II SA/Ol 803/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.C. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2025 r. nr P.7722.59.2025 18KK w przedmiocie wstrzymania budowy drewnianego ustępu postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy. E.C. (dalej: skarżący) wniósł skargę na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 14 października 2025 r., nr P.7722.59.2025 18KK. Na mocy zarządzeń p.o. Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący wezwany został do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie trzech egzemplarzy jej odpisów oraz wskazanie numeru PESEL, a także do uiszczenie wpisu od skargi, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, doręczenie korespondencji skarżącemu nastąpiło 5 stycznia 2026 r. W wyznaczonym terminie skarżący złożył, w zwykłej formie pisemnej, a następnie - na skutek wezwania - na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy (wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym badaniem spełnienia warunków formalnych i fiskalnych określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Kontrola legalności działalności administracji publicznej możliwa jest bowiem dopiero, gdy pismo inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne spełnia wymogi formalne, zostało wniesione w odpowiednim terminie, a także jeżeli strona skarżąca uczyni zadość obowiązkom fiskalnym w postaci uiszczenia odpowiednich opłat sądowych. Stwierdzenie braku spełnienia któregokolwiek z wymienionych warunków dopuszczalności wniesienia skargi uniemożliwia rozpoznanie przez sąd istoty sprawy. W warunkach niniejszej sprawy nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy bowiem złożona skarga obarczona jest brakami formalnymi. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co oznacza, że powinna zawierać m.in. numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), a ponadto odpisy skargi i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom (art. 47 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi, przewodniczący wzywa stronę do jej uzupełnienia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia, a jeśli strona ich nie uzupełni w wyznaczonym terminie sąd skargę odrzuca. W niniejszej sprawie skarżący, pomimo prawidłowo doręczonego wezwania, nie uzupełnił braków formalnych skargi, nie nadesłał bowiem odpisów skargi oraz nie wskazał numeru PESEL. Okoliczność ta uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu skargi w punkcie 1 sentencji postanowienia. W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wskazać natomiast należy, że zgodnie z art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Skarga jest oczywiście bezzasadna jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła m.in. w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (tak np. w postanowieniu NSA z 17 kwietnia 2019 r., II OZ 338/19, niepubl.; zob. też postanowienie NSA z 21 marca 2023 r., I GZ 32/23, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, i powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo i piśmiennictwo). Powyższe oznacza, że przyznanie prawa pomocy jest w takim przypadku niedopuszczalne nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony. W sytuacji zatem zakwalifikowania skargi do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd jest uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a. To z kolei uzasadnia odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy na tym etapie postępowania sądowego. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 258 § 4 w zw. z § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.