II SA/Ol 821/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych (przez wzgląd na zasadę celowości i ekonomiki procesowej, uznano za niekonieczne uzupełnienie rubryki 13 formularza PPPr, traktując jego złożenie jako nadanie przepisanej formy wnioskowi z dnia 24 sierpnia 2012 r.). Strona skarżąca podała, iż "nie prowadzi działalności gospodarczej, uzyskuje przychody z wpłat czynszu przez poszczególnych członków wspólnoty, z których pokrywane są koszty utrzymania budynku części wspólnych i zarządu prowadzonego przez "[...]" (...)." "W budynku (...) mieszka 16 rodzin. Budynek ten został zasiedlony w 1960 r. Z wyjątkami w budynku tym mieszkają ci sami mieszkańcy od czerwca 1961 r. są to ludzie w bardzo podeszłym wieku, osiągający dochody z emerytur lub rent. Przy czym są to emerytury i renty ze starego portfela, a więc stosunkowo niskie. Wysokość tych emerytur i rent kształtuje się w granicach do 900,- zł. Z swoich dochodów mieszkańcy muszą opłacić mieszkanie, energię, gaz, a pozostała kwota jest przeznaczana na wyżywienie i zakup leków. Ze względu na podeszły wiek osoby te chorują i muszą kupować także lekarstwa. W przypadku nie zwolnienia Wspólnoty Mieszkaniowej z opłat kosztów sądowych mieszkańcy musieliby złożyć się na opłatę tych kosztów. Nie możemy zgodzić się, by w podwórku naszego budynku otwarta została "[...]". Mieszkańcy w tym wieku chcą mieć spokój, ciszę i chcą wcześniej kłaść się spać. Wspólnota nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Jej oszczędności na rachunku bankowym to różnica pomiędzy wpłatami czynszu a wydatkami. Przy czym budynek wymaga kapitalnego remontu i powinien być ocieplony, naprawione balkony, bo odpadają tynki. Na te wydatki wspólnoty nie stać. Każda zaoszczędzona złotówka przeznaczana jest na drobne bieżące naprawy." Według oświadczenia, skarżąca nie posiada majątku, różnica pomiędzy wpłatami czynszu a ponoszonymi kosztami za ostatni rok obrotowy wyniosła 1374,08 zł, a na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na jej rachunku bankowym zgromadzonych było 3057,39 zł. Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Stosownie do unormowania zawartego w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy w postaci zwolnienia od całości lub części kosztów sądowych może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze argumentację wniosku, należy wyraźnie podkreślić, iż prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, znajdującą zastosowanie tylko w stosunku do podmiotów pozbawionych możliwości uzyskania środków na pokrycie kosztów postępowania. Jej celem jest zapewnie prawa dostępu do sądu, a nie, jak miałoby to wyglądać w niniejszej sprawie, asekuracja posiadanych przez stronę funduszy, czy też oszczędzenie jej niedogodności wiążących się ze zwołaniem zebrania właścicieli w celu zdobycia odpowiednich środków - w drodze ich zebrania, czy też przeprowadzenia korekty przyjętych planów finansowych (jeśli nie można sięgnąć do rezerwy przewidzianej na incydentalne wydatki związane z ochroną interesów wspólnoty, której utworzenie winno być uwzględnione w kosztach zarządu nieruchomością wspólną). W konkluzji nie sposób przyjąć, by uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego w wysokości 500 zł, przekraczało możliwości wspólnoty tworzonej przez 16 właścicieli lokali. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 wskazanej ustawy, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.