II SA/Ol 809/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia "[...]" Burmistrz Miasta i Gminy, powołując się na art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, negatywnie rozpatrzył wniosek W. Z., odmawiając wymeldowania K. Z. z pobytu stałego w lokalu nr "[...]" przy ul. "[...]" w O. W uzasadnieniu organ wywiódł z dokonanych ustaleń, iż nie został spełniony niezbędny warunek do wymeldowania z pobytu stałego określony w powołanym przepisie, a mianowicie nie nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu. Kwestionując to stanowisko, W. Z. w przepisanym terminie wniósł odwołanie podnosząc, iż syn K. Z. nie przebywa w spornym lokalu, a opuszczając mieszkanie zabrał wszystkie rzeczy osobiste oraz meble. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody "[...]". Organ odwoławczy podał, iż z przeprowadzonego postępowania wynika, że K. Z. przebywa na Cyprze, gdzie mieszka i pracuje. Jako potwierdzenie powyższego przedstawił zaświadczenie od pracodawcy. Na zapytanie organu I instancji Posterunek Policji potwierdził fakt interwencji w spornym lokalu, których powodem były awantury domowe. Nie przedstawiono jednak żadnych informacji ani dokumentów świadczących o prowadzeniu postępowania karnego w związku z przemocą K. Z. wobec W. Z. W lokalu nie ma rzeczy osobistych K. Z., lecz jak wynika z informacji przekazanej przez jego matkę, zostały one zabrane w obawie przed zniszczeniem. W trakcie oględzin lokalu W. Z., E. Z. oraz J. Z. zeznali, iż K. Z. opuścił mieszkanie dobrowolnie i nigdy nie łożył na jego utrzymanie. Według złożonych przez K. Z. w dniu 13 kwietnia 2007 r. pisemnych wyjaśnień, po powrocie do kraju zamierza nadal mieszkać w spornym mieszkaniu. Potwierdził on, że opuścił lokal ze względu na pracę podjętą za granicą. K. Z. posiada wymeldowanie na pobyt czasowy za granicę. Ponadto miał utrudniony dostęp do mieszkania. Mimo zgłoszenia tego faktu na Policji, jej interwencja również nie odniosła skutku. K. Z. nie wniósł do sądu wniosku o przywrócenie naruszonego posiadania, które miało miejsce w 2005 r., ze względu na upływ terminu. Organ II instancji stwierdził, iż w utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne i trwałe wyprowadzenie się do innego mieszkania. Trwałe opuszczenie ma miejsce wówczas, jeżeli osoba swoje sprawy osobiste i majątkowe interesy przenosi pod inny adres i towarzyszy jej zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. K. Z. nie opuścił mieszkania przy ul. "[...]" w O. dobrowolnie i trwale. Opuszczenie lokalu w 2005r. było związane z podjęciem pracy na Cyprze, a w swoich pismach K. Z. deklaruje powrót do mieszkania. Dlatego brak jest podstaw do wymeldowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie W. Z. zarzucił, iż wymeldowania jego syna odmówiono z nie bardzo jasnych przyczyn. Podniósł, iż z przedmiotowego lokalu K. Z. wyprowadził się 4 kwietnia 2005 r., zabierając swoje rzeczy osobiste oraz meble, które wywiózł do swojej matki. Zwrócił uwagę, iż obawia się jego powrotu do mieszkania, gdyż wówczas na pewno dojdzie do awantur i rękoczynów z jego strony. Argumentował, iż lokal został zadłużony przez K. Z. Wskazał, iż obecnie w dwupokojowym mieszkaniu przebywa drugi syn J., który z żoną oraz małoletnim dzieckiem zajmuje jeden pokój. Po powrocie K. Z. z Cypru nie będzie warunków ku temu, by jeszcze K. Z. zamieszkał w mieszkaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, iż K. Z. nie opuścił przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ nadmienił, iż K. Z. przebywa na Cyprze, gdzie mieszka i pracuje, posiada wymeldowanie na pobyt czasowy za granicę, tak więc wypełnił obowiązek wynikający z art. 15 ust. 3 tejże ustawy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu organ II instancji w piśmie z dnia 22 lutego 2008 r. poinformował, iż K. Z. zgłosił organowi ewidencyjnemu swoją pierwszą nieobecność od dnia 8 marca do 31 sierpnia 2005 r.; swoją drugą nieobecność zgłosił od 26 maja 2006 r. do 31 grudnia 2007 r. Nie przedłużył okresu wymeldowania czasowego. Z informacji posiadanych przez organ gminy wynika, że okres pierwszego pobytu czasowego za granicą był dłuższy od zgłoszonego, tj. do 31 sierpnia 2005 r., gdyż zgłaszając w dniu 26 maja 2006 r. ponownie swoją nieobecność w Urzędzie Miasta i Gminy K. Z. stwierdził, że do tego czasu przebywał za granicą. Na rozprawie w dniu 11 marca 2008 r. K. Z. wniósł o oddalenie skargi. Podał, iż wyjechał na Cypr w marcu 2005 r. Po ośmiu miesiącach wrócił do kraju na 3-tygodniowy urlop z zamiarem powrotu na Cypr. Po zakończeniu pracy, w listopadzie 2007 r. powrócił z Cypru na stałe do kraju. Chciałby dalej przebywać w przedmiotowym lokalu, co obecnie jest niemożliwe ze względu na wymienione zamki. W chwili obecnej zamieszkuje częściowo u matki, częściowo u swojej dziewczyny. Przed wyjazdem na Cypr zabrał z lokalu jedynie nowe meble, które darował swojej siostrze, natomiast do lokalu wstawił otrzymane od niej starsze meble. Po pierwszym powrocie z Cypru okazało się, że należące do niego rzeczy zostały usunięte z mieszkania a do pokoju, który zajmował wprowadził się jego brat wraz z rodziną. Podjął wówczas próbę wejścia do mieszkania z pomocą policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zważywszy sposób argumentowania przez skarżącego swoich racji, podkreślenia wymaga specyfika kognicji sądów administracyjnych. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują mianowicie wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Z określonej w powołanym przepisie funkcji sądów administracyjnych wynika, iż sądy te nie stanowią kolejnej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie podejmują merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach należących do zakresu działań organów administracji publicznych. Ich funkcja polega wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Jak stanowi przepis art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. To z kolei oznacza, iż w postępowaniu sądowym, nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność poddanych sądowej kontroli aktów administracyjnych, czyli ich zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość procedury, która doprowadziła do ich wydania. Z uwagi na zakres swej właściwości sądy administracyjne nie są również powołane do rozstrzygania sporów wynikających ze stosunków rodzinnych czy też majątkowych, które to podlegają kognicji sądów cywilnych. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa. Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Celom ewidencyjnym, w myśl art. 9 ust. 2b tej ustawy, służy zameldowanie, które potwierdza wyłącznie fakt pobytu osoby w konkretnym lokalu. W konsekwencji osoba przebywająca na terytorium Polski jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy, w tym wymeldować się z miejsca pobytu stałego lub czasowego w razie opuszczenia lokalu. Przepis art. 15 ust. 2 omawianej ustawy stanowi zaś podstawę do wydania przez właściwy organ gminy decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z kolei art. 15 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust. 1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uwzględniając tą definicję, należy przyjąć, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania wymaga zatem ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru najistotniejsze znaczenie ma zatem to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Skarżący winien mieć przy tym świadomość, iż przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 września 2006, sygn. akt IV SA/Wa 1073/06, LEX nr 255681). Wszelkie późniejsze zmiany uwarunkowań mogą uzasadniać jedynie złożenie nowego wniosku o wymeldowanie. Niespornym w niniejszej sprawie jest to, iż K. Z. mieszkał w lokalu nr "[...]" przy ul. "[...]" w O. do marca 2005 r., kiedy to wyjechał do pracy na Cypr. Jego twierdzeniu, iż od tamtej pory nie powziął zamiaru trwałego opuszczenia tego lokalu, materiał dowodowy, w tym treść zeznań osób w nim zamieszkałych, nie przeczy. Udokumentowane zostały natomiast zdarzenia, które wolę taką potwierdzają. Otóż w art. 15 ust. 3 o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidziany został wyjątek od obowiązku wymeldowania się osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego, jeśli wyjeżdża ona za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące. Dwukrotne wywiązanie się K. Z. z przewidzianego w takim przypadku obowiązku zgłoszenia wyjazdu organowi ewidencyjnemu przeczyłoby więc przyjęciu ustalenia, iż nosił się on z zamiarem opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W konkluzji należy podzielić stanowisko organów obu instancji, iż w świetle zebranego materiału dowodowego brak było podstaw do orzeczenia o jego wymeldowaniu. Zarzuty zawarte w skardze, a wcześniej artykułowane w postępowaniu administracyjnym, iż jego pobyt w lokalu stwarza niebezpieczeństwo dla domowników nie stanowi przesłanki mogącej podważyć legalność odmowy wymeldowania. Jest to bowiem argument pozajurydyczny, nie mający wpływu na ocenę wystąpienia przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W tym stanie rzeczy skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).