II SA/Ol 833/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Starosta orzekł o cofnięciu A. R. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B wydanego w dniu 14 czerwca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z orzeczeń lekarskich wydanych w dniu 11 kwietnia 2017 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i w dniu 7 czerwca 2017 r. przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej stwierdzono u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy. Zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Skarżący posiadał uprawnienia kategorii A i B, dlatego orzeczono o cofnięciu tych właśnie uprawnień. Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł pełnomocnik A. R., który wniósł o : - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; - oddalenie wniosku prokuratora; - umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego; - dopuszczenie dowodu z pełnej dokumentacji wszystkich rzekomych badań, które mogłyby świadczyć na niekorzyść skarżącego, albowiem żadne badania w tym zakresie nie zostały wykonane, natomiast pobrano od skarżącego 2 razy po 400 zł, za chwilę rozmowy i wypełnienie ankiety. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że Sąd Rejonowy w dniu 4 października 2016 r., oddalił wniosek o stwierdzenie potrzeby przyjęcia A. R. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody. W toku tego postępowania, Prokurator Prokuratury Rejonowej wystąpił do Starosty z bezzasadnym wnioskiem o skierowanie A. R. na badania lekarskie. Zarówno w A, jak i B od skarżącego zażądano jedynie wniesienia opłaty, nie przeprowadzono żadnych badań i wydano orzeczenia sprzeczne z prawem. Skarżący kieruje pojazdami od 1978 r. w sposób bezkolizyjny, bezwypadkowy i bezmandatowy. Skoro uprawomocniło się postanowienie Sądu Rejonowego oddalające wniosek MOPS o stwierdzenie potrzeby przyjęcia A. R. do szpitala psychiatrycznego bez jego zgody, to również dalsze postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, tym samym decyzja organu I instancji winna być uchylona. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że A. R. został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami na podstawie decyzji z dnia "[...]" Lekarz uprawniony z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, a następnie na skutek wniesionego odwołania lekarz uprawniony z Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej stwierdzili u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy. Cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest następstwem negatywnego wyniku badań lekarskich. Przepisy ustawy o kierujących pojazdami mają charakter bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że organ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień w przypadku stwierdzenia istnienia przeciwskazań przez uprawnionego lekarza. Postępowanie przed sądem powszechnym nie miało znaczenia w niniejszej sprawie. Ponowne uzyskanie uprawnień będzie możliwe po przedłożeniu stosownego zaświadczenia lekarskiego, od lekarza uprawnionego i uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Skargę na tę decyzję wywiódł A. R., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o oddalenie wniosku prokuratora i umorzenie bezprzedmiotowego postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z dniem 26 października 2016 r., czyli z chwilą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rodzinnego, dalsze postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z mocy prawa, a zatem w ocenie skarżącego zarówno wniosek Prokuratora Rejonowego z dnia 18 września 2015 r. jak i decyzja Starosty z dnia "[...]" wraz z decyzją Starosty z dnia "[...]", stały się z mocy prawa bezprzedmiotowe i podlegają uchyleniu z urzędu jako bezprzedmiotowo-bezzasadne oraz podlegają umorzeniu z urzędu. W uzasadnieniu skargi wskazano również, że skarżący w dniu 21 kwietnia 2017r. poddał się badaniom w Spółdzielni Pracy Lekarzy A, gdzie w wyniku przeprowadzonej konsultacji psychologicznej stwierdzono brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem kat. "B", brak zaburzeń widzenia zmierzchowego i brak zaburzeń wrażliwości na olśnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" o cofnięciu A. R. uprawnień kategorii A, B dokument nr "[...]"; druk nr "[...]", wydanego w dniu 16 kwietnia 2016 r. przez Starostę A. Postępowanie dotyczące cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami poprzedzone zostało decyzją z dnia 7 października 2015 r., mocą której Starosta skierował skarżącego na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z "[...]" utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 10 maja 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 56/16, oddalił skargę A. R.. Podstawą materialnoprawną podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, dalej u.k.p (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowani pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Brzmienie cytowanego przepisu nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, co do charakteru decyzji wydawanej na jego podstawie, jest to rozstrzygnięcie o charakterze związanym. Oznacza to, że starosta, dysponując orzeczeniem o istnieniu u danej osoby przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, nie ma żadnego luzu decyzyjnego, nie ma możliwości zastosowania reguł rządzących uznaniem administracyjnym. Starosta w takim przypadku jest wprost zobligowany do wydania decyzji administracyjnej cofającej posiadane przez tę osobę uprawnienia do kierowania pojazdami. Ratio legis takiego rozwiązania jest oczywiste i zrozumiałe, gdyż chodzi o wyeliminowanie zagrożenia w ruchu drogowym, jakie choćby potencjalnie tylko stwarza kierowca, u którego stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Dobrem chronionym w takim przypadku jest bezpieczeństwo osoby wobec, której stwierdzono takie przeciwwskazania, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celi ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli wobec tej osoby istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Tryb postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami został uregulowany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2017 r., poz. 250), dalej jako rozporządzenie. Badania takie przeprowadzane są właściwe terytorialnie wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (§ 10 ust. 1 rozporządzenia), organy posiadające uprawnienia do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego wyszczególnione zostały w § 11 rozporządzenia, jednym z nich wpisanym w ust. 2 pod lit. f) jest Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy przeprowadzają lekarze posiadający szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Zgodnie z treścią art. 79 ust. 7 u.k.p. orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne. Orzeczenie takie w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi ono dowód tego co zostało w nim zawarte i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Organy są związane takimi orzeczeniami i nie mają jakichkolwiek formalnoprawnych podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią orzeczenia (tak też stwierdzają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 stycznia 2007 r., w sprawie I OSK 251/06, z dnia 8 lutego 2011 r., w sprawie I OSK 532/10, z dnia 25 października 2011 r., w sprawie I OSK 1859/10). Skarżący po raz pierwszy poddany został badaniu dniu 11 kwietnia 2017 r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, na skutek jego wniosku w dniu 7 czerwca 2017 r. został ponownie przebadany przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej. W obu wydanych orzeczeniach stwierdzono u niego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy i to we wszystkich przewidzianych prawem kategoriach. Orzeczenia te nie budzą wątpliwości, zaś podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia, co do sposobu przeprowadzenia badań należało ocenić jako wyraz niezadowolenia z treści wydanych orzeczeń lekarskich i subiektywnej oceny lekarzy uprawnionych do wydawania tego rodzaju orzeczeń, których merytorycznej treści nie mogły podważyć, ani organy administracji, ani sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że z powołanych wyżej przepisów prawa w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż starosta nie prowadzi żadnych ustaleń, co do stanu zdrowia kierowcy, ale w tym zakresie zobowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego, takich ustaleń nie może dokonywać również sąd administracyjny. Organy administracji nie mogą zajmować się oceną przesłanek, na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić treść orzeczenia. Dopóki orzeczenia lekarskie wydane wobec skarżącego w zakresie oceny przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie zostaną zakwestionowane nowymi orzeczenia lekarskimi, wydanymi we właściwym trybie postępowania medycznego, tak długo wydane w niniejszej sprawie orzeczenia będą stanowiły podstawę do cofnięcia uprawnień skarżącemu do kierowania pojazdami. Nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że po uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rodzinnego z dnia "[...]", oddalającego wniosek MOPS o umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym, niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe. To, że Sąd oddalił wniosek o umieszczenie skarżącego w szpitalu psychiatrycznym nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, w której kluczowe jest to, że orzeczenia lekarskie wydane wobec skarżącego stwierdzają istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Przedstawione przez skarżącego w załączeniu do skargi zaświadczenie nie jest wymaganym zaświadczeniem lekarskim wydanym przez powołany do tego wojewódzki ośrodek medycyny pracy, tylko zaświadczeniem z przeprowadzonej konsultacji psychologicznej. Orzeczenie psychologiczne nie wpływa zatem na ocenę zaskarżonej decyzji. W sposób identyczny należy odnieść się do tego, że skarżący dotychczas nie miał żadnego wypadku i poruszał się po drogach w sposób bezkolizyjny. Wyjaśnić należy również skarżącemu, że decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowaniu pojazdami, w żadnym stopniu nie dyskredytuje to, że wcześniej wydana została decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, takie postępowanie jest standardowe. Biorąc powyższe pod uwagę skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.