II SA/Ol 808/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.P. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. W reakcji na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi J.P. zwróciła się we wniosku z 19 sierpnia 2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych /karty 26-29 akt/. Według oświadczenia we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają ze skarżącą matka (69 l.), mąż (46 l.) i syn (20 l.). Dochód miesięczny netto z tytułu renty skarżącej wynosi 720 zł, emerytury jej matki - 759 zł, a wynagrodzenia za pracę męża - 2100 zł. Majątek rodziny to dom o pow. ok. 100 m2. Skarżąca wskazała, iż "wszelkie uzasadnienie podała(-) w sprawie II SA/Ol 671/16 i wno(-si) o dołączenie treści oraz faktów wskazanych w tym oświadczeniu". "Tam złożyła(-) oryginały dokumentów a ich obecny brak powoduje że nie jest (-) w stanie podać wartości wydatków w sposób zgodny z prawdą." W uzasadnieniu włączonego z akt wskazanej sprawy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych /k. 32-35/ skarżąca stwierdziła: "Co prawda mamy 3 zasiłki natomiast moja matka ma chorobę nowotworową złośliwą i poddaje się leczeniu ma specjalną dietę, lekarstwa za które płacę 400 zł miesięcznie, konsultacje lekarskie co powoduje, że ja utrzymuję matkę. Syn uczy się w technikum w D., czeka na wyniki z matury. Nie pracuje, w S. nie ma pracy. Dom jest stary, zawsze wymaga remontu, urządzenia są stare, energochłonne, co powoduje duże zużycie energii. Żyjemy z dnia na dzień, nie stać nas na poniesienie opłaty od skargi." Skarżąca oświadczyła, iż "opłaty za dom" wynoszą 1000 zł, a wydatki na "życie" - 1500 zł. Integralną część wniosku stanowią następujące załączniki (fotokopie): karty informacyjne leczenia szpitalnego /k. 36, 37/, decyzja ZUS o waloryzacji renty skarżącej /k. 38/, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności /k. 39/, zaświadczenie lekarskie /k. 40/, przekazu pocztowy emerytury matki skarżącej /k. 41/. W poczet materiału dowodowego włączone zostały również dokumenty uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Skarżąca została w jego ramach wezwana do przedłożenia /k. 42/: 1) kopii umowy, w ramach której adwokat reprezentował ją w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją; 2) oświadczenia wyjaśniającego, a) czy od czasu zapłaty należności z tytułu ww. umowy uwarunkowania jej zdolności płatniczej zmieniły się, a jeśli tak, to jak, kiedy i dlaczego, b) jakie to "3 zasiłki" zostały wskazane w uzasadnieniu wniosku, c) co składa się na wydatki na "życie" (1500 zł), d) czy prócz wydatków na leki (400 zł) ponoszone są również koszty konsultacji lekarskich, a jeśli tak, to ile wynoszą w ciągu miesiąca, e) jaką powierzchnię ma działka, na której stoi dom, i czy również jest jej własnością; 3) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez nią i wszystkie osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym - za okres od 1 czerwca br. do dnia odbioru wezwania (zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania konta należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy); 4) kopii potwierdzenia odbioru wynagrodzenia męża - za lipiec br. (jeśli nie zostało przelane na rachunek bankowy); 5) kopii dowodów "opłat za dom" (1000 zł) i wydatków, o których mowa w punkcie 2 d wezwania - za czerwiec br. oraz uiszczenia należności z tytułu umowy, o której mowa w punkcie 1 (jeśli nie dokumentuje ich dostarczany wyciąg z rachunku bankowego). W piśmie z 9 sierpnia 2016 r. /k. 43/ skarżąca stwierdziła, iż nie jest reprezentowana przez adwokata. Na pkt 2 a wezwania odpowiedziała: "nie dotyczy". W kwestii "3 zasiłków" wskazała, iż "jest tylko 1 zasiłek, ten dotyczący (...) matki". W "bilansie wydatków comiesięcznych" /k. 44-45/ znalazły się: "opłata za ubezpieczenie domu (162 zł), opłata za ubezpieczenie samochodu za okres 6 miesięcy (228 zł), opłata prądu: 2 liczniki: a) parter (110,80 zł), b) piętro (116,49 zł), opłata Internetu (59 zł), opłata za czyszczenie wlotu kominowego (50 zł), opłata ubezpieczenia (28 zł), opłata ubezpieczenia matki (53 zł), opłata faktury za nabycie opału (821,34 zł), faktura za opłacenie śmieci (30 zł na miesiąc), gaz butlowy: 2 butle w miesiącu (120 zł), faktura telefoniczna (193 zł), dojazdy do pracy męża i syna (450 zł miesięcznie), faktura za opłacenie wody (26 zł miesięcznie). W spisie wydatków ujęte zostały też - bez podania kwot - "faktury i rachunki za nabycie leków chorej matki oraz karta leczenia onkologicznego i zaświadczenie lekarskie". Podana została również informacja o spłacanym kredycie w kwocie 200 zł miesięcznie. Odnośnie punktu 4 d wezwania skarżąca stwierdziła: "są ponoszone konsultacje lekarskie, dokument przedkładam w załączeniu". Oświadczyła, iż działka, na której stoi dom ma 21 arów i jest jej jedynym właścicielem. Odnośnie punktu 5 wezwania w piśmie widnieje zapis: "w załączeniu opłaty za dom, z tym zastrzeżeniem, że mamy obecnie okres letni i opłaty są pomniejszone o zużycie energii oraz opału"; "dowody z pkt 5 pomniejszone są o koszty butli gazowej (...) z uwagi na fakt, że sprzedający nie wystawia paragonu. Miesięcznie na 4 osoby zużywamy 2 butle gazu. W okresie letnim ilość ta zwiększa się do 3 butli. Koszt wymiany i napełnienia butli to 60 zł." Do pisma, prócz przytoczonego "bilansu wydatków", dołączone zostały: informacja o sproszkowanym soku z buraka /k. 46-47/; kopia zaświadczenia o wysokości zarobków z 27 stycznia 2016 r., z którego wynika, iż średnie wynagrodzenie męża skarżącej, pracującego jako nauczyciel wyniosło w okresie od 1 października do 31 grudnia 2015 r. 2622, 51 zł netto (jest ono obciążone spłatą 200 zł miesięcznie; w dniu wystawienia zaświadczenia do spłaty pozostawało 4400 zł) /k. 48/; raport z obrotów na koncie bankowym skarżącej w okresie od 1 lipca do 10 sierpnia 2016 r. /k. 49/; rachunek za przegląd kominiarski /k. 50/; dokumenty związane z zakupem okularów korekcyjnych /k. 51-53/. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, stanowiąc przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny [art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718)]. Z unormowania tego wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia. W trybie ww. artykułu wystosowano do skarżącej wezwanie w równocześnie toczącym się postępowaniu o sygnaturze akt II SA/Ol 671/16. We wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, złożonym wkrótce po udzieleniu odpowiedzi na to wezwanie, skarżąca poleciła przyjąć, iż "wszystko podała(-)" w sprawie o ww. sygnaturze. Mimo, iż skarżąca została w niej pouczona, iż niezastosowanie się do wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, odpowiedzi na nie nie sposób uznać jednak za wystarczającą. – Zignorowała ona kwestię finansowania pomocy prawnej w zaskarżonym postępowaniu administracyjnym, świadczonej też w niniejszej sprawie (ad pkt 1, 2 a i 5 wezwania), – nie podała kosztów konsultacji lekarskich (ad pkt 2 d), – nie dostarczyła wyciągu ze swego rachunku bankowego za czerwiec 2016 r. oraz nie upewniła, iż pozostali członkowie gospodarstwa domowego nie posiadają rachunków bankowych (ad pkt 3), – nie przedstawiła (kopii) dowodów "opłat za dom" (za wyjątkiem rachunku za przegląd kominiarski) oraz wydatków na leki i konsultacje lekarskie (za wyjątkiem paragonu za okulary korekcyjne); nie obrazują ich opisy transakcji w raporcie obrotów na koncie (ad pkt 5). Abstrahując od powyższego, uwzględnienie, iż udokumentowane miesięczne dochody netto męża skarżącej są o 522,51 zł wyższe od podanych w oświadczeniu o stanie majątkowym (we wniosku w sprawie II SA/Ol 671/16 dochody brutto są o 1558,11 zł niższe od podanych w zaświadczeniu), zaś saldo na jej rachunku bankowym spadło od 5 lipca do 20 lipca 2016 r. zaledwie z 2528,34 do 2345,02 zł, a od 22 lipca do 10 sierpnia - z 3085,78 do 2395,20 zł (suma wypłat w ciągu 37 dni wyniosła 874,19 zł) prowadzi do wniosku, że przy wydatkach podanych we wniosku z 18 czerwca 2016 r. (2900 zł - na dom, "życie" i lekarstwa) realne jest wygospodarowanie przez nią środków na koszty sądowe (uwzględniając też obciążenie w sprawie II SA/Ol 671/16). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.