II SA/Ol 81/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-04-26

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca ustanowiła profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego) do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu ze skargi kasacyjnej, sąd administracyjny powinien odmówić ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny odmówił ustanowienia adwokata w ramach prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca ustanowiła już radcę prawnego do reprezentowania jej w postępowaniu ze skargi kasacyjnej. Zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia innego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca B.Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił jej skargę na decyzję odmawiającą umorzenia nienależnie pobranego stypendium. Skarżąca podała, że ma niskie dochody i nie posiada majątku. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych oświadczeń, które nie zostało udzielone, wpłynęła skarga kasacyjna sporządzona przez radcę prawnego ustanowionego przez skarżącą. Sąd rozpoznał wniosek o prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
1) umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówił ustanowienia dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B.Z. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego stypendium postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić ustanowienia dla skarżącej adwokata. Wyrokiem z 28 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę B.Z. na decyzję odmawiającą jej umorzenia nienależnie pobranego stypendium stażowego dla bezrobotnego. We wniosku z 3 marca 2017 r. skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując, iż chce wnieść skargę kasacyjną, lecz ma bardzo małe dochody. Zgodnie z oświadczeniem, w gospodarstwie domowym pozostaje ze skarżącą syn. Nie posiadają majątku. Na miesięczne dochody składają się wynagrodzenie skarżącej w wysokości 830 zł i alimenty syna w kwocie 400 zł. W ramach zobowiązań i stałych wydatków wymienione zostały: "Koszty ponoszone na mieszkanie - 400,- miesięcznie" i "kredyt 200 zł miesięcznie". W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wystosowano do skarżącej wezwanie do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia i materiałów źródłowych. Było ono konieczne, ponieważ na rozprawie podała, iż pozostaje w związku małżeńskim. Należało też zlustrować kwestie związane ze stałymi wydatkami (np. upewnić się co do relacji pomiędzy stwierdzeniem, iż "spłaciła dług w wysokości 3.000 złotych"; "(z)apożyczyła się u ojca i zobowiązała się do spłacania mu kwoty po 200 złotych miesięcznie" a zawartą we wniosku informacją o takim samym obciążeniu kredytowym). Odpowiedź na wezwanie, które doręczono skarżącej 11 kwietnia 2017 r., nie została udzielona. Do Sądu wpłynęła natomiast skarga kasacyjna sporządzona przez umocowanego przez nią radcę prawnego, w której zawarty został postulat przyznania jej prawa pomocy ze względu na to, iż "nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi w jakimkolwiek zakresie". Wobec powyższego stwierdza się, co następuje: Ponieważ z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Wystąpienie negatywnej przesłanki wynikającej z tego przepisu wyklucza badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 246 § 1 p.p.s.a.). 13 kwietnia 2017 r. skarżąca udzieliła radcy prawnemu pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed Naczelnym Sądem Administracyjny w sprawie złożenia skargi kasacyjnej od wydanego w niniejszej sprawie wyroku (k. 41). Skoro więc skarżąca pozostaje w stosunku prawnym z radcą prawnym, należało orzec jak w punkcie 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło