II SA/Ol 819/16

Dnia 15 marca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P.O. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 819/16 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 13 września 2016r., sygn. akt II SA/Ol 819/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego. P.O. (dalej jako skarżący) złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku z zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych czy dochodów. Wskazał, iż ciąży na nim zobowiązanie alimentacyjne w wysokości 250 zł. Postanowieniem Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 14 grudnia 2016r. umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia dla skarżącego adwokata. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie ma w tej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stąd postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie podlegało umorzeniu. Odnośnie do wniosku o ustanowienie zawodowego pełnomocnika stwierdzono, że skarżący nie ujawnił źródła utrzymania siebie oraz rodzaju i źródła finansowania ponoszonych wydatków. W związku z powyższym strona nie wykazała wiarygodnie, że nie posiada żadnych możliwości sfinansowania kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata, zaś zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niego obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie zaznaczono, że skarżący miał świadomość, iż oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie stanowi wystarczającej podstawy do jego uwzględnienia. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw podnosząc, że formularz PPF wypełnił skrupulatnie, wpisując w poszczególnych rubrykach to, czego wymagano. Wyraził przy tym pogląd, iż nie może ponosić ujemnych konsekwencji wadliwej w jego ocenie konstrukcji formularza. Wobec wniesionego sprzeciwu, skarżący został wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych w postaci: pisemnego oświadczenia wskazującego źródła utrzymania skarżącego w 2016r. i 2017r.; wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia, dotyczących ponoszonych miesięcznie przez skarżącego wydatków, poprzez wskazanie ich wysokości i przeznaczenia (wyżywienie, leki, opłaty – ze wskazaniem ich wysokości itd.) oraz kopii dokumentów potwierdzających fakt ich ponoszenia; wyjaśnień w formie pisemnego oświadczenia, do kogo należy lokal przy ul. [...] w O., w którym zamieszkuje i czy w związku z tym ponosi on jakiekolwiek wydatki; wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu od 1 czerwca 2016r. do dnia udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, a w przypadku nieposiadania rachunków bankowych - pisemnego oświadczenia o nieposiadaniu takiego rachunku oraz wyjaśnień, w formie pisemnego oświadczenia, poprzez wskazanie, czy w roku 2016 skarżący korzystał i/lub nadal korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub też z pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny; jeśli tak - z czyjej pomocy korzystał/korzysta, jakiego rodzaju pomoc otrzymał/otrzymuje (jeśli finansową - to w jakiej wysokości) oraz kiedy i przez jaki okres czasu. Pomimo dwukrotnego dokonania wysyłki wezwania skarżący nie podjął korespondencji, wobec czego stosownie do art. 73 § 1 i § 4 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, korespondencję uznano za doręczoną z dniem 6 marca 2017r. Skarżący nie przedstawił w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów i oświadczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprzeciw jest niezasadny, a zaskarżone nim postanowienie referendarza sądowego należało utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zatem inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy. Nie budzi wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jedynie jako zobowiązania i stałe wydatki alimenty w wysokości 250 zł, bez sprecyzowania na czyją rzecz i w jakich odstępach czasowych obowiązany jest je uiszczać. Nadto skarżący nie odebrał adresowanej do niego przesyłki zawierającej zarządzenie, na mocy którego zobowiązano go do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w konsekwencji nie czyniąc zadość wezwaniu Sądu. W związku z powyższym, na zasadzie art. 73 § 4 p.p.s.a., przesyłkę pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Całkowicie zatem gołosłowne pozostaje stwierdzenie skarżącego wyrażone w sprzeciwie, że dane wskazane przez niego w poszczególnych rubrykach formularza PPF były wystarczające do podjęcia decyzji w przedmiocie ustanowienia dla niego adwokata. Stanowisko to jest całkowicie niezasadne, bowiem z przedłożonego formularza nie wynika, z jakich źródeł dochodu utrzymuje się skarżący. Brak jest także informacji o posiadanym majątku w postaci przedmiotów wartościowych, czy też zasobów pieniężnych. W tym miejscu warto przypomnieć skarżącemu, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest prezentowane stanowisko, zgodnie z którym niedopełnienie przez wnioskodawcę obowiązku przedstawienia na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. dodatkowych wyjaśnień odnośnie do swojej sytuacji majątkowej, gdy ta w oparciu o przedłożone dotychczas informacje jest uznawana za niepełną bądź budzącą wątpliwości (niewiarygodną), uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ocena ta znajduje uzasadnienie w stwierdzeniu, że orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie postępowania prawa pomocy nie może zostać oparte na ustaleniach faktycznych o charakterze fragmentarycznym lub hipotetycznych. Strona, która nie realizuje obowiązków wynikających z wezwania sądu, nie ma podstaw, by oczekiwać rozstrzygnięcia zgodnego ze złożonym wnioskiem (postanowienie NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I OZ 1551/05, NSA z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II OZ 918/13). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.