II SA/Ol 817/16
WyrokWSA w Olsztynie2016-10-13
Skład orzekający: Beata Jezielska, Alicja Jaszczak-Sikora, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za urządzanie gier na automatach bez zezwolenia może być nałożona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, mimo braku notyfikacji tego przepisu Komisji Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagał notyfikacji. W związku z tym, brak notyfikacji nie stanowi przeszkody do jego stosowania i wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry bez wymaganego zezwolenia. Uchwała NSA w sprawie II GPS 1/16 potwierdza, że przepis ten może stanowić podstawę do nałożenia kary.Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną na K. M. za urządzanie gier na automacie bez zezwolenia, poza kasynem gry. Skarżący kwestionował zasadność kary, podnosząc m.in. brak notyfikacji przepisów ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej oraz naruszenie przepisów przejściowych dotyczących okresu dostosowania się do nowych regulacji. Organy administracji uznały automat za urządzenie do gier hazardowych, a skarżącego za podmiot urządzający gry.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 roku sprawy ze skargi "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych - oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 grudnia 2015r. Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r. poz. 612 ze zm. – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji - dalej jako: u.g.h.), wymierzył K. M. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą K. M. "A" - karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie bez nazwy i numeru, poza kasynem gry, tj. w sklepie ""B"" przy ul. P. w O. W uzasadnieniu podano, że podczas wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy celnych w dniu 16 grudnia 2014r. ujawniono obecność wskazanego wyżej automatu w przedmiotowym lokalu. W celu ustalenia cech, charakteru i zasad działania ujawnionego automatu dokonano jego oględzin oraz przeprowadzono eksperyment procesowy, polegający na odtworzeniu przebiegu dostępnych na nim gier. Do materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie została włączona także opinia biegłego sądowego z dnia 25 lutego 2015r. dotycząca badania automatu tożsamego po względem konstrukcji, modelu i typu, w której biegły stwierdził, że automat jest urządzeniem komputerowym, oferującym gry w celach komercyjnych – korzystanie z nich wymaga wniesienia opłaty. Automat umożliwia bezpośrednią wypłatę wygranych w monetach. W oparciu o liczniki wewnętrzne możliwe jest prowadzenie rozliczeń finansowych wyników gier. Gry na automacie nie mają charakteru zręcznościowego, gdyż gracz nie ma żadnego wpływu na wynik gry. Gry zawierają element losowości – po uruchomieniu gry o wyniku decyduje algorytm programu napisany z wykorzystaniem procedur losowych (pseudolosowych). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego organ uznał, iż automat do gry - będący przedmiotem niniejszego postępowania - umożliwia prowadzenie gier o charakterze losowym i oferuje wygrane pieniężne i wygrane rzeczowe w postaci możliwości prowadzenia kolejnych gier za wygrane punktowe uzyskane w grach poprzednich. Spełnia zatem definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. W wyniku przeprowadzonych czynności ustalono także, że K. M. był podmiotem urządzającym gry, gdyż z zawartej umowy najmu wynika, że był on dysponentem automatu, który przyjął na siebie pełną odpowiedzialność związaną z jego funkcjonowaniem i eksploatacją. W związku z tym bezspornie K. M. urządzał gry na ujawnionym w lokalu automacie, poza kasynem gry, bez koncesji oraz bez rejestracji automatu, tj. z pominięciem wymogów, o których mowa w art. 6 ust. 1 i art. 23a ust. 1 u.g.h. Okoliczności te zaś, zdaniem organu I instancji, w pełni zasadnym czynią wymierzenie kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Organ I instancji przedstawił także swoje stanowisko na temat notyfikacji Komisji Europejskiej projektu u.g.h., powołując się na pogląd wyrażony przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015r. (sygn. akt P 4/14). Podano, że w orzeczeniu tym poddano kontroli przepisy u.g.h. stwierdzając, że są one zgodne z Konstytucją. W związku z tym przepisy te nie zostały zakwestionowane i derogowane przez Trybunał Konstytucyjny, a zatem nie ma podstaw do kwestionowania ich bezwzględnego obowiązywania i stosowania.
Od decyzji tej odwołał się K. M., zarzucając organowi I instancji naruszenie:
- pominięcie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych w sytuacji, gdy ustawodawca wyznaczył termin do dostosowania się do wymogów wprowadzonych przez ustawę zmieniającą z dnia 1 lipca 2016r., co sprawia iż brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach;
- naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007r. zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nierzetelne uzasadnienie decyzji polegające na nieodniesieniu się do wszystkich wątpliwości związanych z brakiem notyfikacji przedmiotowych przepisów ustawy o grach hazardowych.
W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniesiono, że naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje bezskuteczność przepisów technicznych i pozbawienie ich mocy wiążącej wobec osób fizycznych i prawnych w postępowaniu przed sądami krajowymi. Skoro decyzja będącą przedmiotem odwołania oparta została na art. 89 ust. 1 pkt.2 u.g.h. uznać należy, że postępowanie prowadzone było bez podstawy prawnej i jako takie powinno zostać umorzone. W odwołaniu wskazano również, że organ nie mógł wymierzyć skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach, wobec faktu, że ustawodawca w ustawie z dnia 3 września 2015r. o zmianie u.g.h. przewidział odpowiedni okres do dostosowania się do nowych przepisów. Zdaniem skarżącego, wszystkie podmioty winny mieć czas do 1 lipca 2016r. na dostosowanie się do nowych wymogów dotyczących prowadzenia gier na automatach. Ponadto zakwestionowano eksperyment dokonany przez funkcjonariuszy celnych. Natomiast odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015r. podniesiono, że nie wyłącza on stosowania norm wynikających z orzecznictwa luksemburskiego w zakresie bezskuteczności stosowania przepisów u.g.h.
Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji zastosował prawidłowe przepisy prawa materialnego przy zaistniałym stanie faktycznym w sprawie. Podkreślono, że odwołujący się nigdy nie uzyskał, a tym samym nie posiadał, zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w formie kasyna gry i w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a ujawniony w lokalu automat nie posiadał poświadczenia rejestracji, o którym mowa w § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz.U. z 2012r. poz. 312). Podniesiono, że do czasu kontroli skarżący nie podejmował działań zmierzających do legalizacji gier prowadzonych na spornym automacie, czy też do potwierdzenia, że pomimo wykazywania oczywistych cech gier na automatach, prowadzona przez niego działalność jest w istocie innym legalnym przedsięwzięciem, nieobjętym przepisami u.g.h. Wskazano, że ujawniony w lokalu automat jest automatem do gry w rozumieniu u.g.h., dokonując przy tym wykładni przepisów art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., w których określono cechy gier na automatach, z uwzględnieniem okoliczności niniejszej sprawy. Podkreślono, iż prawidłowość ustaleń co do charakteru automatu potwierdziła kontrola przeprowadzona w lokalu, a także opinia biegłego sądowego, dotycząca wskazanego automatu. Tym samym okoliczność, że sporny automat jest automatem do gier zgodnie z przepisami u.g.h., została udowodniona w sposób wystarczający. Wskazano, że odwołujący się uruchomił, organizował i realizował grę na przedmiotowym automacie, a zatem był urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt 2 u.g.h. Nadto stwierdzono, że ustawodawca nie naruszył zasad prawa unijnego przy uchwalaniu art. 14 ust. 1 u.g.h. i art. 89 ust. 1 u.g.h., odwołując się do argumentacji zawartej w orzeczeniach sądowych. Podkreślono przy tym, że organ administracji publicznej nie ma żadnych instrumentów, aby skutecznie uruchomić procedurę badania zgodności prawa krajowego z przepisami prawa wspólnotowego, ani też nie może odmówić stosowania obowiązującego przepisu prawa, ponieważ korzysta on z domniemania konstytucyjności. Dopóki zatem przepis prawa krajowego nie utraci mocy obowiązującej, dopóty musi być stosowany przez organy administracji. Powołano się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015r. (sygn. akt P 4/14).
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K. M. – reprezentowany przez adw. M. K. - zarzucił organowi odwoławczemu:
- naruszenie fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007r., zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów u.g.h., która została uchwalona z pominięciem procedury ustawodawczej i jako taka nie obowiązuje;
- naruszenie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy ustawodawca wyznaczył termin do dostosowania się do wymogów wprowadzonych przez ustawę zmieniającą do dnia 1 lipca 2016r. co sprawia, że brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.
- naruszenie art. 89 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię w postaci uznania za urządzającego gry na automatach podmiot, który jedynie wynajmował powierzchnię lokalu pod urządzanie gier na automatach, nie prowadził we własnym imieniu działalności w zakresie gier hazardowych i nie od jego decyzyjności zależały poszczególne czynności faktyczne i prawne związane z prowadzaniem przedsiębiorstwa w zakresie urządzania gier na automatach.
W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca powtórzyła argumenty sformułowane uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreślono, iż wraz z wejściem w życie art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych skarżący objęty został okresem dostosowawczym do nowej regulacji prawnej i działalność związana z eksploatowaniem automatów do gier powinna być tolerowana do dnia 1 lipca 2016r. Z powyższego wywiedziono, że brak jest na obecnym etapie podstawy prawnej do wymierzenia kary za urządzanie gier na automatach. Podniesiono również, że postępowanie wobec skarżącego prowadzone było w oparciu o przepisy u.g.h, co do których mimo ich charakteru technicznego, nie zrealizowano obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej. Uznać je zatem należy za nieskuteczne wobec strony postępowania. To zaś pozwala, w opinii skarżącego przyjąć, że postępowanie w przedmiocie wymierzenia mu kary za prowadzenie gier na automatach, prowadzone było bez podstawy prawnej i jako takie powinno zostać umorzone. Swój pogląd w tym zakresie skarżący obszernie uzasadnił powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz stanowisko przedstawicieli doktryny prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna.
Przede wszystkim należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 16 maja 2016r. (sygn. akt II GPS 1/16, dostępna w Internecie) podjął uchwałę w trybie art. 264 § 1 – 3 p.p.s.a., która z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a. wiąże wszystkie składy sądu administracyjnego. W uchwale tej orzeczono, że: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny – analizując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE – wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, gdyż przepis ten ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. W sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem, a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie. W zakresie odnoszącym się zarówno do dokonywania ustalenia faktycznego, jak i jego oceny z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., o czym przesądzają okoliczności konkretnej sprawy oraz zestawienie w jakim ten przepis występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do konkretnie ustalonego stanu faktycznego, nie ma miejsca na żadną dowolność. Zwłaszcza zaś taką, która miałaby polegać na dokonywaniu oceny spełnienia (wstępnych) warunków stosowania (stosowalności) przywołanego przepisu prawa, nie tyle przez uprawniony do tego organ, co przez samych zainteresowanych. W szczególności zaś przez tych, którzy podejmując działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w zakresie urządzania gier na automatach, sposobu urządzania tych gier nawet nie konfrontowali - w przedstawionym powyżej i pozytywnym tego słowa znaczeniu - z treścią zawartych w tej ustawie unormowań w zakresie, w jakim określają one zasady organizowania i urządzania gier na automatach, ograniczając się w tym względzie do postawy, że prowadzenie tej działalności poprzez ignorowanie określonych ustawą zasad "legitymizuje" stanowisko Trybunału Sprawiedliwości zawarte w pkt 25 wyroku w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 oraz budowany na tej podstawie wniosek o niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Natomiast odnosząc się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, wskazano, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.
W świetle powyższej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty strony skarżącej zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej Dyrektywie, nie mogą być stosowane. Ponadto z uchwały tej wynika, że skarżący jako osoba fizyczna może podlegać karze określonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W niniejszej sprawie nie budzi zastrzeżeń Sądu twierdzenie organów obu instancji, oparte między innymi na wynikach eksperymentu i dołączonej do akt sprawy opinii biegłego sądowego, dotyczącej przedmiotowego automatu, że ujawnione w lokalu urządzenie jest automatem do gier hazardowych w rozumieniu art. 2 ust. 3-5 u.g.h., gdyż cechuje je cel komercyjny, gry mają charakter losowy, a automat umożliwia bezpośrednią wypłatę wygranych lub rozpoczęcie nowej gry za punkty uzyskane tytułem wygranej w poprzedniej grze. Należy bowiem wskazać, że w świetle art. 2 ust. 3-5 u.g.h., grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości; wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze; grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
Wskazać ponadto należy, że wprawdzie u.g.h. nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry hazardowe", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Określenia: urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych, podmiot urządzający i prowadzący działalność w zakresie gier hazardowych używane są w treści art. 3, art. 14, art. 15a, art. 19 ust. 3, art. 20 ust. 1, 3-6, art. 22 ust. 3, art. 27 ust. 3, art. 28 ust. 1 u.g.h. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni podziela pogląd WSA w Kielcach, wyrażony w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 czerwca 2016r. (sygn. akt II SA/Ke 371/16), iż na podstawie powołanych przepisów można sformułować tezę, że urządzanie gier hazardowych to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze. W tym kontekście niezrozumiały jest podniesiony w skardze zarzut, że skarżący jedynie wynajmował powierzchnię lokalu pod urządzenie do gier hazardowych. Z akt sprawy wynika bowiem, że to skarżący – na podstawie zawartej umowy najmu - zainstalował automat do gier w przedmiotowym sklepie i sprawował nad nim nadzór oraz dokonywał rozliczeń. Ponadto na przedmiotowym automacie widniała etykieta firmy skarżącego. Okoliczność tę potwierdził także przesłuchany w sprawie właściciel sklepu. Także w toku postępowania przed organami administracji skarżący nie kwestionował faktu, że jest właścicielem automatu. Natomiast podniesione w skardze zarzuty, że skarżący nie prowadził działalności w zakresie gier hazardowych we własnym imieniu i nie podejmował decyzji z tym związanych nie zostały w żaden sposób wyjaśnione i dlatego nie sposób się do nich odnieść. W ocenie Sądu zaś nie ma żadnej wątpliwości, że w świetle ustaleń organów, skarżący był dysponentem przedmiotowego automatu i organizował gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h.
Nie ulega także wątpliwości, że skarżący nie legitymuje się zezwoleniem na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, które na mocy przepisów przejściowych zawartych w art. 129 ust. 1 u.g.h., uprawniałoby go do urządzania gier na automatach w lokalu. Natomiast obecnie, na mocy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry, przy czym urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W świetle zaś art. 23a ust. 1 i 2 u.g.h. automaty i urządzenia do gier, z wyjątkiem terminali w kolekturach gier liczbowych służących wyłącznie do urządzania gier liczbowych, mogą być eksploatowane przez podmioty posiadające koncesję lub zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie gier losowych lub gier na automatach oraz przez podmioty wykonujące monopol państwa, po ich zarejestrowaniu przez naczelnika urzędu celnego. Koncesję taką może jednak uzyskać wyłącznie podmiot prowadzący działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Wskazać należy, że Sąd nie podziela poglądu strony skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r. poz. 1201) poprzez nałożenie na niego kary pieniężnej w sytuacji, gdy jego działalność w zakresie urządzania gier na automatach poza kasynem gry winna być tolerowana do 1 lipca 2016r. Przede wszystkim należy podkreślić, że przepisy wymienionej ustawy weszły w życie w dniu 3 września 2015r., podczas gdy kara wymierzona w niniejszej sprawie dotyczy działalności, która miała miejsce w grudniu 2014r. Nadto art. 4 tej ustawy, na który powołuje się skarżący, stanowi że podmioty prowadzące działalność w zakresie, o którym mowa w art. 6 ust. 1-3 lub w art. 7 ust. 2, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają obowiązek dostosowania się do wymogów określonych w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do dnia 1 lipca 2016r. Przepis ten dotyczy zatem m.in. podmiotów, o których mowa w art. 6 ust. 1 u.gh., który stanowi, że działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Odnosi się zatem wyłącznie do legalnie działających podmiotów. W związku z tym z przepisu tego nie może skorzystać skarżący, który wymogu uzyskania koncesji nigdy nie wypełnił. Wskazać należy, w tym miejscu również na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2016r. (sygn. sprawy I KZP 1/16), w którym sąd ten wyjaśnił, iż przepis art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r. o zmianie ustawy o grach hazardowych dotyczy wyłącznie podmiotów, które prowadziły taką działalność zgodnie z ustawą o grach hazardowych. Skarżący prowadził swoją działalność z naruszeniem przepisów u.g.h., w żaden sposób nie poddając się rygorom ww. ustawy. Nie może więc skutecznie obecnie powoływać się na przywileje wynikające z art. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2015r.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy przekazanych tut. Sądowi wraz ze skargą, stanowił wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącego kary za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, czyli z naruszeniem przepisów u.g.h. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - wymierzył skarżącemu karę, której wysokość ustalono stosownie do art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło