II SA/Ol 843/11

PostanowienieWSA w Olsztynie2011-11-10

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz ustanowiony mu radca prawny na podstawie przesłanek ubóstwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, gdyż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a jedynym źródłem dochodu są świadczenia socjalne oraz brak majątku umożliwiającego pokrycie kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące zwrotu nieruchomości budowlanej. W uzasadnieniu wskazał na ubóstwo rodziny, brak zatrudnienia z powodu problemów zdrowotnych oraz dochody jedynie z zasiłków socjalnych. Wnioskodawca i jego żona prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkują w budowanym domu, są zadłużeni i nie posiadają majątku pozwalającego na pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nieruchomości budowlanej – niedopuszczalności zażalenia postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W. P., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", złożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym zawarł wniosek o zwolnienie go od przedmiotowego wpisu, powołując się w jego uzasadnieniu na ubóstwo swojej rodziny. Do przedmiotowego pisma, wnioskodawca załączył m.in. kserokopie dwóch decyzji z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania jego żonie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w formie zasiłków celowych ("[...]"). Z uzasadnienia tych decyzji wynika, iż wnioskodawca i jego żona nie pracują – oboje mają problemy zdrowotne. Dochód 2-osobowej rodziny z tytułu zasiłków stałego i pielęgnacyjnego wynosi łącznie "[...]". W związku z wnioskiem o zwolnienie od wpisu od skargi, czyli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, pismem z dnia "[...]", wnioskodawca wezwany został do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, przedłożył wniosek z dnia "[...]", w którego rubryce nr 4 podkreślił pozycje "zwolnienie od kosztów sądowych", "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych" oraz "ustanowienie radcy prawnego". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Do ich majątku należy dom o powierzchni "[...]" (w trakcie budowy), w którym wygospodarowane zostało pomieszczenie o powierzchni ok. 40 m2 bez c.o. i łazienki, zamieszkiwane obecnie przez wnioskodawcę i jego żonę. Wskazał, iż są zadłużeni i znajdują się w stanie ubóstwa. W rubryce nr 10 wnioskodawca oświadczył, iż źródłem dochodu 2-osobowej rodziny są zasiłki, wymienione w uzasadnieniu decyzji złożonych wraz z pismem procesowym. Mając na uwadze sposób wypełnienia przez wnioskodawcę rubryki nr 4, przyjąć należy, iż wnosi on o zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub co najmniej o zwolnienie od wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi oraz o ustanowienie radcy prawnego. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle art. 245 § 3 ppsa, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, uzasadniająca przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W sytuacji, gdy jedynym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są świadczenia socjalne (zasiłki stały i pielęgnacyjny oraz zasiłki celowe) za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, zarówno tych wymaganych obecnie, jak i przyszłych. W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy poniesienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla jego rodziny, tym bardziej, że nie posiada on również majątku, który umożliwiałby pozyskanie środków pieniężnych na ten cel. Jedynym majątkiem jego i jego żony jest bowiem działka, zabudowana budynkiem mieszkalnym (w trakcie budowy), który służy jednak zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło