II SA/Ol 817/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-10-19

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu przysługuje prawo do ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie o zasiłek celowy ze względu na jego trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący w trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wobec tego spełniona została przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący M. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącej zasiłku celowego. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką inwalidką, sam jest inwalidą i spłaca kredyty oraz inne zobowiązania finansowe. Dochody rodziny są niskie i nie wystarczają na pokrycie wszystkich potrzeb, a skarżący nie może liczyć na wsparcie finansowe od drugiej córki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, M. F., powołując się na ciężkie warunki życiowe, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką X. Dodatkowo wyjaśnił, iż druga córka – Y. jest mężatką i mieszka osobno. Wskazał, iż jest inwalidą "[...]", który ze względu na swój stan zdrowia nie może "dorobić" do renty chorobowej "na wystarczające życie", córka X też jest inwalidką ("[...]"). Podniósł, iż on sam spłaca kredyty w ratach w kwocie "[...]", zaciągnięte w związku z zadłużeniem za prąd, opłaca podatek od nieruchomości oraz opłaty za ścieki. Córka również ponosi wydatki związane ze spłatą rat kredytu w kwocie "[...]" oraz płaci alimenty w kwocie "[...]". Skarżący podniósł, iż nie ma za co kupić drewna opałowego na zimę, obuwia, kuchenki elektrycznej i czajnika elektrycznego, a środki pieniężne, jakie pozostają po uiszczeniu opłat, nie są wystarczające "na życie". W rubryce nr 7.1. skarżący wykazał mieszkanie dwupokojowe w budynku "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochód rodziny w kwocie "[...]" (własny) i "[...]" (córki). Ze skargi oraz pisma procesowego z dnia "[...]" wynika, iż skarżący posiadał zadłużenie za prąd w kwocie "[...]" (za pół roku). Z uwagi na brak pomocy finansowej z ośrodka pomocy społecznej na jego spłatę oraz w obawie przed odłączeniem prądu zmuszony był zaciągnąć pożyczkę, narażając się na dodatkowe koszty. W skardze wskazał ponadto, iż opłata za wodę wynosi "[...]", natomiast za podatek – "[...]". Ze znajdującego się w aktach administracyjnych kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia "[...]" wynika m.in., iż córka skarżącego Y nie pomaga finansowo ojcu i siostrze z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną. 2-osobowa rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej skarżącego oraz renty socjalnej i zasiłku pielęgnacyjnego jego córki. Wydatki 2-osobowej rodziny na leki, energię, wodę, podatek, alimenty i spłatę zaciągniętych kredytów kształtują się na poziomie ok. "[...]". Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna 2-osobowej rodziny skarżącego przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata. Mając na uwadze źródła dochodu skarżącego i jego córki oraz jego wysokość, stwierdzić należy, iż poniesienie przez skarżącego kosztów postępowania związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika nie jest możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego 2-osobowej rodziny. Zauważyć należy, iż środki pieniężne, którymi dysponuje skarżący nie są wystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb rodziny. Zadłużenie, jakie powstaje w związku z brakiem środków na ponoszenie wszystkich opłat, skarżący pokrywa ze środków pochodzących z zaciąganych kredytów/pożyczek. W tej natomiast sytuacji, trudno jest uznać, że jest on w stanie, pokrywając wszystkie bieżące wydatki i spłacając zaciągnięte już kredyty/pożyczki, zgromadzić środki pieniężne na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, tym bardziej, że nie posiada on również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel oraz nie może liczyć na pomoc finansową w tym zakresie ze strony rodziny (drugiej córki). W tych warunkach, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło