II SA/Ol 811/07
PostanowienieWSA w Olsztynie2008-02-05
Skład orzekający: Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna jest trudna, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo zwolnienia z kosztów sądowych, trudna sytuacja materialna strony, obejmująca dodatkowe, nieprzewidziane wydatki (wymiana kotła, zakup opału) oraz konieczność zaciągnięcia kredytu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej, której strona nie jest w stanie sporządzić samodzielnie bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została oddalona wyrokiem WSA. Następnie skarżący złożył wniosek o ustanowienie adwokata ze względu na trudną sytuację materialną. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe okoliczności dotyczące obciążeń finansowych rodziny, w tym konieczność wymiany kotła i zakupu opału na kredyt. Sąd rozpatrzył sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Przyznano C.G. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu C.G. na postanowienie Referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2008r. Sygn. akt II SA/Ol 811/07 w przedmiocie odmowy przyznania C.G. prawa pomocy w sprawie ze skargi C.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia społecznego postanawia przyznać C.G. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Skarżący C.G. wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia społecznego.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007r. sygn. akt II SA/Ol 811/07 Sąd oddalił skargę, a sporządzony na wniosek odpis wyroku wraz z uzasadnieniem przesłał skarżącemu w dniu 28 listopada 2007r.
Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2007r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wniósł o ustanowienie adwokata. Wskazał, że złożenie wniosku uzasadnia jego sytuacja ekonomiczna. Podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną A.G., która otrzymuje miesięczne wynagrodzenie za pracę w kwocie 1200 zł brutto, a ich majątek stanowi dom o powierzchni 90 m2.
W odpowiedzi na wezwania Referendarza sądowego z 13 grudnia 2007r. i 4 stycznia 2008r. skarżący dostarczył wydruk z listy płac, z którego wynika, iż w listopadzie 2007r. wynagrodzenie jego żony wyniosło 1118,58 zł netto, oraz dwa wyciągi z jej rachunków bankowych. Pierwszy z nich odnotowuje wystąpienie w okresie od 1 października do 31 grudnia 2007r. operacji w postaci: pobrania prowizji, spłat raty kredytu, opłat za rachunek, naliczenia odsetek od salda dodatniego, opłat za obsługę karty. Saldo początkowe wynosi 384,42 zł, a końcowe 98,24 zł. Z drugiego wyciągu wynika, iż 5 kwietnia 2007r. zaciągnięto kredyt na kwotę 800 zł, którego spłata przypada na 15 stycznia 2008r.
Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008r. sygn. akt II SA/Ol 811/07 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił ustanowienia adwokata.
Na to postanowienie skarżący wniósł do Sądu sprzeciw, w którym wskazał, iż wynagrodzenie żony - za listopad 2007r. 1118,58 zł netto - wypracowane zostało wraz z godzinami nadliczbowymi, co stanowi wyjątek od zasady w porównaniu z pracą w pozostałych miesiącach roku, bowiem w listopadzie pracodawca czyni zapasy produktów na okres przedświąteczny z uwagi na zwiększony popyt w tym okresie. W pozostałych natomiast miesiącach zarobek żony wynosi 1200 zł brutto. Skarżący podniósł, że to jednorazowe zwiększone wynagrodzenie nie wpływa w sposób odczuwalny na polepszenie warunków ekonomicznych jego rodziny.
Nadto skarżący podał, że decyzja o zaciągnięciu kredytu spowodowana była potrzebą wymiany kotła centralnego ogrzewania, gdyż dotychczas funkcjonujące urządzenie uległo zużyciu. Z tego powodu wraz z małżonką zdecydowali się na zakup używanego, dwuletniego kotła, którego nabycie bez zaciągnięcia kredytu byłoby w ich sytuacji finansowej niemożliwe. Skarżący wyjaśnił także, iż w lutym 2008r. małżonka będzie się starała o zaciągnięcie kolejnego kredytu w tej samej wysokości, który będzie przeznaczony na zakup opału. Wyjaśnił, że wydatek ten występuje corocznie, gdyż sytuacja materialna rodziny nie pozwala na odłożenie środków finansowych na ten cel. Wskazał, że zaciągnięcie kredytu jest koniecznością mimo, że jego spłata stanowi wielkie obciążenie rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej; ustawą ppsa, w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podlega ponownemu rozpatrzeniu.
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 tej ustawy wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym poprzez ustanowienie adwokata, jeżeli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Przy czym od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) i b) ustawy ppsa. W związku z tym na podstawie art. 262 ustawy ppsa przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokumentów uzupełniających oraz sprzeciwu wynika, że skarżący prowadzi wraz z żoną dwuosobowe gospodarstwo domowe, małżonkowie zamieszkują we własnym domu o powierzchni 90 m2, a ich jedyne źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie żony w kwocie 1200 zł brutto. Wynagrodzenie żony skarżącego za listopad 2007r. wynoszące 1118,58 zł netto Sąd stosownie do oświadczenia skarżącego potraktował jako jednorazowe zwiększenie dochodu rodziny w roku związane z pracą w godzinach nadliczbowych przed okresem świątecznym.
Sąd rozpatrując niniejszą sprawę miał na względzie wyjaśniania skarżącego wskazujące na dodatkowe, nieprzewidziane obciążenie budżetu domowego, na które żona zaciągnęła kredyt tj. wymianę zużytego kotła centralnego ogrzewania ich domu. Sąd uwzględnił również okoliczność, iż rodzina w lutym 2008r. będzie ponownie występować o przyznanie kolejnego kredytu z przeznaczeniem na zakup opału do ogrzania ich domu. Poniesienie tych wydatków jest bowiem niezbędne dla normalnego funkcjonowania rodziny, której sytuacja materialna nie pozwala na wcześniejsze zabezpieczenie niezbędnych środków finansowych na zakup opału, jak również na poniesienie kosztów związanych ze skorzystaniem z usług adwokata w celu przygotowania i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego to środka zaskarżenia skarżący nie może sporządzić osobiście.
Sąd nie ma podstaw, aby odmówić wiarygodności oświadczeniom skarżącego i w związku z tym stwierdził, że dodatkowa potrzeba poniesienia przez stronę kosztów samodzielnego ustanowienia zawodowego pełnomocnika może skutkować koniecznością poniesienia wydatków powodujących uszczerbek dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie i przyznał mu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło