II SA/Ol 811/17

PostanowienieWSA w Olsztynie2017-12-11

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca była z mocy ustawy zwolniona z ich uiszczania. Następnie sąd ustanowił dla skarżącej adwokata, uznając, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną, schorzenia i brak środków na utrzymanie oraz koszty postępowania. Z akt sprawy wynikało, że skarżąca otrzymuje niską rentę, z której potrącana jest egzekucja, korzysta ze świadczeń pomocy społecznej i mieszkania komunalnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżąca – M. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że jest osobą schorowaną, praktycznie bez środków na utrzymanie. W jej ocenie udział pełnomocnika w sprawie jest konieczny. Sprawa jest skomplikowana, a ona sama sobie nie poradzi - nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika, nie ma też nikogo z rodziny kto mógłby jej pomóc, nie ma również środków na podróż na rozprawę. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku. Zgodnie z rubryką nr 10 źródłem jej dochodu jest renta w kwocie "[...]". W rubryce nr 11 skarżąca wykazała ciążące na niej wydatki: czynsz - "[...]", koszty leczenia - "[...]" i "pożyczka u znajomej" - "[...]". Ze znajdującej się w aktach administracyjnych aktualizacji wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" wynika dodatkowo, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu "[...]", z uwagi na stan zdrowia wymaga "[...]". Otrzymuje rentę w wysokości "[...]" netto, pomniejszaną o kwotę "[...]" z powodu egzekucji. Skarżąca korzysta z pomocy w formie dodatku mieszkaniowego oraz okresowo ze specjalnych zasiłków celowych na zaspokojenie różnych potrzeb. Z wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" wynika natomiast, że skarżąca zajmuje mieszkanie komunalne. Mając na uwadze powyższe zważyć należy, co następuje: Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., skarżąca nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącej stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Wskazać należy, że obecnie jedynym stałym źródłem dochodu skarżącej jest renta, która po potrąceniach, wynosi zaledwie "[...]". Renta ta nie jest wystarczająca na pokrycie wszystkich wydatków niezbędnych skarżącej, co zmusza ją do korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej. W świetle powyższego za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącej adwokata, bowiem w jej obecnej sytuacji finansowej zgromadzenie środków pieniężnych na ten wydatek jest obiektywnie niemożliwe, a skarżąca nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej poniesienie wskazanych kosztów postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 249a p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło