II SA/Ol 819/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie obowiązków weterynaryjnych I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi W. R. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Wojewódzki Lekarz Weterynarii (również jako: Wojewódzki Lekarz Weterynarii, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania S. B. od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w "[...]" Nr ‘[...]" z dnia "[...]", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zakwestionowana decyzja została wydania w następującym stanie faktycznym. Powiatowy Lekarz Weterynarii w "[...]’ w dniu "[...]" przeprowadził kontrolę identyfikacji i rejestracji zwierząt w gospodarstwie należącym do S. B. Kontrola wykazała, iż na terenie posesji "[...]", należącej do S. B. przebywają 4 kozy nie posiadające kolczyków. Dodatkowo, siedziba nie była zarejestrowana w ARiMR, nie była prowadzona księga rejestracji kóz, kozy nie były zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz w gospodarstwie nie był prowadzony obowiązkowy coroczny spis zwierząt. Powyższe obowiązki wynikały z ustawy z dnia 21 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. 2008 r. Nr 204, poz. 1281 ze zm.). Następnie, decyzją z dnia ‘[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w "[...]" nakazał S. B. oznakować za pomocą kolczyków i zgłosić do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych znajdujące się w siedzibie stada kozy, prowadzić księgę rejestracji stada kóz, wystąpić do BP ARiMR z wnioskiem o nadanie numeru siedziby stada. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" ze względu na brak zapewnienia S. B. czynnego udziału w postępowaniu – art. 10 k.p.a. Kolejną decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w "[...]’ nałożył na S. B. tożsame obowiązki, jak w decyzji z dnia "[...]". Wobec naruszenia prawa strony do udziału w postępowaniu, decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia "[...]". Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Lekarz Weterynarii w "[...]’ nakazał S. B. oznakować za pomocą kolczyków i zgłosić do rejestru znajdujące się w siedzibie stada kozy, prowadzić księgę rejestracji stada kóz, wystąpić do BP ARiMR w "[...]" z wnioskiem o nadanie numeru siedziby stada w terminie do 20 maja 2015 r., a następnie poinformować o tym Powiatowego Lekarza Weterynarii w "[...]". W odwołaniu od powyższej decyzji S. B. zarzucił jej niezgodność ze stanem faktycznym podstaw jej wydania. Podniósł w powyższym zakresie, że znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli z dnia "[...]" nie jest tym samym protokołem, który był sporządzony w dniu kontroli. Argumentował, że zawsze parafuje każdą stronę dokumentu, który musi podpisać. Będący w posiadaniu organu protokół nie posiada jego paraf. W uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" Wojewódzki Lekarz Weterynarii, przytaczając treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wskazał, że w protokole nr ‘[...]" z kontroli przeprowadzonej w dniu ‘[...]" stwierdzono fakt przebywania kóz w siedzibie należącej do strony od 1995 r., co oznacza, iż zwierzęta te są utrzymywane i prowadzona jest nad nimi opieka. Uznaje się zatem, że w siedzibie strony prowadzony jest chów kóz. Zgodnie z ustawą o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, siedzibą stada są wszelkie budynki, zagrody, pastwiska lub miejsca na otwartej przestrzeni, w których przebywa dane stado, tj. zwierzę lub grupa zwierząt tego samego gatunku, lub stada różnych zwierząt gospodarskich, a także jest prowadzony chów lub hodowla tych zwierząt. Ponadto posiadaczem zwierząt jest osoba, która jest odpowiedzialna za zwierzęta, nawet tymczasowo, z wyjątkiem przychodni i klinik weterynaryjnych. Odnosząc się do zarzutu odwołania stwierdzającego, że pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii nie wskazał gdzie znajduje się oryginał protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu "[...]", organ wskazał, że nie może zgodzić się z powyższym zarzutem z uwagi na fakt przekazania oryginału ww. protokołu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w "[...]" wraz z dokumentacją sprawy. Przedmiotowy protokół dostarczono bowiem do Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" w dniu "[...]" i pozyskano go na potrzeby niniejszego postępowania. Jego analiza wykazała, iż dokument został podpisany czytelnym podpisem strony, natomiast żadna z jego stron nie została zaopatrzona w parafy. Pierwsza strona oprócz pieczęci Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w "[...]", zawiera także pieczęć z datą wpływu do BP ARiMR, tj. "[...]". Strona nie wniosła zastrzeżeń do protokołu. Należy zatem uznać, iż strona zgodziła się z ustaleniami kontroli. Podkreślił, że odwołujący się we wcześniejszych odwołaniach od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii ani razu nie podniósł, iż nie posiada protokołu z kontroli z dnia "[...]". Ponadto zgodnie z art. 73 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Powiatowy Lekarz Weterynarii umożliwił stronie wgląd w akta sprawy, co znajduje potwierdzenie w dokumentacji. We wniesionej do tut. Sądu skardze na decyzję z dnia "[...]’ S. B. zwrócił się o jej uchylenie. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił nieustalenie stanu faktycznego. Wskazał, że na dzień "[...]" nie był ani właścicielem ani posiadaczem kóz. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.). W myśl tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności (zgodności z prawem) ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości albo w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dokonując kontroli w wyżej wskazanym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani też naruszenia prawa procesowego, w konsekwencji czego Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, ani też podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia "[...]" utrzymująca decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w "[...]" z dnia "[...]" nakazującą skarżącemu oznakować za pomocą kolczyków i zgłosić do rejestru znajdujące się w siedzibie stada kozy, prowadzić księgę rejestracji stada kóz oraz wystąpić do ARiMR z wnioskiem o nadanie numeru siedziby stada. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 kwietnia 2004 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych gromadzi się dane dotyczące dostawców oraz w odniesieniu do owiec i kóz - dane określone w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 21/2004. Rozporządzenie Rady (WE) nr 21/2004 z dnia 17 grudnia 2003 r. ustanawiające system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 i dyrektywy 92/102/EWG i 64/432/EWG (Dz.U.UE.L.2004.5.8) stanowi w art. 7 ust. 2, że rejestr zawiera kod identyfikujący gospodarstwo lub, jeżeli zostanie to zatwierdzone przez właściwe władze, hodowcę, innego niż przewoźnik, zawód hodowcy, rodzaj produkcji (mięso lub mleko) oraz trzymane gatunki. Jeżeli hodowca trzyma zwierzęta na stałe, wykonuje spis trzymanych zwierząt w regularnych odstępach czasu, ustalonych przez właściwe władze Państwa Członkowskiego, a przynajmniej raz na rok. Z treści art. 17 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że oznakowanie zwierząt gospodarskich polega na: oznakowaniu owcy i kozy w sposób określony w art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 21/2004, w tym założeniu na lewą małżowinę uszną owcy i kozy identyfikatora, o którym mowa w załączniku w części A w ust. 3 lit. b tego rozporządzenia, a ponadto: a) założeniu na prawą małżowinę uszną kolczyka z numerem identyfikacyjnym zwierzęcia gospodarskiego - w przypadku owiec i kóz nieprzeznaczonych do handlu, albo b) założeniu na prawą małżowinę uszną kolczyka zawierającego elektroniczny identyfikator spełniający wymagania określone w ust. 1 i 3 rozdziału II załącznika do decyzji Komisji 2006/968/WE z dnia 15 grudnia 2006 r. wykonującej rozporządzenie Rady (WE) nr 21/2004 w odniesieniu do wytycznych i procedur elektronicznej identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz (Dz. Urz. UE L 401 z 30.12.2006, str. 41), zwanej dalej "decyzją Komisji nr 2006/968" - w przypadku owiec i kóz przeznaczonych do handlu. Natomiast art. 20a ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt stwierdza, że posiadacz owcy lub kozy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 21/2004, dokonuje co najmniej raz na dwanaście miesięcy, nie później jednak niż w dniu jesiennego przeglądu stada, spisu owiec i kóz w tym stadzie obejmującego liczbę i numery identyfikacyjne tych zwierząt (ust. 1). Liczbę owiec i kóz ustaloną podczas spisu, o którym mowa w ust. 1, umieszcza się w księdze rejestracji owiec lub kóz, w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 21/2004 (ust. 2). Posiadacz owcy lub kozy, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 21/2004, przekazuje liczbę i numery identyfikacyjne owiec i kóz ustalone podczas spisu kierownikowi biura (ust. 3). Z powyższego jasno wynika, iż już samo stwierdzenie przez właściwy organ, że kozy nie były oznakowane za pomocą kolczyków i zgłoszone do właściwego rejestru, zobowiązuje ten organ do nałożenia w drodze decyzji (art. 31 ust. 10 ustawy o systemie indentyfikacji i rejestracji zwierząt) stosownych obowiązków, a w tym przypadku obowiązku oznakowania kóz za pomocą kolczyków, zgłoszenia znajdujących się w siedzibie stada zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, prowadzenia księgi rejestracji stada kóz oraz wystąpienia z wnioskiem o nadanie numeru siedziby stada. Na właścicielu zwierząt ciąży bowiem obowiązek potwierdzenia autentyczności ich identyfikacji i identyfikowalności co jest konsekwencją art. 9 ust. 1 ustawy o systemie indentyfikacji i rejestracji zwierząt. Zgodnie z powyższa normą, posiadacz zwierzęcia gospodarskiego jest obowiązany zgłosić kierownikowi biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa siedzibę stada oraz miejsce gromadzenia zwierząt w celu nadania numeru siedziby stada i numeru miejsca gromadzenia zwierząt nie później niż w dniu wprowadzenia pierwszego zwierzęcia gospodarskiego do siedziby stada lub miejsca gromadzenia zwierząt. Bezspornym w rozpoznawanej sprawie pozostaje, że skarżący nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku i nie zgłosił przedmiotowych zwierząt w biurze ARMiR. Niewykonanie tego obowiązku, a w konsekwencji brak możliwości potwierdzenia autentyczności identyfikacji i identyfikowalności zwierząt powoduje, że naruszony został art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie indentyfikacji i rejestracji zwierząt nakładający na posiadacza zwierząt obowiązek zgłoszenia spisu posiadanych zwierząt. Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi wskazać należy, że Sąd nie podzielił argumentu skarżącego, że nie jest i nie był właścicielem, czy też posiadaczem kóz. Pojęcie "posiadacza" winno być rozumiane w ujęciu cywilistycznym. Zgodnie z art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) posiadaczem rzeczy (w przedmiotowej sprawie zwierząt) jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Stwierdzić zatem należy, iż "posiadaczem" jest przede wszystkim osoba faktycznie sprawująca władztwo nad zwierzętami. Za takim rozumieniem tego pojęcia przemawia również wykładnia systemowa. W art. 2 ust. 1 pkt 11 - powoływanej przez organy administracji - ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zawarto ustawową definicję posiadacza zwierząt, wskazując, że w odniesieniu do kóz jest to podmiot, o którym mowa w art. 2 lit. c rozporządzenia nr 21/2004. Z kolei zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia nr 21/2004 z dnia 17 grudnia 2003 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestrowania owiec i kóz "posiadacz" oznacza osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną, nawet tymczasowo, za zwierzęta z wyjątkiem przychodni i klinik weterynaryjnych. W wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Po 297/08, WSA w Poznaniu wyraził pogląd, który skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie w całości podziela, że "posiadaczem" jest przede wszystkim osoba faktycznie sprawująca w okresie referencyjnym władztwo nad zwierzętami, a nie osoba ujawniona w rejestrze zwierząt oznakowanych jako posiadacz zwierząt, która nie była w tym okresie ich faktycznym posiadaczem. Z materiału dowodowego sprawy – protokołu kontroli z dnia ‘[...]" wynika, że znajdujące się w siedzibie skarżącego kozy są "własnego chowu" od roku 1995. Skoro skarżący zeznał tak do protokołu (protokół został podpisany przez skarżącego) oznacza to, ze jest on właścicielem kóz. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.