II SA/Ol 824/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", I. K., powołując się na bardzo ciężką sytuację materialną i zdrowotną, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]". Wskazał, iż mieszka sam, jest inwalidą i na leczenie wydaje co miesiąc "[...]", a nawet więcej. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]", w którym podtrzymał dotychczasowy zakres żądania. W uzasadnieniu powołał się na wyrok sądu administracyjnego mający związek z przedmiotem skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z synem. Do jego majątku należy dom oraz samochód osobowy. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód własny z tytułu emerytury w kwocie "[...]" brutto oraz wskazał, iż syn jest bezrobotny i nie uzyskuje żadnego dochodu. W rubryce nr 11 powołał się na okoliczności podnoszone już wcześniej we wniosku. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym wyjaśnił, iż syn jest zameldowany w jego mieszkaniu, ale obecnie mieszka czasowo "[...]", jest bezrobotny od dnia "[...]" i pozostaje na jego utrzymaniu – przyjeżdża do niego na obiady. Wskazał, iż wykazany w formularzu samochód osobowy to "[...]" (rok prod. "[...]") o wartości ok. "[...]". Wyjaśnił, iż nie może przedłożyć odcinka pocztowego emerytury, gdyż otrzymywane dotychczas od listonosza wyrzucał, bo nie były mu potrzebne. "[...]". Skarżący wykazał ponadto ponoszone miesięcznie wydatki: "wyżywienie około "[...]", lekarstwa "[...]", a czasami i więcej, prąd, gaz, woda i kanalizacja, telefon, wywóz śmieci i centralne ogrzewanie, średnio około "[...]" (...)" oraz pomoc domowa "[...]". "Wydatki na syna wyżywienie "[...]" i "[...]" na paliwo do samochodu." Skarżący oświadczył jednocześnie, że ani on, ani jego syn nie posiadają jakichkolwiek rachunków bankowych, a syn ma dodatkowo długi "[...]". Do przedmiotowego pisma skarżący załączył kserokopie: "[...]" oraz dokumentów odnoszących się do stanu jego zdrowia. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać sąd, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Oceny, czy strona wykazała wiarygodnie istnienie podstawy do przyznania jej prawa pomocy dokonuje się w oparciu o złożone przez nią oświadczenia i dokumenty źródłowe. W warunkach niniejszej sprawy, w oparciu o złożone przez skarżącego oświadczenia nie można stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że spełnia on przesłankę, uzasadniającą zwolnienie go od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Zauważyć należy, iż zgodnie z formularzem, jedynym źródłem dochodu skarżącego jest emerytura w kwocie "[...]" brutto. W piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżący oświadczył jednak, iż ponosi miesięcznie wydatki własne w kwocie łącznej ok. "[...]" i na syna w kwocie łącznej "[...]", co daje w sumie "[...]". Ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika tym samym, że kwota ponoszonych miesięcznie wydatków przekracza kwotę uzyskiwanego dochodu. W tych okolicznościach, oświadczeń w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu i ponoszonych wydatków nie można uznać za wiarygodną podstawę oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego. Przedmiotowe oświadczenia nie mogą stanowić tym samym podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla nich obiektywnie niemożliwe, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, iż skarżący, składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uiścił wpis od skargi w kwocie 100 zł. Na obecnym etapie postępowania sądowego uiszczenie wpisu od skargi jest natomiast jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu. Na dalszym jego etapie, w zależności od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, mogą bowiem, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.