II SA/Ol 814/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-10-12

Skład orzekający: Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli zaskarżone zarządzenie organu gminy zostało wydane w procedurze przewidzianej w ustawie o samorządzie gminnym, a skarga została wniesiona na podstawie art. 101 u.s.g.?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 PPSA, jeśli zaskarżone zarządzenie organu gminy zostało wydane w procedurze przewidzianej w ustawie o samorządzie gminnym, a skarga została wniesiona na podstawie art. 101 u.s.g. Dzieje się tak, ponieważ art. 33 § 2 PPSA odnosi się do postępowań administracyjnych w rozumieniu art. 1 KPA, a zarządzenie organu gminy wydane na podstawie ustawy o samorządzie gminnym nie jest aktem wydanym w takim postępowaniu. Ponadto, legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. przysługuje jedynie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta zakazujące organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt na terenach należących do Gminy Miasta. W skardze zawarli wniosek o dopuszczenie Związku "[...]" do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, argumentując, że jako organizacja pracodawców działa w interesie swoich członków, cyrków, które powinny mieć równy dostęp do najmu nieruchomości gminnych. Podkreślili, że związek nie miał możliwości zajęcia stanowiska w sprawie wydania zarządzenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić dopuszczenia Związku "[...]" do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Z., L. K. P., M. Z. na zarządzenie Prezydenta Miasta z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zakazu organizowania na terenach należących do Gminy Miasta "[...]" objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt postanawia odmówić dopuszczenia Związku "[...]" do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. WSA/post.1 – sentencja postanowienia S. Z., L.K.P., M. Z. wnieśli do tut. Sądu skargę na zarządzenie Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie zakazu organizowania na terenach należących do Gminy Miasta objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt. W skardze tej zwarty został wniosek o dopuszczenie, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Związku "[...]" do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano, że ww. uczestnik jako organizacja pracodawców jest organizacją społeczną i może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej. Zakres działalności statutowej tego uczestnika obejmuje natomiast zakazy organów samorządu terytorialnego wynajmu nieruchomości gminnych członkom Związku, jeżeli w przedstawieniach cyrkowych prezentują oni również zwierzęta. Związek jako organizacja zrzeszająca przedsiębiorców występuje w obronie interesu prawnego wszystkich cyrków polskich, które powinny mieć równy dostęp do najmu nieruchomości gminnych i należących do Skarbu Państwa. Dalej wyjaśniono, że ww. uczestnik nie miał możliwości zajęcia stanowiska w sprawie dotyczącej wydania zaskarżonego zarządzenia, gdyż organ nie prowadził żadnych konsultacji w tej sprawie, ani też nie informował opinii publicznej o zamiarze wydania takiego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. W świetle powyższej regulacji dopuszczenie danego podmiotu w charakterze uczestnika postępowania, może mieć miejsce wyłącznie w takim postępowaniu sądowym, które w wyniku złożenia skargi staje się "następstwem" postępowania administracyjnego. Posługując się bowiem w redakcji art. 33 § 2 p.p.s.a. pojęciem prawnym "postępowanie administracyjne" ustawodawca nawiązał do regulacji zawartej w art. 1 k.p.a. Jedynie zatem postępowania enumeratywnie wymienione w tym przepisie stanowią "postępowania administracyjne" i do tego rozumienia odwołuje się ww. przepis statuujący przesłanki dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym (por. postanowienie NSA z 5 maja 2015 r. II OZ 349/15, Lex nr 1723876). Tymczasem zaskarżone w niniejszej sprawie zarządzenie Prezydenta Miasta nie zostało wydane w następstwie przeprowadzenia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a., lecz podjęto je w procedurze przewidzianej w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2016, poz. 446 j.t. – dalej jako "u.s.g."), w ramach wykonywania przez organ wykonawczy gminy kompetencji przewidzianych w art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 5 u.s.g. oraz art. 25 ust. 1 i ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2015, poz. 1774 j.t.- dalej jako u.g.n.) dotyczących gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości. Sama natomiast skarga na ww. zarządzenie wniesiona została w trybie art. 101 u.s.g., który to przepis przewiduje, że skargę na zarządzenie podjęte przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść do sądu administracyjnego każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zarządzeniem, o ile wcześniej wezwie ów organ do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne. Taka konstrukcja przepisu rzutuje na legitymację skarżącego, a także możliwości dopuszczania innych podmiotów do udziału w postępowaniu wywołanym wnoszoną w tym trybie skargą. W przeciwieństwie bowiem do legitymacji w postępowaniu administracyjnym, określonej przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały przez akt jednostki samorządowej naruszone. Skoro zatem wykazanie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a także dochowanie wymogu uprzedniego wezwania organu samorządowego do usunięcia owego naruszenia, stwarza dopiero możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju wskazywanego naruszenia wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność zarządzenia, to tylko ów podmiot jest i może być stroną zainicjowanego w ten sposób postępowania sądowego. Nie jest zatem wystarczające powołanie się w tym względzie przez wnioskujących o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym na fakt, że jest organizacją społeczną i może brać udział w postępowaniu w zakresie swojej działalności statutowej. W konsekwencji zatem przywoływany przez wnioskodawcę przepis art. 33 ust. 2 p.p.s.a., nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w takim postępowaniu innych niż skarżący podmiotów - w tym także organizacji społecznych. Z tych też względów Sąd, działając na podstawie ww. przepisu odmówił dopuszczenia Związku "[...]" do udziału w postępowaniu sądowym w niniejszej sprawie w charakterze jego uczestnika.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło