II SA/Ol 83/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2007r. sprawy ze skargi A. i R. E. na pismo Rady Gminy z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie dostępu do drogi publicznej postanawia odrzucić skargę, W dniu 17 października 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga A. i R. E. na pismo Przewodniczącego Rady Gminy z dnia "[...]"r., znak "[...]", którym poinformował skarżących, że ich wniosek z dnia 2 września 2006r., dotyczący wytyczenia na działkach o nr "[...]", pasa gruntu o szerokości 3 metrów i określenia go jako nowo powstałą działkę wraz z nadaniem numeru celem ustanowienia drogi koniecznej dla tych działek oraz odnotowania powyższych zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu "[...]" - jest sprzeczny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący wskazali, że w dniu 9 listopada 2000r. nabyli niezabudowaną nieruchomość rolną o powierzchni 1,129 ha w miejscowości "[...]" gmina "[...]". Następnie na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia "[...]" r. oraz zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w 2002r., z nieruchomości tej zostało wydzielonych sześć niezależnych działek z przeznaczeniem pod zabudowę domków letniskowych. Skarżący podali, że zgodnie z planem dostęp tych działek do drogi publicznej jest możliwy jedynie przez drogę wewnętrzną, stanowiącą własność prywatną. Stwierdzili, że wszelkie próby pozyskania służebności drogowej na drodze cywilnoprawnej nie dały pozytywnego rezultatu. Wskazali, że składali uprzednio wnioski do Rady Gminy o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przejęcie dróg i przekształcenie ich na drogi publiczne, które zostały rozpatrzone negatywnie. Ponadto podali, że na skutek interwencji u Rzecznika Praw Obywatelskich, dowiedzieli się, że mogą ustanowić drogę konieczną na własnych nowopowstałych działkach, gdyż zgodnie z art. 145 Kodeksu cywilnego każda nieruchomość ma prawo posiadać dostęp do drogi publicznej. W związku z tym na zasadzie tego artykułu wystąpili do Rady Gminy ze wskazanym wnioskiem. Skarżący zarzucili, że ich wniosek został załatwiony negatywnie, bez żadnego uzasadnienia, lakonicznym pismem. Wnieśli o spowodowanie, aby prawo własności było szanowane i by można było z niego korzystać zgodnie z jego przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o odrzucenie skargi. Pełnomocnik stwierdził, że sprawa podlega kognicji sądu powszechnego. Podniósł, że kwestia dostępu działek wnioskodawców do drogi publicznej, w związku z ujętą już w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drogą wewnętrzną, powinna zostać rozstrzygnięta na drodze cywilnoprawnej z zastosowaniem przepisów regulujących kwestię ustanowienia służebności. Zdaniem pełnomocnika skierowany do Rady Gminy wniosek A. i R. E. o zapewnienie dostępu ich działek do drogi publicznej, był niesłuszny i nie miał podstawy prawnej. Pismem z dnia 9 lutego 2007r. skarżący, na wezwanie Sądu, wyjaśnili, że ich pismo z dnia 2 września 2006r. stanowiło wniosek do Rady Gminy o dokonanie podziału działek o numerach "[...]" w taki sposób, aby wydzielić nową, odrębną działkę, mającą służyć dla własnych potrzeb, jako droga dojazdowa do tych działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji tego Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zasadnym jest wskazać, że zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego wyznacza art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a. Zgodnie z tym unormowaniem sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje i postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zauważyć można, że przez inne akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne organów administracyjnych, wywołujące określone skutki prawne. Podkreślić też należy, że wskazane powyżej działania organów administracji publicznej mają charakter władczy, czyli rozstrzygają o uprawnieniach lub obowiązkach wynikających z przepisów prawa administracyjnego (materialnego lub ustrojowego (zob. artykuł B. Adamiak "Z problematyki właściwości sadów administracyjnych" Zeszyty Naukowe Sadownictwa Administracyjnego nr 2 (5)/2006, str. 9-19). Przy takim rozumieniu aktu lub czynności przyjąć należy, iż pismo Przewodniczącego Rady Gminy nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie jest władczym rozstrzygnięciem. Pismo to ma jedynie walor informacyjny, a jego treść nie wywołuje dla skarżących żadnych skutków prawnych. W rozpoznawanej sprawie A. i R. E. wystąpili z przedmiotowym wnioskiem do Rady Gminy. Przy czym uznać należy, że treść wniosku skarżących nie została właściwie sprecyzowana. W piśmie swoim wnioskodawcy jako podstawę działania wskazali art. 145 § 1 kc, żądając wytyczenia na ich działkach pasa gruntu w celu ustanowienia drogi koniecznej do tych działek oraz domagając się ujawnienia powyższego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Dopiero na wezwanie Sądu skarżący wyjaśnili, że ich wniosek z dnia 2 września 2006r. dotyczył dokonania podziału działek o numerach "[...]", w taki sposób, aby wydzielić nową, odrębną działkę dojazdową do w/w działek. Uzasadnionym jest wskazać, że podział nieruchomości regulują przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz.2603 z późn. zm.). Zgodnie z art. 96 ust. 1 organem właściwym do rozstrzygania w tym przedmiocie jest organ wykonawczy gminy, tj. wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który w drodze decyzji zatwierdza podział. Zatem z żądaniem podziału nieruchomości skarżący winni zwrócić się do Wójta Gminy. Dopiero po wydaniu decyzji w tym przedmiocie i wyczerpaniu toku instancji zgodnie z procedurą uregulowaną w Kodeksie postępowania administracyjnego, sąd administracyjny będzie mógł badać legalność aktu. Uzasadnionym jest również wskazać, że jeżeli A. i R. E. kwestionują, zatwierdzony decyzją Wójta Gminy z dnia "[...]"r., podział swojej nieruchomości, ze względu na sprzeczność z prawem, w związku z brakiem dostępu wydzielonych działek do drogi publicznej, mogą żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Mając powyższe na względzie należy jednoznacznie stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 powołanej ustawy skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić.