II SA/Ol 815/12

WyrokWSA w Olsztynie2012-11-22

Skład orzekający: Janina Kosowska, Marzenna Glabas, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę, pomimo wydania przez Starostę dwóch odrębnych decyzji w przedmiocie odmowy uchylenia tej samej decyzji, skierowanych do różnych stron postępowania, w sytuacji gdy w stosunku do jednej ze stron postępowanie wznowiono, a w stosunku do drugiej odmówiono jego wznowienia?
Ratio decidendi
Wojewoda naruszył prawo, utrzymując w mocy decyzję Starosty, ponieważ nie ustalił, która z dwóch wydanych przez Starostę decyzji odmawiających uchylenia pozwolenia na budowę była przedmiotem postępowania odwoławczego. W sytuacji, gdy w stosunku do jednego z podmiotów postępowanie wznowiono, a w stosunku do drugiego odmówiono jego wznowienia, organ odwoławczy powinien był wyjaśnić status prawny i procesowy stron oraz przedmiot postępowania odwoławczego, co jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia sprawy i zapewnienia dwuinstancyjności postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę dróg dojazdowych do wiaduktu kolejowego. Po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, H. Z. i J. K. złożyli wnioski o wznowienie postępowania. Starosta wznowił postępowanie tylko w stosunku do J. K., a odmówił w stosunku do H. Z. Następnie Starosta wydał dwie decyzje odmawiające uchylenia pierwotnej decyzji, skierowane do różnych podmiotów. Wojewoda utrzymał w mocy te decyzje, uznając, że skarżący nie wykazywali negatywnego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości i nie byli stronami postępowania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu oraz wadliwe uzasadnienie decyzji.
Rozstrzygnięcie
1/ odrzuca skargę Stowarzyszenia A; 2/ uchyla zaskarżoną decyzję; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 4/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. Ż., Z. Ż., B. Ż. i Stowarzyszenia A na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia pozwolenia na budowę 1/ odrzuca skargę Stowarzyszenia A; 2/ uchyla zaskarżoną decyzję; 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 4/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego H. Ż. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) oraz na rzecz skarżących B. Ż. i Z. Ż. solidarnie kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2011 r., nr "[...]" Starosta D., po rozpatrzeniu wniosku inwestora - Gminy Miasto D. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dróg dojazdowych do projektowanego wiaduktu kolejowego na przedłużeniu ulicy K. wraz z uzbrojeniem na działkach nr "[...]" oraz "[...]" (z wyłączeniem działki nr "[...]", stanowiącej teren zamknięty). Jednocześnie Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 13 maja 2010 r. orzekł o braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia. Wnioskiem z dnia 16 listopada 2011 r., który wpłynął do organu w dniu 17 listopada 2011 r., H. Z. oraz J. K. zwrócili się do organu z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyżej wskazaną decyzją ostateczną. Podnieśli, że planowana inwestycja ma negatywny wpływ na otoczenie i zagraża bezpośrednio bezpieczeństwu przyrody, człowiekowi oraz jego mieniu, a działki, których są współwłaścicielami znajdują się w strefie niekorzystnego jej oddziaływania. Wnioskodawcy wskazali także, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, mimo że przysługuje im status strony, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W obszernym uzasadnieniu złożonego wniosku szczegółowo opisali okoliczności wydania decyzji oraz przedstawili zarzuty, stawiane wydanemu rozstrzygnięciu. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., nr "[...]", Starosta D. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147 oraz art. 149 § 1 kpa wznowił na żądanie J. K. postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia na budowę dróg dojazdowych do projektowanego wiaduktu kolejowego na przedłużeniu ulicy K. wraz z uzbrojeniem zakończonej decyzją ostateczną Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r. Natomiast po rozpoznaniu wniosku H. Z. decyzją z dnia 8 grudnia 2011 r. odmówiono wznowienia postępowania w niniejszej sprawie z powodu niezachowania terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Pismem z dnia 18 stycznia 2012 r. H. Z. jako przewodniczący Stowarzyszenia "A" wniósł o dopuszczenie Stowarzyszenia do wznowionego postępowania na prawach strony ze względu na cele regulaminowe Stowarzyszenia oraz interes społeczny. W odpowiedzi na powyższe, organ poinformował wnioskodawcę, iż zgodnie z przepisami Prawa budowlanego Stowarzyszenie nie może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i jednocześnie w niniejszej sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności stanowiące odstępstwo od tej zasady. Równolegle do powyższego postępowania na wniosek H. Z. i J. K. zostało wznowione postępowanie przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który decyzją z dnia 15 lutego 2012 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 13 maja 2010 r. Z kolei Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia 5 lipca 2012 r. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji , wskazując na istotne błędy proceduralne. Decyzją z dnia 10 lutego 2012 r., znak: "[...]", Starosta D. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 151 § 1 pkt 1 kpa, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem nr "[...]" z dnia 8 grudnia 2011 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r., wydanej na rzecz Gminy Miasta D. W uzasadnieniu podniesiono, iż stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami postępowania o wydanie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jak wynika z akt sprawy J. K. od dnia 4 listopada 2011 r. jest zarządcą nieruchomości przy ulicy K. w D. Jednocześnie podkreślono, iż warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania jest fakt, że dana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości. Jednakże skarżący nie wykazali, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z nieruchomości. Nie wykazano też konkretnego przepisu, który przewidywałby ograniczenie swobodnego korzystania z nieruchomości. Z analizy przepisów, w tym również techniczno – budowlanych wynika, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. Podkreślono, iż inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta D. Projektowane przedsięwzięcie obejmuje swoim zakresem drogę publiczną o nawierzchni utwardzonej o łącznej długości 545m i położone jest przede wszystkim po przeciwnej stronie wiaduktu w stosunku do istniejącej od wielu lat ulicy K. Jednocześnie Starosta D. w dniu 10 lutego 2012 r., wydał drugą decyzję, znak: "[...]", odmawiającą uchylenia własnej decyzji z dnia 8 sierpnia 2011 r., która jak wynika z treści jej uzasadnienia została skierowana do H. Z. oraz B. i Z. Z. Organ wskazał, iż H. Z. jest pełnomocnikiem B. i Z. Z., którzy w dniu 19 grudnia 2011 r. złożyli wniosek o włączenie na prawach strony we wznowione postanowieniem nr "[...]" z dnia 8 grudnia 2011 r. postępowanie. W uzasadnieniu podniesiono, iż Z. i B. Z. są właścicielami nieruchomości położonej w D. przy ulicy R. Jednakże wymienieni nie wykazali, aby sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z nieruchomości. Nie wykazano też konkretnego przepisu, który przewidywałby ograniczenie swobodnego korzystania z nieruchomości. Z analizy przepisów, w tym również techniczno – budowlanych wynika bowiem, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta D., zaś projektowane przedsięwzięcie położone jest przede wszystkim po przeciwnej stronie wiaduktu w stosunku do nieruchomości B. i Z. Z., położonej na ulicy R., która to ulica jest ulicą prostopadłą do istniejącej od wielu lat ulicy K. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: H. Z., Z. Z., B. Z. oraz Stowarzyszenie "A", reprezentowani przez adwokata H. M., żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Strona odwołująca podniosła zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że nie przysługiwał im status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r., a także rażące naruszenie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię wskutek uznania, że obszar oddziaływania planowanej inwestycji zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. Ponadto zarzucono organowi rażące naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją w następstwie niepoinformowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i usankcjonowanie tego, iż wnioskodawcom nie umożliwiono czynnego udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r. oraz rażące naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie czynności celem ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, jak również art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskutek niewyjaśnienia z analizy jakich konkretnie przepisów wynika, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny, braku dokonania oceny dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w sprawie oraz braku wskazania konkretnych oraz rzeczowych argumentów, z których wynikałoby, że obszar oddziaływania w niniejszej sprawie zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. Decyzją z dnia 31 maja 2012 r., znak: "[...]", Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż projektowany odcinek drogi, o długości 545m, stanowi przedłużenie istniejącej ulicy K., która jest od strony południowej nasypu kolejowego, gdzie jest budowany wiadukt, zaś odcinek objęty skarżoną decyzją jest po stronie północnej nasypu kolejowego. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość odwołujących znajduje się po przeciwnej stronie nasypu, przy ulicy R., a zatem w ogóle nie graniczy z projektowanym odcinkiem drogi. Zaznaczono, iż w związku z planowanym przedsięwzięciem parametry ulicy K. nie zmienią się, nie ulega zmianom pas drogowy ani linie rozgraniczające, a rozwiązania przyjęte w projekcie budowlanym są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami techniczno – budowlanymi. Projekt budowlany jest także zgodny z wymaganiami ochrony środowiska, stosowne do treści decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 13 maja 2010 r. W związku z tym, iż projektowana droga ma długość 545m, a więc poniżej 1km, inwestycja ta zwolniona jest z obowiązku sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę spornej drogi zostały ustalono zgodnie z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w oparciu o przyjęty w decyzji środowiskowej wyznaczony przewidywany obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem projektowanej drogi. Tymczasem nieruchomości odwołujących znajdują się po przeciwnej stronie wiaduktu w stosunku do planowanego odcinka drogi objętej pozwoleniem na budowę, a zatem poza przewidywanym obszarem ewentualnego oddziaływania. Podkreślono przy tym, iż tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Nie znajdują również potwierdzenia zarzuty co do rażącego naruszenia art. 10 § 1 kpa poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu zakończonego zaskarżoną decyzją. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli: H. Z., Z. Z., B. Z. oraz Stowarzyszenie "A", reprezentowani przez adwokata H. M., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca podniosła następujące zarzuty: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że skarżącym nie przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r.; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez uznanie, że Starosta D. ustalił strony postępowania w oparciu o przyjęty w decyzji środowiskowej wyznaczony przewidywany obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem projektowanej drogi, w sytuacji, kiedy z treści decyzji z dnia 10 lutego 2012 r. wynika, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny; - błędne zakwalifikowanie projektowanej drogi wskutek nieuwzględnienia zmian w natężeniu ruchu, jakim droga ta będzie obciążona, co doprowadziło do wadliwego wyznaczenia obszaru oddziaływania; - naruszenie art. 6 i 7 kpa w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię w następstwie usankcjonowania uznania organu pierwszej instancji, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny; - naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewskazanie w sentencji decyzji przepisów, w oparciu o które organ stwierdził, iż brak jest podstaw do wznowienia postępowania; - rażące naruszenie art. 6 i 7 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie, iż w toku postępowania zakończonego decyzją Starosty D. z dnia 10 lutego 2012 r. uniemożliwiono stronom, z wyjątkiem H. Z., czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją, w następstwie niepoinformowania o możliwości zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji, usankcjonowanie tego, iż wnioskodawcom nie umożliwiono czynnego udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją organu z dnia 8 sierpnia 2011 r., co miało istotny wpływ na treść tej decyzji, jako że strony pozbawione zostały możliwości przedstawienia argumentów, wskazujących na okoliczność, iż projektowana inwestycja będzie znacząco oddziaływać na należące do nich nieruchomości; - rażące naruszenie art. 6 i 7 kpa poprzez nieprzeprowadzenie czynności celem ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji; - rażące naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w następstwie braku wskazania konkretnych argumentów oraz dowodów, z których w sposób niebudzący wątpliwości wynikałoby, w oparciu o co oraz jak został wyznaczony obszar oddziaływania w sprawie zakończonej decyzją organu pierwszej instancji z dnia 8 sierpnia 2011 r., braku dokonania oceny dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w sprawie oraz braku wyjaśnienia, czy stronom, poza H. Z. został zapewniony czynny udział w sprawie przed organem I instancji; - rażące naruszenie art. 6, 7 i 8 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia oraz odniesienia się do zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji organu z dnia 10 lutego 2012 r., w którym to zarzucie podniesiono wadliwe sporządzenie uzasadnienia tej decyzji, w następstwie niewyjaśnienia z analizy jakich konkretnie przepisów wynika, że obszar oddziaływania zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny, braku dokonania oceny dowodów zgromadzonych i przeprowadzonych w sprawie oraz braku wskazania konkretnych oraz rzeczowych argumentów, z których wynikałoby, że obszar oddziaływania w niniejszej sprawie zamyka się w granicach działek, do których inwestor posiada tytuł prawny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej w dalszej części uzasadnienia p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa i nie może pozostać w obrocie prawnym. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarga została wniesiona przez H. Z., Stowarzyszenie "A", Z. Z. i B. Z., reprezentowanych przez adwokata H. M., przy czym wraz ze skargą został uiszczony wpis sądowy jedynie w wysokości 200 zł. W związku z tym, zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 września 2012 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia brakującego wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody z dnia 31 maja 2012 r. o kwotę 600 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), bowiem każdy ze skarżących winien uiścić wpis sądowy w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na powyższe, strona skarżąca uzupełniła wpis sądowy o kwotę 200 zł, wskazując, iż kwota ta dotyczy skargi H. Z. Natomiast kolejnym pismem z dnia 9 października 2012r. pełnomocnik skarżących poinformował, iż opłata wniesiona w dniu 12 lipca 2012r. w wysokości 200 zł dotyczy skargi Z. i B. Z. Zgodnie zaś z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania Sądu nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez Sąd. Wobec powyższego, na podstawie art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. skarga Stowarzyszenia "A" podlega odrzuceniu z powodu nieuiszczenia należnego wpisu sądowego. Natomiast Sąd rozpoznał skargę wniesioną przez pozostałych skarżących, tj. H. Z. oraz Z. i B. Z. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja Wojewody z dnia 31 maja 2012 r., nr "[...]", na mocy której utrzymano w mocy decyzję Starosty D. z dnia 10 lutego 2012 r., znak: "[...]", odmawiającej uchylenia decyzji Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r. nr "[...]", po wznowieniu postępowania. Należy podkreślić, iż wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 16 kpa i może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-8 oraz w art. 145a kpa. Celem tego postępowania jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym pod kątem wskazanych w ustawie przesłanek, które, jak wskazuje się w orzecznictwie, nie mogą być interpretowane rozszerzająco (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 700/11, LEX nr 965801). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), a postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie do art. 149 § 3 kpa w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. odmowa wznowienia postępowania również następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 149 § 4 kpa). Jedną z podstaw uzasadniających wznowienie postępowania jest okoliczność, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 816/11, LEX nr 1150883, przesłanka ta wiąże się ściśle z art. 147 kpa, stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wydanego pozwolenia na budowę dróg dojazdowych do projektowanego wiaduktu kolejowego, zakończonej decyzją ostateczną Starosty D. z dnia 8 sierpnia 2011 r., złożyli H. Z. oraz J. K. Jednakże postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. organ pierwszej instancji wznowił postępowanie wyłącznie na wniosek J. K., uznając iż H. Z. nie zachował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i decyzją z dnia 8 grudnia 2011 r. odmówił wznowienia postępowania. Tymczasem, po wznowieniu postępowania, zostały wydane dwie decyzje odmawiające uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 8 sierpnia 2011r., z tą samą datą, tym samym znakiem, przy czym treść uzasadnień prowadzi do wniosku, iż są one skierowane do dwóch różnych osób – H. Z., wskazanego jako pełnomocnika B. i Z. Z. oraz J. K., będącego zarządcą nieruchomości, położonej przy ulicy K. w D., stanowiącej własność S. D. Jednakże organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie wniesione przez H. Z., Z. Z., B. Z. oraz Stowarzyszenie "A", całkowicie pominął powyższą okoliczność, nie ustalając nawet, od której z dwóch wskazanych wyżej decyzji wniesione jest odwołanie, jaki jest skutek procesowy wydania dwóch decyzji w tym samym przedmiocie adresowanych do dwóch różnych podmiotów, w sytuacji, gdy toczyło się jedno wznowione postępowanie, a co do drugiego z adresatów decyzji prawomocnie odmówiono wznowienia oraz jaki status i z czego wynikający posiadali w postępowaniu wznowionym z wniosku J. K. B. i Z. Z. Brak powyższych ustaleń uniemożliwia ocenę, która z dwóch decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji faktycznie była przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy Należy przy tym podkreślić, iż w postępowaniu nadzwyczajnym również obowiązuje zasada dwuinstancyjności, której istotą jest dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy. Ponadto zgodnie z art. 7 kpa organ prowadzący postępowanie jest zobligowany przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej, a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organ ma obowiązek wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa), poczynione zaś w sprawie ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa (wyrok NSA z dnia 4 października 2002r., sygn. akt I SA 3098/01, LEX nr 83731). Analiza zgromadzonego materiału aktowego wskazuje, iż rozpoznając niniejszą sprawę organ drugiej instancji nie zastosował się do wskazanych wyżej podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a tym samym, wydana decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 2 sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i art. 205 wskazanej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i przeprowadzi postępowanie w sposób umożliwiający ocenę prawidłowości rozstrzygnięć podjętych przez organ I instancji, sytuacji prawnej i procesowej wnoszących odwołanie, a przede wszystkim - przedmiotu postępowania odwoławczego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło