II SA/Ol 848/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Wojewody "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku, załączonym do skargi, skarżący – M. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący, "[...]", podniósł, iż nie pracuje i nie posiada środków finansowych, a rodzina nie jest w stanie mu pomóc, gdyż "sami z ledwością wiążą koniec z końcem". Ze skargi wynika jednocześnie, iż rodzina skarżącego – konkubina i córka mieszkają aktualnie u jego "teściów". Na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przedłożył wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego wniosku, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu odniósł się do przedmiotu skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i córką. Skarżący nie wykazał żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wykazał dochód konkubiny w kwocie "[...]" ("na okres "[...]"") oraz dochód córki w kwocie "[...]" ("alimenty"). W rubryce nr 11 dodał, iż "[...]" chciałby zamieszkać z konkubiną i córką w lokalu mieszkalnym, znajdującym się pod adresem, z którego został wymeldowany. Z akt administracyjnych (k. 1-2) wynika, iż przedmiotowy lokal należy do zasobów gminnych. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących wysokości ewentualnych środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji "[...]" oraz jego ewentualnego zatrudnienia; dochodów konkubiny i ich córki, wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez nie wydatków miesięcznych; ewentualnej pomocy w sfinansowaniu kosztów postępowania w niniejszej sprawie ze strony konkubiny oraz bliskich, z którymi mieszkał w lokalu, z którego został wymeldowany, a także wysokości zgromadzonych przez niego i jego konkubinę oszczędności na remont mieszkania. Skarżący wezwany został ponadto do sprecyzowania, czy wnosi o ustanowienie radcy prawnego, czy też adwokata. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika – radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie w całości lub w części. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego własnej sytuacji finansowej w zakresie odnoszącym do wysokości środków pieniężnych pozostających do jego dyspozycji "[...]" oraz sytuacji finansowej jego konkubiny i córki w zakresie odnoszącym do wysokości ich dochodów i ponoszonych przez nie wydatków, a także dotyczących ewentualnych możliwości pozyskania przez niego środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego dzięki pomocy bliskich lub przy użyciu posiadanych oszczędności, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie jego oświadczenia w zakresie aktualnej sytuacji materialnej jego i jego rodziny i tym samym ocenę jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić natomiast podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.