II SA/Ol 846/07

PostanowienieWSA w Olsztynie2007-10-15

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczne wynagrodzenie wynosi 500 zł, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wpis od skargi wynosi 500 zł, a posiadany kredyt w rachunku bankowym nie pozwala na pokrycie tego wpisu bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy wpis od skargi jest porównywalny z miesięcznym dochodem strony, a posiadany kredyt bankowy nie pozwala na pokrycie tego wpisu bez uszczerbku dla utrzymania, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od tego wpisu.
Stan faktyczny
J.D. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą wykonania robót budowlanych. Wskazał, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 500 zł i jest ono przeznaczane na utrzymanie. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżący przedłożył zestawienie transakcji bankowych. Sąd rozpatrzył wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.D. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 500 zł, i odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.D. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wykonania robót budowlanych postanawia przyznać J.D. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. We wniosku z dnia 18 września 2007 r., złożonym na urzędowym formularzu, J.D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania sądowego, w tym wpisu od skargi, bez uszczerbku utrzymaniu siebie i dzieci. Wskazał, iż jego wynagrodzenie za pracę, po potrąceniach, wynosi średnio 500 zł. Jest to kwota przeznaczana na utrzymanie i opłaty, "[...]". "[...]". W odpowiedzi na wezwanie z dnia 25 września 2007 r. do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 1 października 2007 r., "[...]". Do przedmiotowego pisma procesowego skarżący załączył zestawienie transakcji na jego rachunku bankowym od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 28 września 2007 r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub w części), czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Dopiero na dalszym jego etapie, w zależności od podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, mogą natomiast, ale nie muszą, pojawić się dalsze jego koszty. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego uznano, iż uprawnia go ona do otrzymania zwolnienia od wpisu we wskazanej wyżej wysokości. Zauważyć należy, iż w sytuacji, w której znajduje się obecnie skarżący, jego jedynym dochodem jest dochód z tytułu wynagrodzenia, "[...]". "[...]". Zauważyć natomiast należy, że wysokość wpisu od skargi w niniejszej sprawie jest porównywalna z przekazywanym skarżącemu przez pracodawcę dochodem, z którego musi on zabezpieczyć środki pieniężne na wydatki związane m.in. z wyżywieniem, dojazdami oraz utrzymaniem mieszkania. Wysokość wymaganego obecnie wpisu jest też stosunkowo wysoka w porównaniu do wydatków jakie mogą się wiązać z realizacją planowanej przez skarżącego "[...]" inwestycji, "[...]". Inwestycja ta nie należy bowiem do tego rodzaju inwestycji z którą wiązałyby się wysokie wydatki, wymagające zabezpieczenia znacznych środków pieniężnych już przed jej przeprowadzeniem i które umożliwiałyby inwestorowi sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym bez większej szkody dla inwestycji. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, skarżący nie jest w stanie ponieść wskazanego wpisu bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Skarżący nie ma bowiem wpływu na fakt dokonywania z jego wynagrodzenia większości potrąceń. Nie można też uznać, że fakt posiadania przez skarżącego kredytu w rachunku bankowym, który pozwala mu na ponoszenie w razie takiej potrzeby zwiększonych wydatków, umożliwia mu również pokrycie tego wpisu, gdyż konsekwencją zadłużenia się na tę kwotę w banku byłaby konieczność jej spłaty, a mając na uwadze wysokość dochodu skarżącego uznać należy, że w jego obecnej sytuacji pokrycie tego zadłużenia nawet w ratach nastąpiło z uszczerbkiem koniecznego dla niego utrzymania. Mając jednocześnie na uwadze to, że uiszczenie wpisu od skargi jest na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadanie sprawie dalszego biegu uznano, że przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od tego wpisu i odmowa zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie nie będzie stanowić przeszkody w realizacji przysługującego skarżącemu prawa do Sądu. Uznano bowiem, że sytuacja skarżącego, "[...]", ulegnie poprawie, "[...]". Wzięto również pod uwagę to, że skoro skarżący będzie w stanie zabezpieczyć koszty niezbędne na przeprowadzenie planowanej inwestycji to mając obecnie świadomość ciążącego na nim obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie będzie również w stanie zabezpieczyć część środków pieniężnych, które w przyszłości mogłyby być przeznaczone na pokrycie chociażby części ewentualnych dalszych kosztów postępowania, np. z dodatkowych świadczeń pracowniczych, które mogą być skarżącemu wypłacone do czasu powstania obowiązku ich uiszczenia, czy też oszczędności w wydatkach, które kształtują się różnie w różnych miesiącach. Jednocześnie, jeśli sytuacja materialna skarżącego nie ulegnie jednak poprawie będzie on mógł w każdym czasie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło