II SA/Ol 801/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę. II SA/Ol 801/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 sierpnia 2004r. Starosta I. odmówił D. G. przyznania świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 30 lipca 2004r. D. G. zarejestrowała się jako osoba bezrobotna, wnosząc jednocześnie o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, iż wnioskodawczyni ukończyła 50 lat, posiada co najmniej 30-letni okres uprawniający do zasiłku, lecz w zakładzie pracy, w którym rozwiązano z nią stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy była zatrudniona przez okres 4 miesięcy i 29 dni. Wskazano, iż zgodnie z art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunkiem nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego jest łączne spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie, tj. spełnienie warunków do uzyskania statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku, posiadanie do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy – w przypadku kobiet - co najmniej 30-letniego stażu pracy i wieku 50 lat oraz legitymowanie się okresem zatrudnienia w tym zakładzie pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Podano, iż wnioskodawczyni posiada wymagany staż pracy i wiek, jednak w zakładzie pracy, w którym rozwiązani stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy była zatrudniona przez okres 4 miesięcy i 29 dni, tj. okres krótszy niż 6 miesięcy. Wskazano ponadto, iż wprawdzie pracodawca rozwiązując stosunek pracy zastosował ustawę z dnia 13 marca 2003r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, jednakże ustawa ta nie mogła mieć zastosowania gdyż w tym zakładzie pracy była zatrudniona tylko jedna osoba. Od decyzji tej odwołała się D. G., podnosząc iż w jej ocenie spełnia wszystkie wymogi niezbędne do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podniosła, iż skoro zarejestrowała się w dniu 31 lipca 2004r. to winno się do niej stosować przepisy dotyczące świadczeń przedemerytalnych na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 1989r. Podała, iż przez okres 3,5 roku prowadziła działalność gospodarczą – kiosk z prasą. W miesiącu lutym 2004r. zakończyła tę działalność, a prowadzenie kiosku przejęła córka, która zatrudniła wnioskodawczynię w charakterze pracownika. W związku z nierentownością prowadzonej działalności została ona zwolniona z przyczyn ekonomicznych. Wyjaśniła jednocześnie, iż świadectwo pracy zostało sprostowane i wskazano w nim prawidłową podstawę rozwiązania umowy o pracę. Decyzją z dnia 4 października 2004r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż z uwagi na fakt, iż wniosek D. G. został złożony w dniu 30 lipca 2004r. w związku z tym w sprawie tej zastosowanie miały przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stwierdzono, iż w świetle art. 37k tej ustawy strona nie spełnia warunków koniecznych do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, gdyż albo nie posiada wymaganego wieku (art. 37k ust. 1 pkt 1), albo nie posiada wymaganego stażu pracy (art. 37k ust. 1 pkt 3), albo też zatrudnienie w zakładzie pracy, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy trwało krócej niż 6 miesięcy (art. 37k ust. 1 pkt 2 i 3), albo też przepis w ogóle jej nie dotyczy, gdyż rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (art. 37k ust. 1 pkt 4). Wyjaśniono bowiem, iż do dnia rozwiązania stosunku pracy D. G. ukończyła 50 lat życia, legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym, 30 lat, 3 miesiące i 12 dni, spełniała warunki do uznania jej za osobę bezrobotną, lecz w zakładzie pracy, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy była zatrudniona jedynie przez okres 4 miesięcy i 29 dni. Wskazano, iż warunkiem nabycia uprawnień do świadczenia emerytalnego jest łączne spełnienie przesłanek określonych w wyżej powołanym przepisie. Przy czym przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie daje organom administracji możliwości uznaniowego przyznania świadczenia, nawet gdy różnica między wymogami ustawowymi a faktycznie spełnianymi jest niewielka. Wyjaśniono także, iż powoływana przez stronę w odwołaniu ustawa z dnia 28 grudnia 1989r. może kojarzyć się jedynie z datowaną na ten dzień ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jednakże akt te nie zawierał regulacji dotyczących świadczeń przedemerytalnych. Na tę decyzję skargę wniosła D. G., wnosząc o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Podniosła, iż przez okres 3,5 roku prowadziła działalność gospodarczą – kiosk z prasą. W lutym 2004r. zamknęła tę działalność, aby mogła otworzyć ją córka, która po ukończeniu studiów nie mogła znaleźć pracy. Jednakże w tym samym kiosku została zatrudniona jako pracownik, a następnie zwolniona, gdyż nie było możliwości utrzymania się z dochodów uzyskiwanych z tej działalności przez pracodawcę i pracownika. Wskazała, iż pomimo ukończenia 50 lat życia i stażu pracy ponad 30 lat zabrakło jej 1 miesiąca i 1 dnia pracy, aby spełnić warunek przepracowania 6 miesięcy. W ocenie skarżącej powinna jednak uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego ze względu na zasady współżycia społecznego, zwłaszcza iż spełnia pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia. Podała, iż jej wiek i stan zdrowia uniemożliwiają znalezienie pracy, a w związku z tym pozostanie bez środków do życia przez okres 10 lat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśniono, iż okres prowadzenia działalności gospodarczej oraz późniejszego wykonywania pracy w charakterze pracownika nie można traktować jako ciągłości zatrudnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń. Podnieść należy, iż z mocy art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120 poz. 1252) w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 ze zm.). Przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego określa art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, iż - jak słusznie podniósł organ odwoławczy -decyzja w przedmiocie nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nie ma charakteru uznaniowego, a w związku z tym może być wydana jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymogów, o których mowa w tym przepisie. Wskazać przy tym należy, iż organy administracji, a zwłaszcza organ odwoławczy, dokonały dokładnej analizy stanu faktycznego pod kątem powołanego wyżej przepisu art. 37k ust. 1, stwierdzając iż skarżąca nie spełnia wszystkich ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia. Przy czym biorąc pod uwagę okoliczność, iż w dacie rejestracji w urzędzie pracy skarżąca legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 30 lat 3 miesiące i 12 dni, ukończyła 50 lat życia, spełniła warunki do uznania jej za osobę bezrobotną oraz otrzymania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także rozwiązano z nią stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy organy dokonywały oceny sytuacji skarżącej przede wszystkim przy uwzględnieniu art. 37k ust. 1 pkt. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten stanowi, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Natomiast skarżąca była zatrudniona w zakładzie pracy, w którym rozwiązano z nią stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez okres 4 miesięcy i 29 dni. Nie zostały zatem spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w cytowanym przepisie. Skarżąca nie spełniła także warunków określonych w pozostałych punktach powołanego art. 37k ust. 1, gdyż albo nie legitymuje się wymaganym okresem uprawniającym do emerytury, bądź też nie posiada wymaganego wieku. W związku z tym organy słusznie uznały, iż brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Należy przy tym wyjaśnić, iż fakt wcześniejszego prowadzenia działalności gospodarczej w tym samym miejscu, w którym skarżąca następnie została zatrudniona w charakterze pracownika nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Powołany art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wymaga, aby osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne była zatrudniona w zakładzie pracy, w którym rozwiązano z nią stosunek pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy. Przy czym art. 2 ust. 1 pkt 25 powołanej ustawy dokładnie definiuje pojęcie zatrudnienia wskazując, iż oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Zatem okres prowadzenia działalności gospodarczej nie może być traktowany na równi z okresem zatrudnienia, nawet jeśli zatrudnienie wykonywane jest w tym samym miejscu, w którym prowadzona była działalność gospodarcza. Nie ma także znaczenia okoliczność, iż do wymaganego okresu zatrudnienia skarżącej brakuje tylko 1 miesiąca i 1 dnia. Ustawodawca wymaga bowiem okresu zatrudnienia nie krótszego niż 6 miesięcy, a zatem każde zatrudnienie krótsze niż 6-miesięczne uniemożliwia przyznanie wnioskowanego świadczenia. Natomiast żaden przepis prawa nie upoważnia organów administracji, ani sądu administracyjnego do odstąpienia od wymogów ustawowych ze względu na powoływane przez skarżącą zasady współżycia społecznego. Wobec powyższego w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).