II SA/Ol 817/04
WyrokWSA w Olsztynie2004-12-07
Skład orzekający: Adam Matuszak, Alicja Jaszczak-Sikora, Irena Szczepkowska, Grażyna Wojtyszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie przygotowawczej ma prawo do nagrody rocznej, jeśli przepis wykonawczy wykluczał takie prawo, ale został uznany za niezgodny z ustawą i Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ przepis § 2 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r., który wykluczał przyznanie nagrody rocznej funkcjonariuszom w służbie przygotowawczej, został uznany za niezgodny z ustawą o Służbie Więziennej i Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Utrata mocy obowiązującej tego przepisu stanowiła podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.Stan faktyczny
Skarżący T. P., funkcjonariusz Służby Więziennej w służbie przygotowawczej, domagał się przyznania nagrody rocznej za rok 1997 i część 1998 r. Organy obu instancji odmówiły przyznania nagrody, powołując się na § 2 ust. 1 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, który przyznawał nagrodę jedynie funkcjonariuszom mianowanym na stałe. Skarżący wniósł skargę do NSA, wskazując, że został mianowany na stałe w 1998 r. i nie ma podstaw do odmowy przyznania nagrody za okres służby przygotowawczej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Adam Matuszak Alicja Jaszczak-Sikora Irena Szczepkowska (spr.) Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia 14 lutego 2000 r., nr "[...]" w przedmiocie nagrody rocznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją Nr "[...]" z dnia 14 stycznia 2000 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w D. odmówił przyznania T. P. nagrody rocznej za rok 1997 i część 1998 r. obejmujący okres służby przygotowawczej.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 7 ust. 2, art. 106 ust. l i 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61 poz. 283 ze zm.) oraz § 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz. Urz. Min. Spr. Nr 4 poz. 37). W uzasadnieniu tej decyzji podano, że T. P. złożył w dniu 29 grudnia 1999 r. raport w sprawie wypłacenia nagrody rocznej za okres służby przygotowawczej, tj. za rok 1997 i za okres od l stycznia 1998 r. do 31 maja 1998 r. Organ I instancji wskazał, że strona opiera swoje roszczenie o art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej i że przytoczony przepis w ust. 3 zawiera delegacje ustawową dla Ministra Sprawiedliwości, który wydał w tej materii stosowne zarządzenie. Podniesiono, że § 2 wymienionego zarządzenia jednoznacznie określa krąg osób, którym przysługuje taka nagroda i uprawnieni są do niej mianowani na stałe funkcjonariusze Służby Więziennej. W podsumowaniu stwierdzono, że obowiązujące przepisy nie dają podstaw prawnych do wydania korzystnej dla T. P. decyzji.
W wyniku rozpatrzenia odwołania T. P. od powyższej decyzji Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją z dnia 14 lutego 2000 r. Nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając zaprezentowaną w niej argumentację. Dodatkowo organ podkreślił, iż § 2 ust. l powołanego wyżej zarządzenia stanowi, że "funkcjonariuszom mianowanym na stałe, wykonującym nienagannie obowiązki służbowe przez okres roku kalendarzowego, przyznaje się nagrody roczne". Organ stwierdził, że tym samym Minister Sprawiedliwości określił, że nagroda roczna może być wypłacona tylko funkcjonariuszom mianowanym na stałe. W oparciu o powyższe organ II instancji uznał, że brak jest podstaw do przyznania nagrody rocznej funkcjonariuszowi w służbie przygotowawczej.
Na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej T. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podał, iż do Służby Więziennej został przyjęty w dniu l czerwca 1996 r. i mianowany funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej. W dniu l czerwca 1998 r. został mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej. Podał, iż w okresie służby przygotowawczej nie został objęty nagrodą roczną w 1997 r. i 1998 r. W ocenie skarżącego, nie ma przesłanek merytorycznych, wynikających z zapisów ustawowych, które uzasadniałyby odmowę udzielenia mu powyższych nagród rocznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi, bądź o zawieszenie postępowania w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność przepisów - stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji - z ustawą o Służbie Więziennej i Konstytucją RP.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie ze względu na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2004 r. postępowanie zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Stąd też pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie zapadło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie.
Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji. Jednakże w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b powołanej ustawy Sąd bada także naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącemu wypłaty nagrody rocznej za rok 1997 r. i część 1998 r. obejmujący okres służby przygotowawczej w Służbie Więziennej powołując się na art. 106 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. Nr 61 poz. 283 ze zm.) oraz § 2 ust. l zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie określenia warunków przyznawania nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg funkcjonariuszom Służby Więziennej (Dz.Urz. Min. Spr. Nr 4 poz. 37). Przepis § 2 ust. l tego zarządzenia stanowił bowiem, iż funkcjonariuszom mianowanym na stałe, wykonującym nienagannie obowiązki służbowe przez okres roku kalendarzowego, przyznaje się nagrody roczne. Jednakże wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia lO lipca 2001 r. (sygn. akt P 4/00, opublik. Dz.Urz. Min. Spr. z 2001 r. Nr 2 poz. 18) orzeczono, iż § 2 ust. l powołanego zarządzenia Ministra Sprawiedliwości jest niezgodny z art. 29 ust. 7 i art. 106 ust. l i 3 ustawy o Służbie Więziennej oraz z art. 2 Konstytucji RP. Z chwilą zatem ogłoszenia tego wyroku, tj. z dniem 17 września 2001 r. powołany przepis utracił moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 145 a Kodeksu postępowania administracyjnego daje to podstawę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego, a tym samym także uchylenia zaskarżonych decyzji.
Należy jednak podnieść, iż poza wypadkiem określonym w art. 145a Kodeksu postępowania administracyjnego sąd administracyjny nie może uwzględniać zmian stanu prawnego, jakie zaszły po wydaniu zaskarżonej decyzji. Nie dotyczy to jednak organu administracji prowadzącego postępowanie na skutek uchylenia decyzji przez Sąd. Wprawdzie jest on związany oceną prawną przedstawioną w orzeczeniu Sądu, ale tylko w sytuacji gdy w danej sprawie nie zajdą jakiekolwiek zmiany w stanie faktycznym lub prawnym. Wskazać zaś należy, iż w związku z powołanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego zostało wydane rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2002 r. w sprawie warunków i trybu przyznawania funkcjonariuszom Służby Więziennej nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz.U. Nr 15 poz. 145), w którym określono zasady wypłaty zaległych nagród rocznych dla funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę przygotowawczą w 1997 r, 1998 r. lub 1999 r. O ile zatem żądanie skarżącego o wypłatę zaległych nagród rocznych zostało już zaspokojone, to nie może to pozostać bez wpływu na rozstrzygnięcie organu w mniejszej sprawie.
W związku z powyższym zaskarżoną decyzję, a także decyzję ją poprzedzającą należało uchylić w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło