II SA/Ol 816/14

Dnia 7 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 roku sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją Nr "[...]" wydaną w dniu "[...]" z upoważnienia Prezydenta A, Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał S. W. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu obuwia zimowego, środków czystości, na naprawę pralki i odkurzacza, w grudniu 2013r. w kwocie 130 zł oraz odmówił przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległości czynszowych w wysokości 284,33 zł. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o organie i terminie do wniesienia odwołania. Została doręczona stronie w dniu 12 grudnia 2013r., co odwołujący potwierdził własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W dniu 10 lutego 2014r. S. W. złożył w organie pierwszej instancji pismo, w którym wskazał, że "pogorszenie stanu zdrowia oraz inne przyczyny spowodowały, że nie mógł odnieść się w określonym prawnie terminie do decyzji z dnia "[...]" odnośnie odmowy przyznania zasiłku celowego na pokrycie zaległości czynszowych." W związku z powyższym wniósł o ponowne rozparzenie sprawy w oparciu o przedstawione w tym piśmie wyjaśnienia. W dalszej części pisma zawarł zarzuty do w/w decyzji z dnia "[...]". W piśmie z dnia 14 lutego 2014r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zwróciła się do S. W. z zapytaniem, czy jego pisma z dnia 6 lutego 2014r. należy traktować jako odwołanie i czy strona chce przywrócić termin do złożenia odwołania w związku z pogorszeniem stanu zdrowia. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 19 lutego 2014r. S. W. wyjaśnił, że pismo jego należy traktować jako odwołanie oraz że opóźnienie złożenia tego pisma nastąpiło z powodu pogorszenia się stanu jego zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta A z dnia "[...]". W ocenie Kolegium wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Podał wprawdzie, że było to spowodowane "pogorszeniem stanu zdrowia", nie wyjaśnił jednak - mimo wezwania Kolegium - w jakim okresie ono nastąpiło, na czym polegało i w jaki sposób uniemożliwiło złożenie odwołania z zachowaniem terminu do jego złożenia. Tymczasem stan chorobowy strony wnioskującej o przywrócenie terminu może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu, gdy jest to choroba nagła, obiektywnie całkowicie uniemożliwiająca podjęcie działań, w tym odebranie decyzji i wniesienie odwołania albo wyręczenie się inną osobą. Skargę na ww. postanowienie wywiódł S. W., wnosząc o takie rozstrzygnięcie, które umożliwi rozpoznanie jego odwołania z dnia 6 lutego 2014r. Strona skarżąca podniosła, że organ I instancji w celu uprawdopodobnienia tezy o spóźnionym odwołaniu skarżącego, nie załączył do akt sprawy jego pisma z dnia 23 grudnia 2013r., skierowanego do Dyrektora MOPS w ustawowym terminie do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wskazało również, że pismo skarżącego z dnia 23 grudnia 2013r., na które się powołał w skardze nie może być uznane za odwołanie. Organ odwoławczy podniósł również, że skarżący w piśmie z dnia 6 lutego 2014r., kierowanym do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wyjaśnił, że pogorszenie stanu zdrowia oraz inne przyczyny spowodowały, iż nie mógł odnieść się w określonym prawnie terminie do decyzji z dnia "[...]" odnośnie do odmowy przyznania zasiłku celowego w wysokości 284, 33 zł na pokrycie zaległości czynszowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z dnia "[...]". W ocenie organu wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Przede wszystkim zasadnym jest wskazanie, że w Kodeksie postępowania administracyjnego przyjęto rozwiązanie, zgodnie z którym odwołanie nie wymaga zachowania szczególnej formy ani szczegółowego uzasadnienia. Według bowiem art. 128 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) k.p.a., odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona jest niezadowolona z decyzji. W doktrynie powyższe sformułowanie jest interpretowane w kierunku pełnego odformalizowania odwołania i uznaje się, że odwołanie nie wymaga w ogóle uzasadnienia. O tym zaś, czy pismo wniesione przez stronę jest odwołaniem, decyduje nie nagłówek, lecz treść pisma. Sąd Najwyższy w wyroku z 20 czerwca 1996r., III ARN 14/96 (OSNP 1997, Nr 2, poz. 16) przyjął, że "jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, pismo strony postępowania administracyjnego wniesione do organu odwoławczego w ustawowym terminie do złożenia odwołania, wyrażające niezadowolenie z decyzji niestatecznej, podlega rozpatrzeniu jako odwołanie od decyzji". W razie wątpliwości co do treści, organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w podaniu. Ustalenie treści żądania ma dla strony i organu zasadnicze znaczenie, np. po doręczeniu (ogłoszeniu) decyzji niestatecznej stronie w terminie czternastu dni służy nie tylko odwołanie, ale może w tym terminie wystąpić z żądaniem uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia, co uruchamia inny tryb postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 12 wydanie, str. 495-496). Na gruncie niniejszej sprawy Kolegium nie przeanalizowało treści pisma strony skarżącej z dnia 23 grudnia 2013r. (akta adm., k. – 38), skierowanego do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które może nosić znamiona odwołania. Tymczasem w piśmie tym skarżący nawiązał do decyzji pierwszo- instancyjnej z dnia "[...]", prosząc o ustalenie wizyty w celu odniesienia się do wspomnianej decyzji. Stwierdził również, że "niniejszą prośbę należy traktować jako wyjaśnienie wszystkich spraw, jakich nie jestem w stanie opisać. Dotyczy to ewentualnego skierowania sprawy do Kolegium Odwoławczego ". Z treści tego pisma oczywiście nie wynika jednoznacznie, że należy je traktować jako odwołanie od wspomnianej decyzji. Jednakże niewątpliwie strona wskazała w nim na decyzję organu I instancji, która jest przez nią kwestionowana. Ponadto w piśmie tym użyto sformułowania o ewentualnym skierowaniu sprawy do Kolegium. Taka zaś jego treść i elementy w nim zawarte przesądzały w ocenie Sądu o konieczności wyjaśnienia jego charakteru i ustalenia czy stanowi ono odwołanie od spornej decyzji organu I instancji z dnia "[...]". Podkreślić w tym miejscu należy, że organy administracji, mając na względzie wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadę legalizmu, mają obowiązek badać z urzędu treść żądania strony. Powinno to przejawiać się w dokładnej i obiektywnej ocenie zawartego w nim opisu stanu faktycznego, żądania oraz ewentualnych wniosków. Organ powinien też dążyć do ustalenia celu jakim kierowała się strona wnosząc dane pismo i działać w sposób najbardziej dla strony właściwy. Forma jaką nadano pismu nie jest zatem wiążąca. Wprawdzie Kolegium wyjaśniało w pewnym stopniu dlaczego ww. pismo nie mogło zostać potraktowane jako odwołanie. Uczyniło to jednak dopiero w odpowiedzi na skargę, a nie we właściwym rozstrzygnięciu, co jest spóźnionym działaniem. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ zweryfikuje charakter prawny rzeczonego pisma z dnia 23 grudnia 2013r. i zwróci się do skarżącego o wyjaśnienie czy stanowi ono odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego. Rozpoznając sprawę ponownie organ zastosuje się do oceny prawnej zawartej w wyroku. Stwierdzając naruszenie przepisów prawa należało w pkt I uchylić zaskarżone postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt II, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku