II SA/Ol 819/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.O. i E.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty planistycznej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Skarżący J.O. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego (k. 16-17 akt). W uzasadnieniu stwierdził, iż "(b)rak zgody Sądu na zwolnienie z opłat od apelacji i innych skutkował tym, że środki na zakup towaru zmuszony był(-) uiścić do w/w postępowań. (zawieszona działalność gospodarcza od 01.01.2011.). Obecnie utrzymuj(e) siebie i rodzinę z prac dorywczych jednocześnie szukając stałego zatrudnienia, jest to trudne z braku (-)jego wykształcenia. Posiada(-) zadłużenia w Urzędzie Miasta z tytułu renty planistycznej w wysokości 11,034 i 9 tys. zł, jak również z tytułu dzierżawy gruntu od U.M. gdzie znajduje się (jego) pawilon handlowy jest to kwota 14 x 380 = 5,320 zł i firma "[...]" gdzie spłaca(-) 130 zł tygodniowo. Pieniądze, które otrzymuj(e) za wykonywanie prac dorywczych przeznacza(-) na utrzymanie dzieci, konkubiny i swoje stara(-) się na bieżąco płacić czynsz za mieszkanie, prąd itd. Jak też pożyczkę z "[...]" to wszystko na co starczają (ich) dochody. Z powodu toczących się postępowań z powództwa cywilnego przeciwko (niemu) i (jego) siostrze znalazł(-) się w pętli długów i narastających odsetek. Postępowania trwają już trzy lata i siedem miesięcy." Według oświadczenia zawartego w wniosku, we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje dwoje małoletnich dzieci i konkubina; dochód miesięczny brutto z tytułu pobieranego przez nią zasiłku dla bezrobotnych wynosi 761,40 zł, a z tytułu prac dorywczych skarżącego: 900-1200 zł. Majątek to samochód dostawczy "[...]" (2002 r.) o wartości 12-14 tys. zł oraz nieruchomość "rolna z przeznaczeniem budowlanym o pow. 5,285 m2 i udział w parku pow. 6,330 m2 9/120 nieruchomość zajęta pod zabezpieczenie postępowania cywilnego (hipoteka przymusowa kaucyjna 1.500.000). Córka i konkubina posiadają na własność po ½ mieszkania o pow. 46,7 m2. Do skarżącego wystosowano wezwanie (k. 18) do przedłożenia: (1) wyciągów z rachunków bankowych należących do niego i jego konkubiny - z ostatnich trzech miesięcy; (2) pokwitowań odbioru kwot składających się na dochód gospodarstwa domowego w październiku br.; (3) dowodów uiszczenia w październiku br. wydatków związanych z mieszkaniem i pawilonem handlowym; (4) oświadczenia wskazującego wszystkie pozostałe wydatki wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, nieruchomość obciążoną hipoteką oraz powierzchnię i sposób wykorzystywania pawilonu handlowego. Wezwanie to, po dwukrotnym awizowaniu - 18 i 26 listopada 2011 r., zostało zwrócone przez urząd pocztowy z adnotacją, iż nie podjęto go w terminie (k. 36). Wobec powyższego stwierdza się, co następuje: Stosownie do art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: p.p.s.a.), w sytuacji, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, ani też niemożliwe jest pozostawienie przesyłki dorosłemu domownikowi, administracji domu lub dozorcy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma we wskazanym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu doręczenie uważa się za dokonane. Biorąc zatem pod uwagę, iż skarżący był w toku niniejszego postępowania pouczony o obowiązku zawiadamiania sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania lub adresu dla doręczeń i skutkach jego niedopełnienia (art. 70 § 2 p.p.s.a.) należy stwierdzić, iż procesowy skutek prawny doręczenia wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz materiałów źródłowych powstał z upływem 2 grudnia 2011 r. Bezskuteczny upływ 7-dniowego terminu realizacji tego wezwania (9 grudnia 2011 r.) ma doniosłe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku. Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika - stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli natomiast wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z regulacji tej jednoznacznie wynika, iż ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie wnioskującej. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Uznając, iż nieuzyskanie odpowiedzi na wezwanie z dnia 15 listopada 2011 r. nie pozwala na sformułowanie wolnej od wątpliwości oceny sytuacji materialnej skarżącego, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.