II SA/Ol 814/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-12-10

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Tadeusz Lipiński, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstępny projekt podziału nieruchomości, który zakłada wydzielenie działki pod drogę wewnętrzną, może zostać negatywnie zaopiniowany, jeśli plan miejscowy nie przewiduje wprost takiej drogi, ale dopuszcza wtórny podział działek z zapewnieniem dojazdu z drogi lokalnej lub dojazdowej, a jednocześnie projekt nie uwzględnia wydzielenia terenu pod poszerzenie istniejącej drogi głównej i trasy rowerowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że choć wydzielenie drogi wewnętrznej jest dopuszczalne i nie wyklucza przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową, to projekt podziału nieruchomości był sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego, ponieważ nie uwzględniał konieczności wydzielenia terenu pod poszerzenie drogi głównej i trasę rowerową, co stanowiło inwestycję celu publicznego przewidzianą w planie.
Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Działdowo negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości. Projekt zakładał podział działki o powierzchni 0,3766 ha na 8 nowych działek o powierzchniach od 400 m2 do 714 m2, z dojazdem przez drogę wewnętrzną. Nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (T-11) oraz tereny ulic (TK-8G, TK-14). Organy uznały projekt za niezgodny z planem, wskazując na niemożność wydzielenia więcej niż 3 działek, konieczność zapewnienia dojazdu z dróg lokalnych lub dojazdowych, a nie dróg głównych, oraz pominięcie wydzielenia terenu pod poszerzenie drogi głównej i trasę rowerową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2024 roku sprawy ze skargi E. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości - oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z 7 sierpnia 2024 r. nr SKO.721.23.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu zażalenia E. Sp. z o.o. (dalej jako: "skarżąca" "spółka"), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Działdowo (dalej jako: "organ I instancji") z 15 marca 2024 r. negatywnie opiniujące wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], o powierzchni 0,3766 ha. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca domagał się podziału działki na 8 nowych działek, o numerach od [...], pow. od 400 m2 do 714 m2. Dojazd wskazano poprzez działkę [...] - drogę wewnętrzną (pow. 714 m2).Organ I instancji orzekał w sprawie czterokrotnie odmownie, na skutek rozstrzygnięć kasacyjnych Kolegium. Ustalono, że objęta wnioskiem nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą [...]), w konturze: T-11 (zabudowa mieszkaniowa), TK-8G (ulice główne), TK-14 (główne trasy rowerowe). Kolegium wskazało, że zgodnie z § 47 planu miejscowego dla funkcji T-11: 1. Ustala się funkcję podstawową - zabudowa jednorodzinna na działkach 400 do 1.200 m2. 2. Wielkość działek i zasady podziału dla terenów nie zainwestowanych jak na rysunku, z dopuszczeniem ich łączenia we większe parcele. 8. Wtórny podział terenu upoważnia do realizacji dodatkowej zabudowy jednorodzinnej, jeżeli zapewniony będzie dojazd z ulicy lokalnej lub dojazdowej, a powierzchnia działek po podziale nie będzie mniejsza od 400 m2. Odnośnie do zasad związanych z komunikacją w § 58 planu zostało przyjęte: 1. Ustala się funkcję podstawową - tereny ulic, dla ciągów oznaczonych na rysunku symbolami T K - 8 do T K - 11. 2. Ustala się następujące typy ulic oraz ich parametry: 1. G - ulica główna, dwie jezdnie, po dwa pasy ruch, szerokość pasów drogowych 30 - 35 m, dotyczy ul. [...] i nowej ulicy w jednostce E, 2. G - ulica główna, dwa pasy ruchu, szerokość pasów drogowych 25 - 30 m 3. Z - ulica zbiorcza, dwa pasy ruchu, szerokość pasów drogowych 20 - 25 m, 4. L - ulica lokalna, dwa pasy ruchu, szerokość pasów drogowych 12 - 20 m, 5. D - ulica dojazdowa, dwa pasy ruchu, szerokość pasów drogowych 10 - 15 m. 3. Ustalone w ust. 2 szerokości pasów drogowych mogą ulegać poszerzeniu, jeżeli pozwala na to istniejące zainwestowanie i jeżeli wymagają tego warunki terenowe. 4. Ustala się zasady organizacji dojazdów, określone na rysunku symbolem TK-12. 6. Ustala się zasadę, że wszystkie nieruchomości położone przy drogach L i D obowiązkowo korzystają z dojazdu z tych dróg. 7. Dojazd z dróg Z i G dopuszcza się w wyjątkowych przypadkach, po udokumentowaniu braku innych możliwości i za zgodą właściwego zarządcy drogi. 8. Dla dojazdów jak w ust. 6 obowiązuje zasada ich komasacji poprzez realizację ulic dojazdowych ustalonych planem. 9. Ustala się główne kierunki tras rowerowych, oznaczone na rysunku symbolem T K14. W zakresie linii regulacyjnych § 8 planu przewiduje: 1. Tereny o ustalonym planem przeznaczeniu, zawarte są pomiędzy liniami regulacyjnymi, których przebieg oznaczono na rysunku planu. 3. Linie regulacyjne wymagające ustalenia nowych granic ewidencyjnych, oznaczone są na rysunkach planu symbolem R - 4. 4. Linie regulacyjne jak w ust. 2 i 3 mogą ulegać nieznacznym korektom w postępowaniu realizacyjnym, pod warunkiem, że nie wpłynie to negatywnie na funkcje podstawowe poszczególnych terenów. 7. Zasady podziału wewnętrznego terenów określają linie zbieżne z granicami ewidencyjnymi, oznaczone na rysunkach planu symbolami R - 5 i projektowane oznaczone symbolem R- 6. 8. Zasady podziału wewnętrznego ustalają podstawowy układ przestrzenny parcel, których rozgraniczenia mogą ulegać korektom z uwzględnieniem ustalonych niniejszym planem ich granicznych wielkości. Mając na uwadze przywołane wyżej postanowienia planu miejscowego oraz treść załącznika graficznego, Kolegium podzieliło argumenty i ustalenia organu I instancji. Stwierdzono, że plan określa linie podziałowe dotyczace podziału wtórnego, tj. R-6 (§ 8 ust. 7 i 8 planu), które mogą ulec zmianie, o ile będą zachowane graniczne wielkości działek; jednocześnie przyjąć należy, iż zasady podziału wewnętrznego ustalają podstawowy układ przestrzenny parcel. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji co do braku możliwości zmiany ilości przewidzianych w planie działek - zdaniem organów uchwałodawca nie pozostawił dowolności w ilości nowopowstałych działek (przewidziano 3 nie 7 działek). Zdaniem Kolegium słusznie organ I instancji podnosił, iż wskazane przez linie R-6 graniczne duże powierzchnie dla nowo wydzielanych działek stanowią nawiązanie do sąsiednich proponowanych podziałów; stanowi to zapewnienie ładu przestrzennego; organ I instancji wyjaśnił równocześnie, iż zlokalizowane w pobliżu mniejsze powierzchniowo działki T-11 są nieliczne i wynikają z zastanych podziałów sprzed uchwalenia planu. W związku z tym, iż organ I instancji wyjaśnił, że nie dysponuje bardziej czytelną mapą (plan z 2002 r.) należało dokonać ustaleń i oceny na materiale znajdującym się w aktach. Z planu (mapy) wynika, iż dojazd do działki zapewniony został z dwóch stron: od strony drogi głównej, tj. od ul. [...] (dla proponowanej z podziału działki wschodniej -TK-8 G) oraz od drogi dojazdowej (od strony ul. [...] - TK-11 D) - dla działki zachodniej i środkowej; nie przewidziano na mapie wydzielenia drogi wewnętrznej; dojazd jest jednoznacznie określony. Dodatkowo Kolegium zauważyło, iż § 58 ust. 6 i 7 planu wprowadza zasadę, że wszystkie nieruchomości położone przy drogach L i D obowiązkowo korzystają z dojazdu z tych dróg, zaś jedynie wyjątkowo dopuszcza się dojazd z dróg Z i G; potwierdza to stanowisko o braku możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej. W kwestii wyodrębnienia dwóch funkcji: mieszkaniowej (T-11) oraz drogowej wraz ze ścieżką rowerową (T-8 z TK-14) Kolegium uwzględniło, że organ I instancji wyjaśnił, iż należy przy podziale uwzględnić wydzielenie wzdłuż ul. [...] (wschodnia część działki) - dodatkową powierzchnię minimum 166 m2 na poszerzenie istniejącej drogi wraz ze ścieżką rowerową. Reasumując, Kolegium podkreśliło, że: nie ma możliwości wydzielenia więcej niż 3 działek z terenu o przeznaczeniu T-11; dojazd może odbyć się wyłącznie z drogi dojazdowej TK-11D lub TK-8G; wydzielenie działek łączy się z koniecznością wydzielenia odpowiedniej części dla drugiej funkcji podstawowej: ulice główne i trasy rowerowe. Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, domagając się uchylenia powyższego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a.") poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, podczas gdy postanowienie to winno zostać uchylone w całości, gdyż z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, iż zaproponowany we wstępnym projekcie podział przedmiotowej nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu; - art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) poprzez bezpodstawne uznanie, że wnioskowany podział jest niegodny z planem miejscowym, podczas gdy: - z treści miejscowego planu wynika jednoznacznie przedział powierzchni działek od 400 do 1200 m2 dla całego terenu o przeznaczeniu T-11, a przy przedmiotowej działce daje to możliwość wydzielenia nawet 9 działek ewidencyjnych; - założenie, że dojazd może odbyć się wyłącznie z drogi dojazdowej TK-11D lub TK-8G nie wyklucza dojazdu do tych dróg w sposób pośredni przez drogę wewnętrzną przewidzianą w zaproponowanym projekcie podziału; - nie znajduje oparcia w prawie miejscowym narzucenie skarżącej konieczności wydzielenia przy projektowanym podziale "odpowiedniej" części dla drugiej funkcji podstawowej: ulice główne i trasy rowerowe, tym bardziej, że narzucanie takiego wymogu powoduje, że wnioskujący o podział zmuszany jest do wydzielania bliżej nieokreślonej działki do zapewnienia inwestycji publicznej w postaci drogi i trasy rowerowej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik spółki akcentował, że w przypadku dokonywania podziału na wniosek organ administracji publicznej powinien przyjąć domniemanie jego dopuszczalności. Prawo do dokonania podziału jest bowiem emanacją prawa własności. Owo domniemanie może zostać wzruszone tylko w przypadku niebudzącej wątpliwości sprzeczności projektu podziału z treścią planu miejscowego. W rozpatrywanym przypadku sprzeczność taka nie zachodzi. Pełnomocnik podniósł, że niezrozumiałe jest skąd Kolegium wnioskuje, że linie R-6 są "liniami podziałowymi", które dotyczą "podziału wtórnego". W zasadach ogólnych mowa jest o liniach R-6, które są liniami projektowanymi, zakładającymi podstawowy układ przestrzenny parcel, z tym zastrzeżeniem, że mogą one ulegać korektom z uwzględnieniem granicznych wielkości, a te określone są dla poszczególnych terenów odmiennie. W przypadku przedmiotowego terenu T-11 jako graniczną wielkość wskazano 400 m2. Wobec tego proponowany podział przewiduje powstanie po podziale działek mieszczących się w przedziale od 400 do 1200 m2. Podział ten zapewnia również dojazd z ulicy lokalnej lub dojazdowej. Realizuje więc postanowienia miejscowego planu dla tego terenu w zakresie możliwości podziału. Pełnomocnik wskazał, że tożsame stanowisko w tej sprawie wyraził w swojej opinii urbanistycznej mgr inż. M. R., członek Stowarzyszenia Urbanistów Zachodniej Okręgowej Izby Urbanistów z siedzibą we Wrocławiu, spełniający warunek, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) oraz biegły sądowy z zakresu planowania przestrzennego i urbanistyki przy Sądzie Okręgowym w Olsztynie, którą to opinię przedłożono w załączeniu. Pełnomocnik spółki zauważył, że zgodnie z § 9 planu miejscowego pod pojęciem "przeznaczenia terenów i funkcji podstawowych – należy rozumieć funkcje ustalone dla terenów na rysunku, oznaczone symbolami..., łącznie z elementami im towarzyszącymi jak dojazdy, dojścia i zieleń". Regulacja ta wprost przewiduje możliwość zagospodarowania terenu TK-11 takimi elementami jak dojazdy czy dojścia. Odnosząc się do konieczności przeznaczenia części działki pod inwestycję celu publicznego pełnomocnik uznał, że stanowisko organów jest całkowicie oderwane i kuriozalne w aspekcie konstytucyjnie chronionego prawa własności, wolności budowlanej oraz możliwości rozporządzania i zagospodarowywania swojej własności. Zdaniem pełnomocnika organy narzucają skarżącej wydzielenie powierzchni na realizację bliżej niesprecyzowanego zamierzenia budowlanego, który to podział należy do organów publicznych przy użyciu takich instrumentów jak wywłaszczenie. Pełnomocnik wskazał, że inwestycja drogowa de facto nie jest procedowana i nie wiadomo czy w ogóle będzie w takim, czy innym kształcie. Skarżąca nie znajduje żadnego oparcia w postanowieniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla stwierdzenia, że część wydzielonej działki na poszerzenie ul. [...] ma mieć 166 m2. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Postanowienie mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (ust. 2).Stosownie do ust. 4 i 5 tego artykułu wójt, burmistrz albo prezydent miasta opiniuje zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W przedmiotowej procedurze nie weryfikuje się legalności postanowień planu miejscowego, a jedynie dokonuje się ich interpretacji. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p.") ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przepisy te upoważniają gminę do wprowadzania na jej obszarze określonych ograniczeń w wykonywaniu prawa własności poprzez ustalenie w akcie prawa miejscowego przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. akty prawa miejscowego podlegają odrębnemu zaskarżeniu. Dopiero po skutecznym wniesieniu skargi w tym zakresie Sąd będzie mógł oceniać legalność planu miejscowego, czyli zgodność jego przepisów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa wyższego rzędu. Do tego czasu cytowany plan miejscowy jest aktem obowiązującym i ma moc wiążącą. W takiej sytuacji interpretacja postanowień planu miejscowego musi uwzględniać rzeczywistą ich treść oraz ogólne reguły wykładni przepisów prawa. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.z.p. plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r., na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, ze zm.), zachowują moc. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią treść uchwały rady gminy. Integralną częścią planu jest rysunek planu stanowiący załącznik do uchwały rady gminy. Rysunek planu obowiązuje w zakresie określonym uchwałą. Podobnie stanowi art. 20 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym plan miejscowy składa się z części tekstowej, która stanowi treść uchwały oraz części graficznej stanowiącej załączniki do uchwały. W myśl § 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie dokumentów stosowanych w pracach planistycznych oraz wymaganych przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (Dz. U. z 2002 r. nr 1 poz. 12) na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zamieszcza się objaśnienia oznaczeń i symboli literowych i cyfrowych użytych stosownie do przedmiotu planu. W ustaleniach planu stanowiących treść uchwały rady gminy stosuje się odpowiednio symbole jak w rysunku planu. Z przepisów tych wynika, że rysunek planu jest integralną częścią planu i ma moc wiążącą w takim zakresie, w jakim odsyła do niego tekst planu. Część tekstowa i graficzna planu powinny być spójne i należy odczytywać je łącznie (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., sygn. akt II OSK 3746/18, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). W przypadku istotnych rozbieżności między tymi częściami może powstać wątpliwość co do istniejącego i projektowanego przeznaczenia terenu, wówczas wobec obowiązywania uchwały, na etapie stosowania prawa, wątpliwości należy rozstrzygnąć stosując reguły wykładni prawa. W rozpoznawanej sprawie, w analizowanym zakresie, Sąd nie dopatrzył się rozbieżności pomiędzy tekstem uchwały, a rysunkiem planu stanowiącym załącznik do uchwały, który został dołączony do akt administracyjnych (k. 44-45). Uwzględniając treść § 8 planu miejscowego, który znajduje się w Dziale I Przepisy Ogólne, wskazać trzeba na treść § 8 ust. 7. Stanowi on, że zasady podziału wewnętrznego terenów określają linie zbieżne z granicami ewidencyjnymi, oznaczone na rysunku planu symbolami R – 5 i projektowane oznaczone symbolem R – 6. Z zapisu tego wynika zasada - linie R- 5 i R -6 wyznaczają układ przestrzenny działek. W myśl § 8 ust. 8 planu jest to podstawowy układ przestrzenny parcel, który może ulegać korektom z uwzględnieniem ustalonych niniejszym planem ich granicznych wielkości. Linie R6 pozwalają na wydzielenie na przedmiotowej nieruchomości trzech działek, które jednak zgodnie z § 47 ust. 8 uchwały mogą ulec dalszemu podziałowi. Przepis ten stanowi, że wtórny podział terenu upoważnia do realizacji dodatkowej zabudowy jednorodzinnej, jeżeli zapewniony będzie dojazd z ulicy lokalnej lub dojazdowej, a powierzchnia działek po podziale nie będzie mniejsza od 400 m2. W myśl § 58 ust. 7 uchwały dojazd z dróg Z i G dopuszcza się w wyjątkowych przypadkach, po udokumentowaniu braku innych możliwości i za zgodą właściwego zarządcy drogi. Zatem warunkiem wydzielenia dodatkowych działek jest zapewnienie im dojazdu z drogi dojazdowej D (TK 11). Tym samym dodatkowo wydzielone działki nie mogą mieć dostępu do drogi głównej G (ul. [...]), jak to zakłada przedmiotowy projekt podziału. Zgodnie z art. 93 ust. 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej; za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Wbrew przekonaniu organów orzekających przeznaczenie terenu T-11 pod zabudowę jednorodzinną nie wyklucza urządzenia na tym terenie drogi wewnętrznej. Droga wewnętrzna nie jest inwestycją celu publicznego i jej przebieg nie musi być ustalany w planie miejscowym. Zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. przez inwestycje celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkimi krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odpowiednio zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. cel publiczny stanowi, między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. W myśl tych unormowań, co do zasady nie realizują celu publicznego drogi wewnętrzne. Ustawa o drogach publicznych wyraźnie odróżnia drogi publiczne od dróg wewnętrznych. Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu. Z unormowania tego wynika, że budowa drogi wewnętrznej jest indywidualną sprawą właściciela terenu. Do uprawnień właściciela należy podział nieruchomości, w tym wydzielenie dróg wewnętrznych. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 i art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b u.p.z.p. w planie miejscowym dokonuje się rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, czyli konkretyzuje się lokalizację takiego zamierzenia. Takiego obowiązku nie ma przy inwestycjach nie spełniających kryterium celu publicznego. Dlatego nie ma obowiązku precyzowania w planie miejscowym układu dróg wewnętrznych, chyba, że organ planistyczny uzna to za celowe. W związku z tym skarżąca mogła wydzielić działkę pod drogę wewnętrzną. § 47 ust. 1 określa minimalną powierzchnię działek budowlanych. Stąd działka pod drogę wewnętrzną nie jest ograniczona parametrami. Jednak, jak już zauważono powyżej, droga wewnętrzna nie może zostać skomunikowana z drogą główną (ul. [...]), w myśl § 47 ust. 8 i § 58 ust. 7 uchwały, co zakłada przedłożony projekt podziału. W wyroku z 8 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2721/19, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wydzielenie drogi wewnętrznej ma na celu zapewnienie dostępu do drogi publicznej z wydzielanych działek budowlanych. Możliwość dokonania takiego podziału wynika wprost z ustawowych regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można interpretować w sposób, który uniemożliwiałby realizację podziału nieruchomości zgodnie z prawem wynikającym z ustawy. Wydzielenie działki pod drogę wewnętrzną nie niweczy celu, na jaki przeznaczono wskazany teren (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna), a wręcz umożliwia korzystanie z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem określonym w planie i takie zagospodarowanie wydzielanych działek. Prawidłowe jest natomiast stanowisko organów orzekających, że wstępny projekt podziału pomija przeznaczenie terenu pod poszerzenie ul. [...] (TK- 8 G) i trasę rowerową. Na rysunku planu wyraźnie widać, że część działki nr [...] została przeznaczona na te cele publiczne. Wyrysowano na tej działce linię regulacyjną R-4, która zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały wymaga ustalenia nowych granic ewidencyjnych i w myśl § 8 ust. 4 uchwały może ulec nieznacznym korektom w postępowaniu realizacyjnym. Organ I instancji ustalił, mając na uwadze istniejącą szerokość ul. [...] oraz docelowe jej parametry określone w planie miejscowym, że wymienione inwestycje celu publicznego wymagają zajęcia pasa terenu o powierzchni 166 m2. Stanowisko to jest logiczne i ma oparcie w treści planu miejscowego. Projektowany podział, aby był zgodny z ustaleniami planu musi wydzielić teren przeznaczony w planie pod drogę publiczną. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. umożliwi to przejście tego terenu na własność jednostki samorządu terytorialnego, a spółce będzie przysługiwało odszkodowanie (art. 98 ust. 3 u.g.n.). Przedłożony przez spółkę wstępny projekt podziału działki jest sprzeczny z omówionymi ustaleniami, dlatego zasadnie został negatywnie zaopiniowany. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie, na które służy zażalenie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło