II SA/Ol 801/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-12-04
Skład orzekający: Hanna Raszkowska, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roszczenie o wypłatę odsetek ustawowych z tytułu nieterminowej wypłaty należności finansowych żołnierzowi zawodowemu podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym, czy też w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Roszczenie o wypłatę odsetek ustawowych z tytułu nieterminowej wypłaty należności finansowych żołnierzowi zawodowemu ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Orzekanie w takiej sprawie w trybie administracyjnoprawnym jest bezprzedmiotowe, a wydane w tym trybie decyzje podlegają uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżący K. A. domagał się wypłaty odsetek od należności finansowych przyznanych mu po stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Organy administracji odmówiły wypłaty odsetek, uznając, że nie doszło do zwłoki w wypłacie należności. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 roku sprawy ze skargi K. A. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od wypłaconych należności finansowych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2/ zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz skarżącego K. A. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia "[...]" Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień odmówił K. A. wypłaty odsetek od wypłaconych należności finansowych określonych w decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień Nr "[...]" z dnia "[...]" za okres od 1 marca 2003r. do 30 września 2006r. W uzasadnieniu podano, iż K. A. wystąpił z wnioskiem o wypłatę przedmiotowych należności w dniu 29 maja 2008r. Wskazano, iż decyzją z dnia "[...]" Dowódcy Okręgu Wojskowego wypowiedziano K. A. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej i na tej podstawie rozkazem personalnym z dnia "[...]" został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003r. Decyzją z dnia "[...]" Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność wyżej wskazanej decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia "[...]" W związku z tym decyzją z dnia "[...]" Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień postanowił przyznać naliczyć i wypłacić K. A. należności pieniężne wynikające z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych za okres od 1 lutego 2003r. do 31 października 2006r. W dniu 12 października 2006r. należności te zostały przekazane na konto K. A.. Wskazano, iż w myśl art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe, od dnia w którym stały się one wymagalne. Zatem przesłanką do wypłaty odsetek jest zwłoka jednostki wojskowej w wypłacie należności. Zwłoka zaś ma miejsce, jeżeli wystąpi wymagalność roszczenia, rozumiana jako konkretny moment czasowy, czyli dzień w którym żołnierz może dochodzić swoich praw od jednostki wojskowej. Podano, iż zgodnie z art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uposażenia zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry, w pierwszym dniu roboczym miesiąca za który przysługują, zaś w myśl art. 76 ust. 1 powołanej ustawy prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia służby wojskowej. W związku z tym w ocenie organu roszczenie o wypłatę należności stało się wymagalne z dniem uprawomocnienia się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia "[...]" oraz po otrzymaniu zmienionego rozkazu personalnego z dnia "[...]", w wyniku czego organ wydał decyzję z dnia "[...]",. a w dniu 12 października 2006r. przekazał należności na konto żołnierza. Zatem organ nie dopatrzył się zwłoki w wypłacie należności.
Od powyższej decyzji odwołał się K. A.. Podniósł, iż wskutek stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek służbowy przywrócono stan prawny sprzed wydania wadliwej decyzji (skutek ex tunc). Powołując się na orzecznictwo sądowe podał, iż stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu nie tylko usunęło ją z obrotu prawnego, ale także zniosło jej skutki jej prawne. W związku z tym w ocenie odwołującego się wypłata uposażenia za miesiąc luty 2003r. należało się w dniu 1 lutego 2003r., a nie w dniu 11 października 2006r. i to samo dotyczy pozostałych należności. Wskazał, iż decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia "[...]" spowodowała iż w okresie od 1 lutego 2003r. do 1 października 2006r. nie był na emeryturze, a pełnił nieprzerwanie służbę jak żołnierz zawodowy, co potwierdza wydane mu świadectwo służby, zaś wynagrodzenie za ten okres otrzymał dopiero w dniu 11 października 2006r. Podał, iż żądanie zapłaty odsetek zgłaszał ustnie, ale poinformowano go, że mu się nie należą. Dopiero po uzyskaniu informacji od innego oficera, któremu w podobnej sytuacji wypłacono odsetki, wystąpił z przedmiotowym wnioskiem mając nadzieję, iż prawo jest równe dla wszystkich.
Decyzją z dnia "[...]" Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu w pełni podzielono stanowisko o braku podstaw do wypłaty żądanych odsetek i powtórzono wywody zawarte w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania.
Od powyższej decyzji skargę wywiódł K. A., zarzucając naruszenie prawa materialnego i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz potwierdzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Podniósł, iż domaga się wypłacenia odsetek od należności finansowych za okres od 1 marca 2003r. do 30 września 2006r. wskutek sytuacji prawnej jaka powstała w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej mu stosunek służbowy, zatem na podstawie stanu prawnego sprzed wydania wadliwej decyzji. Podał, iż w identycznej sytuacji faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 9 lipca 2008r. uchylił decyzje odmawiające wypłaty odsetek i przytoczył wywody zawarte w uzasadnieniu tego wyroku dotyczące skutków stwierdzenia nieważności i daty wymagalności świadczenia w takim przypadku. Wskazał, iż podstawą materialnoprawną żądania odsetek stanowi art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego dnia 18 grudnia 1992r. podał, iż odsetki mają charakter należności ubocznej, akcesoryjnej. Obowiązek ich płacenia nie może powstać bez obowiązku zapłaty sumy głównej, a gdy obowiązek ten powstanie to następstwem tego akcesoryjnego charakteru jest ścisłe powiązanie obowiązku płacenia odsetek z głównym obowiązkiem. Jeżeli jednak należność już powstanie, odsetki uzyskują niezależny byt od długu głównego i mogą istnieć nawet po wygaśnięciu długu głównego. Zatem w ocenie skarżącego skoro zaległe uposażenie wraz z odsetkami wskutek wadliwej decyzji administracyjnej wypłacono mu w dniu 12 października 2006r., to winien otrzymać odsetki ustawowe za okres od dnia wymagalności należności do dnia wypłaty. W związku z tym zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie oraz o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów - akt emerytalnych skarżącego. Podtrzymano dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o braku podstaw do wypłaty żądanych odsetek. Dodatkowo wskazano, iż po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej skarżący uzyskał status emeryta wojskowego, co ma znaczenie w kontekście art. 41 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, który nie dopuszcza możliwości jednoczesnego pobierania emerytury wojskowej i uposażenia. Zgodnie z zasadą wyrażoną w tym przepisie świadczenia emerytalne zastępują uposażenie i inne należności z tytułu wykonywania służby wojskowej. Zatem nie można przyznać za ten sam okres emerytury i uposażenia. W tej sytuacji nie można mówić o pozostawaniu w zwłoce przez organy wojskowe. Ponadto podniesiono, iż w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej skarżący otrzymał świadczenie pieniężne, uregulowane w art. 95 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w wysokości kwoty uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym, które było wypłacane przez okres jednego roku po zwolnieniu. Podano, iż w związku z przywróceniem do służby Wojskowe Biuro Emerytalne wystąpił o zwrot tego świadczenia, lecz powództwo zostało oddalone. Skarżący musiał jedynie zwrócić pobraną wcześniej emeryturę. Z uwagi na fakt, iż organ nie posiada na te okoliczności stosownego materiału dowodowego, zgłoszono wniosek o dopuszczenie dodatkowego dowodu z akt emerytalnych skarżącego. Wskazano, iż pobranie przez skarżącego dwunastomiesięcznego uposażenia należy uznać za wypłatę tego uposażenia w terminie. Tym bardziej jest zatem niezasadne żądanie odsetek za okres od 1 marca 2003r. do 31 stycznia 2004r. w kontekście pobranego i niezwróconego dwunastomiesięcznego uposażenia. Podano także, iż posiadanie przez skarżącego statusu emeryta wojskowego nie obligowało organów wojskowych do naliczenia i wypłaty świadczeń wcześniej niż przed uprawomocnieniem się decyzji z dnia "[...]". Podniesiono także zarzut przedawnienia, wynikający z art. 75 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W zakresie żądań za okres przed dniem 29 maja 2005r. a więc 3 lata wstecz od daty złożenia wniosku o wypłatę odsetek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych względów niż w niej wskazane.
Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca wypłaty odsetek z tytułu wypłaty należności finansowych przyznanych i wypłaconych skarżącemu w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. Organy orzekające w niniejszej sprawy potraktowały bowiem roszczenie skarżącego o wypłatę odsetek jako sprawę administracyjną. Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonej decyzji należało w pierwszej kolejności zbadać kwestię dopuszczalności orzekania o roszczeniu z tytułu odsetek w trybie administracyjnoprawnym.
Podnieść należy, iż kwestia trybu dochodzenia odsetek od nieterminowego wypłacenia uposażenia, przysługującego z tytułu stosunku służbowego była wielokrotnie przedmiotem orzekania zarówno przez sądy (w tym Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny), jak i Trybunał Konstytucyjny. Spór w tego rodzaju sprawach sprowadzał się do ustalenia, czy roszczenia których źródłem jest akt administracyjny mogą być dochodzone przed sądem powszechnym, czy też z uwagi na fakt, iż ich stosunki służbowe tzw służb mundurowych mają charakter publicznoprawny roszczenia te należą do drogi administracyjnoprawnej. Przy czym podkreślić należy, iż Trybunał Konstytucyjny, który wypowiadał się w tej sprawie w uchwale z dnia 25 stycznia 1995r. (Sygn. akt W 14/94, OTK z 1995r. Nr 1 poz. 19) oraz w wyroku z dnia 10 lipca 2000r. (Sygn. akt SK 12/99, OTK z 2000r. Nr 5 poz. 143) jednoznacznie stwierdził, iż roszczenia te mają charakter cywilnoprawny. Niedopuszczalność dochodzenia odsetek na drodze administracyjnoprawnej przyjął także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 5 marca 2001r. (Sygn. akt OPS 17/00, ONSA z 2001r. Nr 3 poz. 100). Należy przy tym wskazać, iż wprawdzie Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie zajmował stanowisko, iż droga sądowa przed sądem powszechnym do dochodzenia tego rodzaju roszczeń przez funkcjonariuszy służb jest niedopuszczalna, jednakże ten sam Sąd w niektórych orzeczeniach także przyjmował, iż roszczenie o odsetki ma charakter cywilnoprawny (postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 1998r. Sygn. akt I CKN 1000/97, OSN z 1999r. Nr 1 poz. 6, postanowienie SN z dnia 10 marca 1999r. Sygn. akt II CKN 340/98, OSN z 1999r. Nr 9 poz. 161).
W najnowszej uchwale z dnia 29 listopada 2007r. (Sygn. akt III CZP 106/07, LEX nr 319935) Sąd Najwyższy zaprezentował pogląd, iż roszczenia żołnierzy zawodowych o wypłatę odsetek ustawowych należnych na podstawie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy niezawodowych, a od 1 lipca 2004r. na podstawie art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych podlegają rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Przy czym w uzasadnieniu podjętej uchwały wskazano, iż wprawdzie nie budzi obecnie sporu, że odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia służb mundurowych są świadczeniem o charakterze cywilnoprawnym, jednak w ocenie Sądu Najwyższego ustawodawca wskazał jako właściwą dla spraw związanych z dochodzeniem tego rodzaju roszczeń drogę postępowania administracyjnego. Powołano się przy tym na treść art. 8 w związku z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Dodatkowo wskazano, iż wyłączenie drogi przed sądem powszechnym nie uniemożliwi skutecznego dochodzenia praw, gdyż sprawy te zostały poddane kontroli sądowej realizowanej przed sądem administracyjnym. Podano przy tym, iż wprawdzie postępowanie przed tym sądem ma charakter kasacyjny, jednak przepisy przewidują szereg zabezpieczeń gwarantujących stronie realizację jej praw, gdyby sprawa była prowadzona w sposób niewłaściwy bądź opieszały (art. 153 - 155 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skład orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż sprawa odsetek od nieterminowej wypłaty uposażenia żołnierzowi zawodowemu nie podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnoprawnym i opowiada się za poglądem wyrażonym przede wszystkim w powołanych wyżej orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego oraz uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2001r. W orzeczeniach tych wskazano przede wszystkim, iż roszczenie o odsetki od nieterminowej wypłaty należności z tytułu stosunku służbowego ma charakter sprawy cywilnej. Podnosi się przy tym okoliczność, iż wśród zdarzeń cywilnoprawnych, które powodują powstanie, zmianę lub ustanie stosunku cywilnoprawnego wyróżnia się akty administracyjne. W systemie prawa polskiego zaś ocena należytego wykonania zobowiązania i określenie skutków jego niewykonania lub nienależytego niewykonania stanowi domenę prawa cywilnego. Przy czym przyjmuje się powszechnie iż odpowiedzialność ta obejmuje także zobowiązania z aktów administracyjnych. Natomiast obowiązek płacenia odsetek jest jedną z sankcji nienależytego wykonania zobowiązania pieniężnego. W ocenie Trybunału istnieje konieczność rozróżnienia elementów administracyjno-prawnych danego stosunku prawnego od skutków opóźnienia w wykonaniu świadczeń pieniężnych wynikających z tego stosunku. Owa nieterminowość stanowi w takim wypadku zdarzenie o charakterze cywilnoprawnym.
Cywilnoprawnego charakteru roszczeń o odsetki od nieterminowej wypłaty uposażenia nie kwestionuje także Sąd Najwyższy w powołanej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2007r., podnosząc jednak iż z mocy przepisów szczególnych sprawa ta została przekazana do właściwości innych organów niż sądy powszechne. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Podnieść należy, iż przywoływany przez Sąd Najwyższy art. 8 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008r. Nr 141 poz. 892) stanowi w ust. 1, iż od decyzji wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego i, z zastrzeżeniem ust. 2, skargę do właściwego sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z takiego zapisu nie sposób jednak wywodzić, iż każda sprawa regulowana przepisami ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej. Należy bowiem zważyć, iż w powołanej ustawie - w tym rozdziale dotyczącym uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych - znajdują się przepisy, które wyraźnie określają, iż sprawa regulowana tym przepisem załatwiana jest w drodze decyzji administracyjnej. Jako przykład można wskazać art. 80 ust. 4 powołanej ustawy, który stanowi iż dodatki do uposażenia przyznaje w formie decyzji organ, o którym mowa w art. 104. Przyjmując zatem zasadę racjonalnego ustawodawcy stwierdzić należy, iż taka regulacja w powołanym przepisie nie byłaby potrzebna, gdyby wszystkie sprawy określone w ustawie były rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej. Podobnie art. 115 dotyczący zwolnienia ze służby wskazuje, kiedy wydaje się decyzję administracyjną, kiedy zaś zwolnienie ze służby następuje z mocy prawa. Wskazać zaś należy, iż kwestia odsetek za zwłokę w wypłacie uposażenia i innych należności regulowana jest w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w którym nie określono, iż rozstrzygnięcie w tym zakresie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Należy przy tym podnieść, iż generalnie przyjmuje się zasadę, iż dla wydania decyzji administracyjnej musi istnieć podstawa prawna, określona w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Wprawdzie w orzecznictwie sądowadministracyjnym dopuszcza się możliwość wydawania decyzji w przypadku, gdy przepisy prawa materialnego nie przewidują takiej formy załatwienia danej sprawy przez wyraźne wskazanie, iż w sprawie wydawana jest decyzja administracyjna, ale wtedy wydanie tej decyzji musi z przepisu wynikać pośrednio, na przykład przez wyrażoną w formie czasownikowej kompetencję organu administracji do rozstrzygania sprawy (na przykład "zezwala", "przydziela", "potwierdza", "wyraża zgodę") tak między innymi w uzasadnieniach uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r. sygn. akt OPS 6/98 (ONSA 1999, z. 1, poz. 3) oraz uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. akt OPK 24/99 (ONSA 2000, z. 2, poz. 54). Analizowany przepis art. 75 ust 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawiera sformułowanie "żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe" Nie sposób uznać, aby użycie takiego czasownika świadczyło o kompetencji do administracyjnoprawnego trybu rozstrzygania sprawy. Forma ta raczej stosowana jest w stosunkach cywilnoprawnych.
Nie można także pominąć faktu, iż istotnym argumentem, który w ocenie Trybunału Konstytucyjnego przemawiał za uznaniem, iż kwestia odsetek winna być dochodzona przed sądem powszechnym jest konieczność zapewnienia ochrony sądowej do realizacji prawa strony. Przy czym zarówno w powołanym wyżej orzeczeniu z dnia 25 stycznia 1999r., jak i z 10 lipca 2000r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż prawo do sądu oznacza materialną, rzeczywistą możliwość poszukiwania ochrony sądowej w każdej sprawie, a nie tylko formalną dostępność drogi sądowej w ogóle. Podniesiono, iż przyjęty w Polsce model sądownictwa administracyjnego nie dopuszcza badania przez Naczelny Sąd Administracyjny cywilnoprawnych skutków niewykonania lub nienależytego wykonania legalnej i niewadliwej decyzji administracyjnej. Wprawdzie rozważania te były prowadzone na tle stanu prawnego obowiązującego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc przed wprowadzeniem reformy sądownictwa administracyjnego, lecz wskazać należy iż reforma ta polegała jedynie na wprowadzeniu dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego, nie zaś na zmianie zasad orzekania przez sądy administracyjne. W dalszym ciągu bowiem sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sąd administracyjny ogranicza się jedynie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.). Sąd administracyjny zatem - w przeciwieństwie do sądu powszechnego - nie rozstrzyga o uprawnieniach strony, a co więcej - nie dysponuje środkami prawnymi pozwalającymi na skuteczne wyegzekwowanie wykonania decyzji, w której organ ją wydający nałożył na siebie określone obowiązki. Przytaczane zaś w uchwale Sądu Najwyższego środki, które mają gwarantować stronie realizację jej prawa, określone w art. 153-155 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znajdowały się także w nieobowiązującej już ustawie z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm.), a mimo to Trybunał Konstytucyjny uznał, iż nie są one wystarczające dla zabezpieczenia stronie prawa do sądu. Nie zmienia tego także fakt, iż wyrokom sądów administracyjnych może być nadana klauzula wykonalności (art. 781 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Wyroki te bowiem co do zasady mają wyłącznie charakter kasatoryjny, a nie załatwiający sprawę administracyjną. Co więcej w wyroku takim sąd może jedynie wyrazić swoją ocenę prawną, ale nie może rozstrzygnąć sprawy za organ. W tej sytuacji trudno sobie wyobrazić możliwość i skuteczność prowadzenia egzekucji sądowej na podstawie takiego wyroku.
Reasumując należy stwierdzić, iż w ocenie Sądu sprawa dotycząca odsetek od wypłaty zaległego - zdaniem skarżącego - uposażenia nie jest sprawą administracyjną. W związku z tym orzekanie w niniejszej sprawie w trybie administracyjnoprawnym było bezprzedmiotowe. W związku z tym decyzje jako wydane z naruszeniem art 105 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podlegają uchyleniu.
Z powyższych względów Sąd nie może się odnieść do powołanego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który nie rozważał kwestii trybu orzekania o odsetkach. Przy czym z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż w sprawie będącej przedmiotem skargi orzekał wcześniej sąd powszechny, który przekazał sprawę organowi wojskowemu. Zatem sąd był związany orzeczeniem sądu powszechnego. Natomiast z oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego wynika, iż w niniejszej sprawie nie orzekał sąd powszechny, w związku z tym sąd administracyjny nie jest związany takim orzeczeniem. Sąd oddalił wniosek organu o dopuszczenie dowodu z akt emerytalnych skarżącego, gdyż dokumenty te nie miały żadnego znaczenia dla orzeczenia w niniejszej sprawie.
Na marginesie należy wskazać, iż z dniem 1 stycznia 2008r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 176 poz. 1242), którą znowelizowano między innymi art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprowadzając szczególne regulacje dotyczące skutków stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzeniu stosunku służbowego służby wojskowej dokonanego przez organ. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy zmieniające zapisy te zostały wprowadzone między innymi w celu ograniczenia należności finansowej, jakich może domagać się żołnierz. Z uwagi jednak na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w niniejszej sprawie miało miejsce jeszcze przed wejściem w życie tych znowelizowanych przepisów Sąd nie odnosił się do tego przepisu, ani nie rozważał także trybu dochodzenia świadczeń w nim określonych.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania sądowego stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło