II SA/Ol 84/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku A.W. o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.W. na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku z dnia 19 lutego 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu, A.W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 19 grudnia 2008 r., "[...]". W uzasadnieniu podniósł, iż nie posiada stałej pracy, jest na zasiłku z miejskiego ośrodka pomocy społecznej i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Do jego majątku należy mieszkanie, a źródłem jego utrzymania jest świadczenie z pomocy społecznej. Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył kserokopię decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego w kwocie 444 zł. W dniu 5 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęło pismo procesowe skarżącego, w którym oświadczył, iż w latach 2008-2009 korzystał i nadal korzysta z zasiłku stałego, z którego opłaca czynsz i żywi się. Podniósł, iż w 2008 r. przez dwa miesiące przebywał w Wielkiej Brytanii, ale pracował tam dorywczo. Koszty utrzymania (mieszkanie i żywność) są w tym kraju wysokie, dlatego dochody były minimalne. Wskazał też, iż w latach 2008-2009 nie wykonywał żadnych prac dorywczych "z powodu utraty zasiłku z MOPS". Podniósł, iż obecnie nie posiada samochodu. Do przedmiotowego pisma, skarżący załączył zaświadczenie, potwierdzające, że ma przyznany zasiłek stały w kwocie 444 zł oraz wyciąg z rachunku bankowego za miesiąc grudzień 2008 r. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 marca 2009 r. odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy. W uzasadnieniu podano, że wprawdzie wnioskujący korzysta z pomocy miejskiego ośrodka pomocy społecznej, lecz w sposób wiarygodny nie wykazał, że środki pieniężne pochodzące z zasiłku stałego stanowią jedyne, jakimi dysponuje. W sprzeciwie złożonym od powyższego postanowienia A.W. podał, że przedstawił wszystkie dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną. Dodał, że jego jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek, z którego pokrywa bieżące wydatki. Sąd zważył, co następuje: Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o ustanowienie pełnomocnika procesowego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W odniesieniu do okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącego w rozpoznawanym wniosku, a także przesłanek przyznania prawa pomocy należało uznać, że wykazana przez skarżącego sytuacja majątkowa może być obiektywnie oceniona jako spełniająca przesłankę z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym. Należy bowiem stwierdzić, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, jego miesięczny dochód wynosi ok. 444 zł, przy czym wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Biorąc zaś pod uwagę aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi, których nabycie jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych należało uznać, że niewielki dochód, którym skarżący dysponuje uniemożliwia mu zabezpieczenie środków finansowych na potrzeby wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, tj. na poniesienie kosztów opłat sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Na marginesie dodać należy, że z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego za miesiąc grudzień 2008 r. wynika, iż konto skarżącego jest zasilane czasami wpłatami rodziców. Biorąc pod uwagę okazjonalność i wysokość tych wpłat należy uznać, że pomoc finansowa kierowana do syna przez jego rodziców nie wpływa zasadniczo na jego sytuację materialną. Z powołanych względów, skoro skarżący wykazał, iż nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji