II SA/Ol 846/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013r. przy udziale Prokuratora Okręgowego sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Wnioskiem z dnia 18 września 2012r. Prokurator Rejonowy, powołując się na art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. Nr 2, poz. 15), wystąpił do Starosty o skierowanie H. S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami z uwagi na istniejące zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Podał, że w postępowaniu nadzorowanym sygn. "[...]" w sprawie prowadzenia przez H. S. pojazdu mechanicznego pod wpływem środka odurzającego w postaci leku o nazwie Fluanxol, biegli psychiatrzy stwierdzili u niego chorobę psychiczną pod postacią schizofrenii rezydualnej. Decyzją z dnia "[...]" Starosta Powiatu (dalej jako: organ I instancji) skierował H. S. na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Pracy, uznając, że rozpoznane u kierowcy schorzeniem jest na tyle istotne, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od tej decyzji H. S. przedstawił swoją wersję wydarzenia, w wyniku którego toczyło się postępowanie karne w sprawie kierowania przez niego samochodem po plaży miejskiej i związanej z tym interwencji osób postronnych. Wyjaśnił, że od 20 lat nie było żadnych nawrotów choroby i, że pozostaje pod stałą opieką lekarza i codzienną opieką członków rodziny. Wskazał, że regularnie przyjmuje, w niewielkich dawkach, lek Fluanxol, który nigdy nie wywołał u niego senności i zawrotów głowy, przed czym przestrzega ulotka. Podał, że osiem lat temu komisja lekarska przekwalifikowała występujące u niego schorzenie na stopień lekki. Oświadczył też, że uczestniczy w terapii zajęciowej, nieustannie pracując, aby nie być ciężarem dla rodziny i społeczeństwa. Podniósł, że biegli psychiatrzy, którzy go badali na polecenie Sądu Rejonowego, ewidentnie stwierdzili, że jest poczytalny i może brać udział we wszystkich czynnościach prawnych. Zdaniem odwołującego podniesione przez niego argumenty dowodzą bezzasadności wydanej przez Starostę decyzji. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania w celu rozpatrzenia sprawy na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów. Wskazano, że w dniu 19 stycznia 2013r., na mocy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), zmienione zostały przepisy dotyczące kierowania na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium przytoczyło treść art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, podkreślając, że skierowaniu na badanie lekarskie podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Decyzją z dnia "[...]" organ I instancji, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, skierował H.S. na badania lekarskie według kat. B i T prawa jazdy, powołując takie same argumenty jak w pierwszej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji H. S. ponownie nawiązał do zdarzenia, w wyniku którego toczyło się postępowanie karne. Załączył protokół z rozprawy i protokoły zeznań świadków z postępowania przygotowawczego. Zarzucił, że postępowanie zainicjowane zostało fałszywym oskarżeniem i miało na celu odebranie mu prawa jazdy. Stwierdził, że świadkowie oskarżenia są mniej wiarygodni niż zeznania jego świadków. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego odwołania. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podzielając w całości stanowisko w niej wyrażone. Podkreślono, że informacje przekazane przez Prokuraturę Rejonową, oparte na opinii biegłych psychiatrów, budzą uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia odwołującego. Dlatego zaistniała potrzeba sprawdzenia, czy aktualny stan jego zdrowia pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Ażeby to potwierdzić odwołujący się musi przejść wymagane badania. Wyjaśniono stronie, że powołanymi przepisami ustawodawca stworzył możliwość kontroli stanu zdrowia kierujących pojazdami w ruchu drogowym, w celu zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom drogi. W przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, które mogłyby mieć wpływ na sprawne kierowanie pojazdem, właściwy organ uprawniony jest do wydania skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie H. S. również nawiązał do toczącego się postępowania karnego, wyraził niezadowolenie z wydanych wyroków. Przytoczył okoliczności zdarzenia, jak w odwołaniu. Wskazał, że stał się ofiarą bandyty, działającego w zmowie z prawnikiem i sędziami. Zakwestionował powoływanie się przez organy na opinię biegłych psychiatrów. Wyjaśnił, że opinia ta nie wspomina o jego obecnym złym stanie psychicznym, a wręcz przeciwnie mówi o remisji choroby i tak już jest, jak zaznaczył, od 20 lat W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013r. skarżący podtrzymał skargę oraz argumenty w niej zawarte. Potwierdził, że zażywa lek, o którym mowa we wniosku Prokuratora oraz fakt, że przebywa pod opieką poradni specjalistycznej. Wyjaśnił, że lek zażywa zgodnie z zaleceniami dołączonej do niego ulotki i nigdy po jego zażyciu nie miał objawów mogących mieć wpływ na prowadzenie pojazdu mechanicznego. Pełnomocnik organu wniósł jak w odpowiedzi na skargę. Prokurator Prokuratury Okręgowej poparł stanowisko organów, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - zwana dalej jako: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 cytowanej ustawy o kierujących pojazdami - badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W myśl ust. 2 pkt 2 tego artykułu badanie lekarskie, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, przeprowadza się na podstawie skierowania. Zgodnie zaś z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b/ tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z unormowań tych wynika, że starosta, któremu ustawodawca powierzył wydawanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, w celu zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jest zobowiązany skierować osobę, posiadającą już takie uprawnienia, na kontrolne badanie lekarskie, jeżeli organ ten poweźmie wiarygodną informację co do stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego takiej osoby wywołującą uzasadnione zastrzeżenia pod względem jej sprawności do kierowania pojazdami. Powyższe stanowi konsekwencję zapisu art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, ustanawiającego generalną zasadę, że kierującym pojazdem może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym. Należy tutaj podkreślić, że podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie nie jest wykazywanie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, gdyż w tym zakresie wypowiedzą się dopiero lekarze specjaliści, lecz jedynie ma ona zostać oparta na uzasadnionych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, mogącymi świadczyć o takich przeciwwskazaniach, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący uzyskał prawo jazdy kat. B bezterminowo w 1993r., gdy miał 39 lat. Posiada też prawo jazdy kat. T od 1985r. Obecnie skarżący ma 59 lat i biegli psychiatrzy rozpoznali u niego w 2012r. schizofrenię rezydualną. Skarżący okoliczności tej nie zaprzecza, tłumacząc, że od 20 lat jest w stanie remisji, regularnie zażywa lek Fluanxol, który stosuje się, według informacji podawanych powszechnie na temat tego leku, w zaburzeniach psychotycznych bez zaburzeń depresyjnych, znajduje się też pod stałą opieką lekarską i uczestniczy w terapii zajęciowej. Podkreślił, że biegli psychiatrzy stwierdzili, iż jest poczytalny. W ocenie skarżącego, jak wnioskować zatem należy, nie jest zasadne kierowanie go na badanie lekarskie, gdyż rozpoznane u niego schorzenie nie przeszkadza mu w kierowaniu pojazdem. Jak już wyżej zasygnalizowano to lekarz specjalista oceni, czy i jaki wpływ ma rozpoznana u skarżącego choroba psychiczna na kierowanie pojazdem. Już tylko postawiona przez biegłych psychiatrów diagnoza – schizofrenia, według powszechnej wiedzy na temat tego schorzenia, wywołuje uzasadnione i poważne wątpliwości, czy skarżący, posiadając uprawnienie do kierowania pojazdami, nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Wyjaśnić należy stronie, że biegli psychiatrzy oceniali tylko na potrzeby postępowania karnego czy miał zdolność do rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem, a nie rozważali w ogóle jaki wpływ może mieć rozpoznane u skarżącego schorzenie na zdolność kierowania pojazdem. Sam skarżący jest świadomy powagi swojej choroby i możliwości nawrotu zaburzeń psychicznych. W związku z tym obiektywnie rzecz ujmując istnieją podstawy do skierowania skarżącego na badanie lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu. Wbrew przekonaniu skarżącego niniejsze postępowanie administracyjne nie jest konsekwencją postępowania karnego, którego przebieg i ustalenia skarżący cały czas kwestionował. Postępowanie w sprawie skierowania na badania lekarskie zostało wszczęte tylko ze względu na to, że organ I instancji uzyskał wiarygodną informację o chorobie skarżącego i w związku z tym powziął uzasadnioną wątpliwość, czy choroba ta może mieć wpływ na zdolność skarżącego do kierowania pojazdami. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował tylko, czy zostały spełnione przesłanki do zastosowania przez organy orzekające art. 99 ust. 1 pkt b/ ustawy o kierujących pojazdami. Sąd administracyjny w żaden sposób nie mógł kontrolować ani oceniać przebiegu postępowania karnego, które stało się przyczynkiem do złożenia przez Prokuratora wniosku z dnia 18 września 2012r. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.