II SA/Ol 8/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-02-07
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Adam Matuszak, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otrzymanie przez osobę uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego bieżących lub zaległych alimentów od dłużnika alimentacyjnego w okresie pobierania tych świadczeń, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane, nawet jeśli wpłaty od dłużnika nie pokrywają w pełni zasądzonych alimentów lub są zaliczane na poczet długu?Ratio decidendi
Otrzymanie przez osobę uprawnioną do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w okresie pobierania tych świadczeń, zaległych lub bieżących alimentów od dłużnika alimentacyjnego, skutkuje uznaniem świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane do wysokości otrzymanych alimentów, zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., nie wymaga, aby wpłaty od dłużnika pokrywały w całości zasądzone alimenty ani nie nakazuje zaliczania ich w pierwszej kolejności na poczet długu, jeśli osoba uprawniona pobiera świadczenia z funduszu. Kolejność zaspokajania wierzycieli określona w art. 28 ustawy ma kluczowe znaczenie, a otrzymanie alimentów od dłużnika w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, niezależnie od ich kwoty czy okresu, za który zostały przekazane, stanowi przesłankę do uznania świadczeń z funduszu za nienależnie pobrane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o uznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązaniu do ich zwrotu. Organ I instancji przyznał skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego, pouczając o obowiązku informowania o zmianach i ryzyku zwrotu w przypadku otrzymania alimentów od dłużnika. Po otrzymaniu informacji od komornika o wpłatach od dłużnika, organ wszczął postępowanie i uznał część świadczeń za nienależnie pobrane, zobowiązując do zwrotu. Skarżąca odwołała się, podnosząc, że wpłaty były nieregularne, niższe od zasądzonych, a powinny być zaliczone na poczet długu. Kolegium utrzymało decyzję w mocy, wskazując na prawidłowość ustaleń organu I instancji i kolejność zaspokajania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz ich zwrotu oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d i art. 23 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej jako: k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Nr ‘[...]" wydanej w dniu "[...]" z upoważnienia Burmistrza "[...]" przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Funduszu Alimentacyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" w sprawie uznania świadczeń wypłaconych stronie z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu, utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji przyznał J. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna D. S. na okres od 1 lutego 2016 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Decyzja ta zawierała pouczenie o obowiązku niezwłocznego informowania organu I instancji o każdym przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskaniu lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na przysługujące stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego pod rygorem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
W dniu 8 września 2016 r. wpłynęło do organu I instancji pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 5 września 2016 r. przekazujące oświadczenie J. S., że dłużnik alimentacyjny wpłacił w maju 2016 r.-800 zł, w lipcu 2016 r. - 1200 zł oraz w sierpniu 2016 r. - 1200 zł.
Wobec powyższego organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie
administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego od 1 maja 2016 – 30 maja 2016, 1 lipca 2016 – 31 lipca 2016, 1 sierpnia 2016 – 30 sierpnia 2016 w związku z otrzymaniem alimentów od dłużnika alimentacyjnego.
Następnie decyzją z dnia "[...]" organ I instancji uznał
pobrane w okresie od 1 maja 2016 – 30 maja 2016, 1 lipca 2016 – 31 lipca 2016, 1 sierpnia 2016 – 30 sierpnia 2016r. świadczenia z funduszu alimentacyjnego, przyznane decyzją z dnia "[...]" na D. S., w łącznej kwocie 1500,00 zł za świadczenia nienależnie obrane i zobowiązał J. S. do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi
odsetkami w wysokości 23,01 zł. W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny. Podniesiono, iż w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego strona otrzymała alimenty od zobowiązanego D. S., co zgodnie z art. 2 pkt 7 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi nienależnie pobrane świadczenie alimentacyjne.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. podniosła, że zobowiązany do alimentacji wpłaca alimenty nieregularnie, w kwotach niższych od kwoty alimentów zasądzonych w wyroku Sądu z dnia 23 grudnia 2015 r. i posiada zadłużenie wobec Funduszu Alimentacyjnego i wierzycielki. Wskazała, że wpłaty od zobowiązanego do alimentacji powinny być zaliczane w pierwszej kolejności na poczet zaległych alimentów.
W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Kolegium, przytaczając treść art. 2 pkt 7, art. 23 i art. 28 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów podniosło, że z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia "[...]" organ
przyznał J. S. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na syna D. S. na okres od 1 lutego 2016 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie. Jak wynika z oświadczenia J. S. z dnia 2 września 2016 r. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała na D. S. alimenty w następującej wysokości: w maju 2016 r. - 800 zł, w lipcu 2016 r. - 1200 zł oraz w sierpniu 2016 r. - 1200 zł. Powyższe oświadczenie potwierdzają załączone do akt kserokopie potwierdzenia wykonania operacji wpłaty alimentów. W tym stanie rzeczy wydaną przez organ I instancji decyzję uznać należy za prawidłową i zgodną z prawem, w zaistniałym bowiem stanie faktycznym i prawnym organ zobowiązany był do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia świadczeń wypłaconych stronie z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane i zobowiązania do ich zwrotu. W okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego odwołująca się otrzymała bowiem, niezgodnie z kolejnością określoną wart. 28, zaległe lub bieżące alimenty. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od decyzji wniosku strony o umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami, Kolegium wyjaśniło, że art. 23 ust. 8 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (również jako: u.o.p.o.u.d.a.) stanowi, że organ właściwy wierzyciela oraz marszałek województwa mogą umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. W związku z powyższym wskazano, że na obecnym etapie postępowania nie było możliwe rozpatrzenie wniosku strony o umorzenie kwoty należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami. Władny do orzekania w tym zakresie jest organ właściwy wierzyciela, w tym przypadku Burmistrz "[...]". Organ ten, po otrzymaniu akt postępowania odwoławczego, w których zawarty jest również ów wniosek, winien go rozpatrzyć, stosując się przy tym do zasad określonych w przepisach ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Skargę na decyzję Kolegium z dnia z dnia "[...]" wywiodła do tut. Sądu J. N. W uzasadnieniu, przytaczając treść wyroku NSA z dnia 28 lipca 2010 r. (I OSK 597/10) i Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2009 r. (sygn. II CSK 409/08) podniosła, że organ mylnie zrozumiał kwestię jednoczesności pobierania świadczeń. Wskazał, że aby można było mówić o jednoczesności świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenia wypłacono, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. Odmienna interpretacja niweczyłaby cel ustawy, jakim było zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów, gdyż nawet jednorazowe dobrowolne wypłacenie przez dłużnika alimentacyjnego uprawnionemu niewielkiej części zaległych alimentów w trakcie pobierania świadczenia z ustawy skutkowałoby utrata tego świadczenia w okresie świadczeniowym. Wskazała, że wpłacona przez dłużnika kwota alimentów powinna zostać zarachowana według przepisów kodeksu cywilnego. Wskazała również na swoją ciężką sytuacje socjalno – bytową.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U z 2016 r., poz.718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).
Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrola Sądu oparta na wskazanych przepisach daje podstawę do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Osobą uprawnioną w rozumieniu ustawy jest zaś osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. (art. 2 pkt 11). Natomiast art. 23 ust. 1 ustawy stanowi, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Z kolei w myśl art. 2 pkt 7 lit a – f ustawy za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia, wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia, wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów oraz wypłacone innej osobie niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję.
Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że skarżącej decyzją z dnia 4 marca 2016 r. przyznano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na okres od 1 lutego 2016 r. do 30 września 2016 r. w kwocie 500,00 zł miesięcznie w wysokości 500 zł miesięcznie. Niesprzecznie zatem skarżąca została przez właściwy organ uznana za osobę uprawnioną, co zresztą musiało wynikać z dokumentacji załączonej do wniosku o przyznanie świadczenia. Skoro mowa o dokumentacji dotyczącej postępowania związanego z przyznaniem świadczenia odnotować należy, że wnioskodawczyni podpisała wniosek o ustalenie prawa do świadczenia funduszu alimentacyjnego z dnia 29 lutego 2016 r., którym została pouczona, że "nienależnie pobranym świadczeniem z funduszu alimentacyjnego (na podstawie art. 2 pkt 7 ustawy) są świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów". Wobec powyższego z treści decyzji przyznającej skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego wywodzić należy, nie tylko uprawnienie strony do pobierania świadczeń ale również przyjęcie przez nią obowiązków konkretnego zachowania, a więc zwrotu alimentów w sytuacji określonej w ustawie.
W realiach niniejszej sprawy niesprzeczne jest, że skarżąca otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego oraz otrzymała środki wyegzekwowane przez komornika od dłużnika alimentacyjnego. Ziściły się zatem okoliczności, które zgodnie z podpisanym wnioskiem o świadczenie i pouczeniem miały wpływ na uprawnienia wynikające z decyzji o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Sama skarżąca zdaje się na żadnym etapie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego nie kwestionować faktu przyjęcia środków od komornika, co zresztą jest dostatecznie potwierdzone przez organy w zebranym materiale dowodowym sprawy, aby mogło w ogóle podlegać zaprzeczeniu.
Twierdzenia skarżącej dotyczą wskazanych w skardze naruszeń prawa, które to twierdzenia w ogólności należy sprowadzić do uznania przez skarżącą, że organy pominęły jej zdaniem fakt istniejącego długu alimentacyjnego i nie zaliczyły kwoty uzyskanej od komornika sądowego w poczet długu alimentacyjnego, (a tak powinny uczynić jej zdaniem), lecz uznały, że kwota ta dotyczy tego samego okresu, w którym wypłacono świadczenie z funduszu alimentacyjnego i niezasadnie orzekły o jej nienależnym pobraniu i zwrocie. Mimo takiego stanowiska, popartego przywołanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, poglądy skarżącej nie mogą zostać uznane za zasadne. Autorka skargi zdaje się bowiem nie zauważać zmiany przepisów ustawy przyjętej w podstawie prawnej kwestionowanej decyzji w części dotyczącej kwalifikacji środków jako nienależnie pobranych. Stąd też odwołując się do orzeczeń dotyczących innego stanu prawnego, a nawet zasad konstytucyjnych, skarżąca podważa legalność wydanych rozstrzygnięć.
Zauważyć bowiem należy, że z treści aktualnie obowiązującego art. 2 pkt 7 lit. d u.o.p.o.u.d.a. wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Aktualny kształt przywołanego normatywu wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2012 r., i został wprowadzony ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2011 r. nr 205, poz. 1212). Jak wyżej wskazano odnosząc się do daty decyzji przyznającej świadczenie istotna jest treść art. 3 ww. ustawy, który stanowi, że sprawy o świadczenia rodzinne i świadczenia z funduszu alimentacyjnego, do których prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Wobec wydania decyzji po dniu 31 grudnia 2011 r., dotychczasowe regulacje nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Podobnie nieskuteczne jest powoływanie się na orzecznictwo dotyczące rozstrzygnięć wydanych w oparciu o przepisy ustawy w poprzednim brzmieniu.
Obecnie obowiązujący przepis art. 28 ust. 1 u.o.p.o.u.d.a. stanowi, że w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego, z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia.
- po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296, z późn. zm.), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 w przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1) należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń,
2) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
3) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia,
4) należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
5) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Organy administracyjne orzekające w sprawie zgodnie z wskazanymi wyżej przepisami musiały uwzględnić fakt, że skarżąca w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego otrzymała także w maju 2016 r. - 800 zł, w lipcu 2016 r. - 1200 zł oraz w sierpniu 2016 r.-1200 zł od dłużnika alimentacyjnego. Zatem w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego strona uzyskała także świadczenie od dłużnika. Biorąc pod uwagę wskazaną w przepisie art. 28 u.o.p.o.u.d.a. kolejność zaspokajania dłużnika alimentacyjnego trzeba zaznaczyć, że nie miało żadnego znaczenia, to za jaki okres strona skarżąca chce zaliczyć otrzymane alimenty. W sensie prawnym obojętne jest czy przekazane środki zostaną zaliczone w poczet długu alimentacyjnego, czy też jako bieżące alimenty z aktualnego okresu czy miesiąca. Ze względu na treść 28 u.o.p.o.u.d.a. organ obecnie nie bada tego zagadnienia lecz ma podstawy do uznania świadczenia za nienależne jeżeli osoba uprawniona poza świadczeniem z funduszu otrzyma zaległe lub bieżące alimenty od dłużnika alimentacyjnego. W takiej sytuacji ziszcza się bowiem przesłanka wskazana w przywołanym wcześniej normatywie w postaci otrzymania świadczenia niezgodnie z kolejnością. Zatem pobierając świadczenie z funduszu alimentacyjnego, skarżąca otrzymując środki od dłużnika znalazła się w sytuacji, którą należy zakwalifikować jako naruszenie kolejności zaspokojenia przez dłużnika alimentacyjnego wierzycieli określonej w art. 28 u.o.p.o.u.d.a. Zasadnie więc organy orzekły o uznaniu świadczeń jako nienależnie pobranych i orzekły o ich zwrocie wraz z ustawowymi odsetkami. Sama wysokość nienależnie pobranego świadczenia w ocenie Sądu została naliczona prawidłowo, gdyż stanowi ona wysokość środków przekazanych przez komornika.
Odnosząc się do twierdzeń skargi przyjdzie wskazać, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość zapadłych rozstrzygnięć. Jak zostało wykazane istotną okolicznością warunkującą orzeczenie o uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane było otrzymanie poza świadczeniem z funduszu także środków od dłużnika alimentacyjnego niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy. Niemożliwym było więc, jak chce tego skarżąca, zaliczenie tych środków w poczet długu alimentacyjnego, ponieważ, jak już powiedziano, nie ma to znaczenia w obecnie obowiązujących regulacjach. Podobnie nie stwierdzono, aby miały miejsce naruszenia przepisów w zakresie nieuwzględnienia sytuacji materialno-zdrowotnej skarżącej, gdyż sytuacja skarżącej nie wpływa na kwestię zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Trudno także uznać słuszność zarzutów skargi dotyczących przepisów kodeksu cywilnego skoro nie znajdują one zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło