II SA/Ol 822/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi B. S. i A. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego oraz rozbiórkę istniejącego budynku gospodarczego - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta "[...]" udzielił K. i R. K. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz rozbiórkę istniejącego budynku gospodarczego na działce nr "[...]" przy ul. "[...]" w "[...]". Od powyższej decyzji odwołali się B. i A. S. – współwłaściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością przeznaczoną do przebudowy wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu podnieśli, iż rozbudowa budynku została zaprojektowana niezgodnie z § 204 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. zmienionego rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2004r. Nr 109, poz. 1156, cyt. dalej jako rozporządzenie). Zdaniem odwołujących się rozbudowa budynku narusza bezpieczeństwo konstrukcji ich domu m.in. przez to, że "kształt sąsiedniego budynku, który po rozbudowie będzie miał dużo większą wysokość wytworzy warunki do zalegania śniegu i lodu, przez co zwiększy się obciążenie dachu budynku stanowiącego ich własność od strony zaplecza". Ponadto podnieśli, iż wybudowanie dwukondygnacyjnego domu zasłoni ich parterowej nieruchomości dostęp światła od strony południowej. Stwierdzili też, że wykonywanie robót budowlanych będzie powodować zagrożenie dla budynku stanowiącego ich własność, z uwagi na nie uwzględnienie w projekcie zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przewidzianych w przepisach ustawy Prawo budowlane. Nie wyrazili również zgody na wejście na teren nieruchomości stanowiącej ich własność. Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]", Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania B. i A. S. (przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż przedłożony projekt budowlany stanowiący integralną część decyzji Prezydenta Miasta "[...]", został sporządzony przez osobę posiadającą wymagane kwalifikacje zawodowe, zgodnie z wydaną dnia "[...]" przez Prezydenta Miasta "[...]" decyzją ustalającą warunki rozbudowy i przebudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego w "[...]" przy ul. "[...]". W ocenie organu odwoławczego decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza przepisów rozporządzenia zarówno w zakresie wymagań określonych w § 204 pkt 5 dotyczących bezpieczeństwa budynku zlokalizowanego w sąsiedztwie jak i w zakresie zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Uzasadniając swoje stanowisko Wojewoda szczegółowo odniósł się do każdego z zarzutów odwołania. Stwierdził, że projekt budowlany rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zawiera zgodnie z wymaganiami § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133) założenia przyjęte do obliczeń konstrukcji, wyniki tych obliczeń oraz wymaganą przepisem § 204 i § 206 ust. 2 ww rozporządzenia ekspertyzę techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku przebudowywanego. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie ze sporządzonym opisem sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych, roboty na poziomie poddasza muszą być poprzedzone sprawdzeniem stanu technicznego ściany dzielącej przebudowywany budynek z budynkiem sąsiadującym. W przypadku stanu innego niż zakładany, projektant wraz z kierownikiem budowy muszą podjąć decyzje co do dalszych działań. Dlatego też zdaniem organu II instancji nie istnieje zagrożenie bezpieczeństwa dla sąsiedniego budynku. Organ odwoławczy wskazał także, iż jak wynika z zapisu protokołu z dnia "[...]", odwołujący się nie wyrazili zgody na dokonanie przez projektanta analizy stateczności konstrukcji dachu swojego budynku, co do którego obawiają się o stan techniczny. Ponadto Wojewoda zauważył, iż projekt przebudowy budynku mieszkalnego w zabudowie jednorodzinnej bliźniaczej przewiduje odprowadzenie wód opadowych w kierunku działki stanowiącej własność inwestora. Dodał także, iż zgodnie z załączonym do projektu budowlanego studium zacienienia, najwyższa część budynku nowoprojektowanego w dniach równonocy zacienia budynek sąsiadujący w godzinach od 12–15, co jest zgodne z wymaganiami określonymi w § 60 ust. 2 rozporządzenia. Dodatkowo zarzut dotyczący zacieniania działki nie może być uwzględniony, z uwagi na to, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie dotyczą zacieniania działek. Natomiast brak zgody B. A. S. na przebudowę budynku sąsiadującego, do wysokości istniejącej kalenicy budynku nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ zgoda taka nie jest wymagana. Zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi natomiast, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wnieśli B. i A. S. W skardze zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez zaprojektowanie sąsiedniego budynku w sposób naruszający bezpośrednio bezpieczeństwo konstrukcji dachu budynku skarżących. Zdaniem skarżących kształt sąsiedniego budynku i jego wysokość po rozbudowie, wytworzy warunki do zalegania śniegu i lodu, a tym samym zwiększy obciążenie dachu ich nieruchomości. W ocenie skarżących zatwierdzony projekt budowlany powinien być rozszerzony o ocenę techniczną elementów konstrukcyjnych ich budynku. Brak takiej oceny stanowi zagrożenie użytkowania budynku skarżących. Wskazując na treść § 204 pkt 5 rozporządzenia podnieśli, iż wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Dodali, że rozbudowany obiekt uniemożliwi im zamontowanie okien połaciowych w dachu ich budynku. Ponownie podnieśli argument zacienienia budynku przez wybudowanie dwukondygnacyjnej budowli. Następnie podobnie jak w odwołaniu zarzucili naruszenie art. 20 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane poprzez niedopełnienie przez projektanta obowiązku uwzględnienia zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy. Wskazali również, iż stosownie do art. 47 ustawy Prawo budowlane inwestor nie uzyskał zgody skarżących na wejście na teren ich nieruchomości w celu wykonania części robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę. Zdaniem skarżących w uzasadnieniu decyzji organu II instancji brak jest rzetelnej analizy stanu zabudowy nieruchomości skarżących po zakończeniu planowanych przez inwestora robót budowlanych. Uważają, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym zabrakło sprawdzenia wpływu zmiany współczynnika kształtu dachu (polska norma "obciążenia śniegiem"). Podnieśli też, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że stan techniczny wspólnej ściany na granicy nieruchomości nie został sprawdzony, co jest ich zdaniem niedopuszczalne. Reasumując stwierdzili, iż przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powinien mieć na względzie zasadę wyrażoną w art. 7 k.p.a., wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Organ otrzymując wniosek o wydanie przedmiotowego pozwolenia na budowę, przy sprzeciwie właściciela sąsiedniej nieruchomości, powinien pouczyć wnioskodawcę stosownie do art. 9 k.p.a. o tym, że wnioskowana rozbudowa winna być uzasadniona, z tego względu, że powołane przez strony argumenty i zgłoszone przez nie dowody stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., stanowią podstawę do orzekania w sprawie. Zdaniem skarżących organy udzielające pozwolenia na budowę powinny uwzględniać unormowania prawne, co do możliwości i warunków udzielania takiego pozwolenia – rozbudowa na granicy nieruchomości, wynikające zarówno z przepisów prawa budowlanego jaki przepisów prawa cywilnego (art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia "[...]" uczestnicy postępowania sądowego K. i R. K. ustosunkowali się do złożonej skargi. Stanowisko to nie odbiega od argumentów przedstawionych przez organ II instancji w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego, obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, jeżeli mogło mieć to wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. Sąd nie jest natomiast właściwy do oceniania decyzji z punktu widzenia słuszności czy też celowości rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Wskazania również wymaga, iż Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa bowiem na organie orzekającym, a Sąd nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w toku kontroli legalności zaskarżonego aktu podjętego w postępowaniu administracyjnym, nie stwierdził istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 5 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający spełnienie wymagań podstawowych dotyczących w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasami i drganiami, jak również oszczędności energii odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród, a także odpowiedniego usytuowania na działce budowlanej oraz poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 1 tejże ustawy właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami w skład, których wchodzą przede wszystkim przepisy techniczno-budowlane. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów należy stwierdzić, że nie są one poparte jakimikolwiek dowodami. Tymczasem zarówno projekt budowlany, jak i zaskarżona decyzja wyjaśniają wszystkie zgłoszone przez skarżących wątpliwości opierając się na szczegółowych wyliczeniach i obowiązujących przepisach, w tym techniczno-budowlanych jakim powinny odpowiadać budynki. Należy też zauważyć, że w razie spełnienia wymagań, o których mowa w art. 35 ust. 1 i 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, choćby nawet w wyniku zrealizowania projektowanej inwestycji doszło do pogorszenia warunków użytkowych na działce sąsiedniej w porównaniu ze stanem dotychczasowym, o ile powstałe w wyniku takiej inwestycji warunki mieszczą się w obowiązujących normach w zakresie m.in. zacienienia, czasu nasłonecznienia, czy też ryzyka zsunięcia się śniegu z dachu. Odnośnie zarzutu dotyczącego zacienienia, w tym zacienienia działki, wskazać należy, iż zgodnie z § 60 ust. 2 rozporządzenia: "w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 (czas nasłonecznienia pokoju co najmniej 3 godziny w dniach równonocy, w godz. 700 - 1700) co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu do 1,5 godz.". Analiza załączonego do projektu budowlanego studium zacienienia wskazuje, iż najwyższa część projektowanego budynku w dniach równonocy zacienia budynek sąsiadujący w godz. od 12 do 15, co jest zgodne z § 60 ust. 2 rozporządzenia. Powyższe wskazuje, że nie można uwzględnić zarzutu skargi podnoszącego, iż rozbudowa domu jeszcze bardziej zacieni budynek skarżących i jego pomieszczenia, a także w znacznym stopniu wpłynie na jego zwilgotnienie i zmurszenie. Ponadto, ze względu na okoliczność, iż przepisy ustawy Prawo budowlane nie regulują kwestii zacienienia działek, zarzut ten nie może być uwzględniony. Odnośnie zarzutu wskazującego na naruszenie planowaną inwestycją budowlaną § 204 cytowanego rozporządzenia zauważyć trzeba, iż projekt budowlany zawiera, zgodnie z wymaganiami § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, założenia przyjęte do obliczeń konstrukcji oraz wyniki tych obliczeń, a także wymaganą § 204 i 206 rozporządzenia ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku przebudowywanego. Czyni to bezzasadnym zarzut podnoszący, że wykonywanie robót budowlanych spowoduje zagrożenie bezpieczeństwa budynku sąsiedniego. Ponadto roboty budowlane muszą być poprzedzone sprawdzeniem stanu technicznego (skarżący nie wyrazili na to zgody) ściany dzielącej przebudowywany budynek z budynkiem sąsiadującym, a w przypadku stwierdzenia innego niż zakładany stanu technicznego ściany, projektant wraz z kierownikiem budowy zobligowani są do podjęcia stosownych, innych niż zamierzone, działań. Ponadto w dniu rozprawy przed Sądem inwestorzy złożyli do protokołu oświadczenie (k. 53 akt sądowych), że planowana inwestycja nie zakłada jakiejkolwiek ingerencji we wspólną ścianę nośną. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że obawy skarżących dotyczące złego stanu ściany, a w konsekwencji możliwość pogorszenia jej substancji ze względu na wykonywanie robót, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wbrew kolejnemu zarzutowi, projekt przebudowy budynku mieszkalnego przewiduje, że połać dachowa projektowanego budynku inwestora, na styku z nieruchomością skarżących, posiada spadek w kierunku działki inwestora, w związku z czym odprowadzenie wód opadowych, jak i śniegu następować będzie na teren jego posesji. Nie można również zgodzić się z zarzutem powstania na projektowanym dachu warunków do zalegania śniegu i lodu, a tym samym zwiększenia jego obciążenia. Przede wszystkim kształt dachu ma uniemożliwić zaleganie śniegu, nadto na kartach 26-27 projektu budowlanego dokonano szczegółowych obliczeń statycznych - między innymi obciążenia śniegiem - i uwzględniono ich wyniki przy wytrzymałości konstrukcji dachu. Ponadto w ocenie Sądu analiza akt sprawy wskazuje, iż w przypadku omawianej inwestycji zostały spełnione również pozostałe wymogi dotyczące warunków techniczno-budowlanych, a więc wynikające głównie z art. 5 ustawy Prawo budowlane. Przede wszystkim należy podkreślić, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą wszystkie niezbędne uprawnienia architektoniczno-budowlane, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane. Nie mógł również odnieść zamierzonego efektu zarzut naruszenia przez organy normy art. 7 k.p.a. polegający na nie uwzględnieniu w trakcie toczącego się postępowania słusznego interesu skarżących. Wskazać należy, iż przyjęcie przez ustrojodawcę zasady, że ochronie podlega jedynie interes "słuszny" powoduje konieczność dokonania oceny tego interesu. Chodzi o interes godny ochrony, nie stojący w sprzeczności ani z prawem, ani z zasadami współżycia społecznego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dn. 20.05.1998r., sygn. SA/Ka 1744/96, niepublik.): uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. Dlatego też zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażona w art. 7 k.p.a. nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie zakwestionowana decyzja w pełni respektuje obowiązujące przepisy budowlane, co czyni bezzasadnym powyższy zarzut i świadczy o poszanowaniu przez organ administracji obowiązującego systemu prawnego. Odnośnie argumentu skargi podnoszącego, że inwestor nie uzyskał zgody skarżących na wejście na teren ich nieruchomości w celu wykonania części robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę wskazać należy, iż kwestia niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej została uregulowana w art. 47 ustawy Prawo budowlane. Stosownie do treści art. 47 ust. 1 tejże ustawy, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Art. 47 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stanowi natomiast, iż w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. W art. 47 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane wskazano, iż inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu - na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Jak wynika z powyższego udzielenie zgody na wejście na sąsiednią nieruchomość uzależnione jest od niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. Przesłanka ta wystąpi z reguły, gdy posadowione budynki znajdują się na granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innej możliwości naprawienia ubytków, jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej. Jednakże przed podjęciem decyzji o dotyczącej wejścia do sąsiedniego budynku organ administracji powinien ograniczyć się wyłącznie do oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania zamierzonych przez inwestora robót budowlanych, objętych wcześniej uzyskanym pozwoleniem na budowę. I tylko ta przesłanka, "niezbędności", winna być przedmiotem analizy organu administracji przed ewentualnym podjęciem decyzji w tym przedmiocie. Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak było w niniejszej sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Sad oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. ----------------------- 1