się, że są oni stroną postępowania, organ rozpozna ich środek zaskarżenia i orzeknie w zależności od ustaleń poczynionych w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja została uchylona wyłącznie z przyczyn proceduralnych sąd nie może odnieść się merytorycznie do przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd oparł o przepis art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi 500,- zł i koszty zastępstwa prawnego w kwocie 240,- zł, orzeczono na postawie art. 200 p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło