II SA/Ol 849/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia del. SO Dorota Radaszkiewicz Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2014 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę. Na skutek czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zainicjowanych zawiadomieniem przez B.K., w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 29 stycznia 2009 r. na działkach nr [...] oraz [...] w W. gm. W. stwierdzono, że na działce stanowiącej własność K.Ż. nr [...] znajduje się pięć samowolnie postawionych obiektów, w tym m.in. drewniana wiata z dachem jednospadowym kryta blachą o wymiarach ok. 3 m x 6 m. Pozostałe stwierdzone obiekty tj. 2 blaszaki, barakowóz oraz stalowy zbiornik poniemiecki objęte zostały odrębnym postępowaniem. W wyniku dokonanych ustaleń, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na K.Ż., na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 118, ze zm) oraz art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229, ze zm), obowiązek dostarczenia ekspertyz stanu technicznego obiektów zlokalizowanych na działkach nr [...] w miejscowości W. gm. W. w terminie 90 dni od dnia ostateczności postanowienia. Wskazana ekspertyza techniczna została przedłożona przez właściciela nieruchomości i Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] udzielił K.Ż. pozwolenia na użytkowanie obiektów zlokalizowanych na działkach nr [...] w miejscowości W., m.in. wiaty drewnianej o pow. zabudowy 21,84 m², kubatury 51,30 m³. Na skutek odwołania złożonego przez B.K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania nakazując uzupełnienie postępowania wyjaśniającego, w szczególności w zakresie ustalenia daty powstania wskazanej wiaty drewnianej na działce. Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 49b ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., postanowił wstrzymać roboty budowlane przy budowie wiaty drewnianej na działce nr [...] w m. W. oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni; czterech egzemplarzy projektu zagospodarowania działki oraz rysunku wiaty drewnianej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy. Wobec braku wykonania nałożonego obowiązku decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę wskazanej wiaty drewnianej, jednakże na skutek odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nakazując jednoznaczne ustalenie datę budowy wskazanej wiaty drewnianej, bowiem od tej okoliczności uzależniony jest reżim prawny, w ramach którego należy następnie dokonać legalizacji tego obiektu. Kolejną decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił K.Ż. pozwolenia na użytkowanie wiaty drewnianej, wskazując w uzasadnieniu, iż wobec sprzecznych zeznań świadków co do daty budowy wiaty drewnianej oraz konfliktu sąsiedzkiego organ podjął decyzję najmniej uciążliwa dla inwestora udzielając mu pozwolenia na użytkowanie w oparciu o treść art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Na skutek odwołania decyzja ta została decyzją z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego w sprawie wiaty drewnianej znajdującej się na działce nr [...] w W., gm. W., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na K.Ż. obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 4 egzemplarzy projektu zagospodarowania działki oraz rysunków wiaty drewnianej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor został pouczony o wysokości opłaty legalizacyjnej - w przypadku dostarczenia wymaganych dokumentów, jak też o konieczności rozbiórki obiektu - w przypadku niewywiązania się z nałożonego obowiązku. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K.Ż. rozbiórkę wiaty drewnianej wybudowanej na działce nr [...] w W., gm. W. bez wymaganego zgłoszenia do Starosty. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) zwanej dalej: Pr.bud. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie otrzymanej z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie odbitki zdjęcia lotniczego ustalono, iż wiata drewniana na przedmiotowej działce została wybudowana po 1 stycznia 1995 r., co skutkowało koniecznością przeprowadzenia procedury legalizacyjnej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wobec powyższego ustalenia nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów wymaganych do legalizacji tego obiektu oraz pouczono o wysokości opłaty legalizacyjnej, w przypadku dostarczenia wymaganych dokumentów, jak też uprzedzono o konieczności rozbiórki obiektu, w przypadku niewywiązania się z nałożonego obowiązku. Inwestor nie dostarczył dokumentów wymaganych do legalizacji wiaty wobec czego nakazano jej rozbiórkę. Od tej decyzji K.Ż. wniósł odwołanie podnosząc, że decyzja organu I instancji jest krzywdząca dla niego i niezgodna z prawem. Wiata została postawiona około 30 lat temu, kiedy obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Wskazał, że zostało to zapisane w protokole oględzin tego obiektu. Skarżący poprawił jedynie stan techniczny wiaty, jak również zlecił wykonanie ekspertyzy technicznej obiektów znajdujących się na jego działce. Zdaniem skarżącego, odbitki zdjęć lotniczych wskazywane przez organ nie mogą być dowodem w sprawie, gdyż są nieczytelne. Poza tym skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił zeznań wskazywanych przez niego świadków. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych na działce nr [...] w W. organ ustalił, że na nieruchomości tej znajduje się 5 samowolnie postawionych obiektów, w tym wiata drewniana. Właściciel działki – K.Ż. wyjaśnił, że wiata powstała 20-30 lat temu, jak również część przesłuchanych świadków tj. G.Ż., E.S., C.P., S.W. potwierdziła ten okres powstania wiaty. Jednakże pozostali świadkowie tj. E.S., S.Ż. oraz A.R. (poprzedni właściciel działki) wskazali, że wiata ta powstała na przełomie ostatnich 10 lat. Z pozyskanego przez organ I instancji z 1997 r. zdjęcia lotniczego działki nr [...] w W. wynika, że wówczas na działce znajdował się jedynie budynek mieszkalny i barakowóz. Zatem wiata powstała już po 1997 r., w czasie gdy obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Stwierdzono, że budowa wiaty wymagała uprzedniego zgłoszenia do Starosty. Naruszenie tego obowiązku skutkowało wdrożeniem procedury legalizacyjnej przez organ I instancji w trybie art. 49b Pr.bud. Nieprzedłożenia przez właściciela działki stosownej dokumentacji w wyznaczonym terminie potwierdziło brak woli inwestora do legalizacji wiaty i skutkowało wydaniem nakazu jej rozbiórki. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz właściwie przeprowadził postępowanie w trybie art. 49b Pr.bud., gdyż budowa wity o powierzchni zabudowy do 25 m² nie wymaga stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. pozwolenia na budowę, natomiast wymaga stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi budowlanemu. Na powyższą decyzję K.Ż. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, że w dniu 29 stycznia 2009 r. na jego działce została przeprowadzona wizja lokalna odnośnie znajdujących się na niej obiektów, w tym wiaty drewnianej, którą postawiono ok. 30 lat temu. Organ początkowo stwierdził, że wiata powstała w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i zobowiązał do poprawy stanu technicznego tego obiektu. Prace te zostały wykonane, jak również sporządzono ekspertyzę techniczną wiaty. Skarżący podniósł, że organ nie wziął pod uwagę zeznań wskazywanych przez niego świadków, natomiast swoje rozstrzygnięcie oparł na zdjęciu lotniczym z 1997 r., które jest nieczytelne i nie daje możliwości stwierdzenia jak w tym czasie wyglądała działka. Zdaniem organu, na zdjęciu widać budynek mieszkalny oraz barakowóz. Tymczasem według aktu notarialnego dotyczącego zakupu nieruchomości skarżącego w 1982 r. znajdowały się na tej nieruchomości dom mieszkalny, chlew i szopa (skarżący do skargi dołączył kopię aktu notarialnego działki nr [...] w W.). Skarżący ponownie oświadczył, że wiata została wybudowana około 30 lat temu, brak jest natomiast dowodów, że została niedawno postawiona. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji. Poza tym organ stwierdził, że skarżący w toku postępowania nie przedkładał kopii aktu notarialnego działki nr [...] w W., jednakże analiza tego dokumentu i zestawienie map ze Starostwa Powiatowego w O. z 30 grudnia 1982 r. z mapą załączoną do ekspertyzy technicznej jednoznacznie wskazują, że wiata nie znajdowała się na tej działce w 1982 r. Również na zdjęciu lotniczym z 1997 r. nie ma wiaty na działce skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie po ustaleniu przez organy nadzoru budowlanego, że na działce skarżącego nr [...] w W. została postawiona wiata drewniana bez wymaganego zgłoszenia do Starosty, została wszczęta procedura legalizacyjna określona w art. 49b Pr.bud. Ponieważ skarżący nie przedłożył dokumentów wymaganych do legalizacji wiaty, w drodze decyzji nakazano jej rozbiórkę. W świetle obowiązujących przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz.1623, ze zm) roboty budowlane mogą być prowadzone na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi (art. 28 i art. 30 Pr.bud.). Wykonanie robót bez pozwolenia lub z pominięciem zgłoszenia skutkuje wszczęciem procedury legalizacyjnej, o ile zrealizowane roboty są zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy. Istotą postępowania legalizacyjnego jest sprawdzenie bądź ewentualnie doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem, w szczególności z przepisami techniczno - budowlanymi. W tym celu organ wydaje na podstawie art. 48 ust. 2 i 3, a w odniesieniu do robót wykonanych bez zgłoszenia na podstawie art. 49b ust. 2 Pr.bud. postanowienie o wstrzymaniu prowadzonych robót budowlanych i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w tym przepisie dokumentów w wyznaczonym terminie. Niespełnienie wskazanych obowiązków skutkuje wydaniem przez organ nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części na podstawie art. 48 ust. 4 albo art. 49 b ust. 3 Pr.bud. Bezspornym jest, że postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia 4 egzemplarzy projektu zagospodarowania działki oraz rysunków wiaty drewnianej, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący został również pouczony o skutkach niewykonania nałożonych obowiązków, mimo to wskazanych dokumentów nie przedstawił organowi. Uzasadnione było zatem, na podstawie art. 49 b ust. 3 Pr.bud., nakazanie skarżącemu w drodze decyzji rozbiórki wiaty drewnianej znajdującej się na jego działce. Należy jednocześnie podkreślić, że legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest uprawnieniem strony, a nie obowiązkiem (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07, dostępny w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca przewidział możliwość zalegalizowania samowolnie wybudowanych obiektów, ale to od inwestora zależy czy z tego prawa skorzysta. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wszczął procedurę legalizacyjną i w związku z tym nałożył na skarżącego obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, jednakże skarżący nie przedstawił tych dokumentów w wyznaczonym terminie, rezygnując tym samym z możliwości legalizacji samowolnie wybudowanej wiaty. Za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego dotyczący nieprawidłowego ustalenia przez organy orzekające w tej sprawie daty powstania na jego nieruchomości wiaty drewnianej. Wskazać należy, że ponieważ przesłuchiwani w tej sprawie świadkowie wskazani przez skarżącego oraz przez jego sąsiada – B.K. wskazywali odmienne daty postawienia przedmiotowej wiaty, bowiem świadkowie przedstawieni przez skarżącego podawali datę jej powstania na okres około 30 lat temu, zaś pozostali świadkowie wskazani przez p. K. podawali jako datę powstania wiaty około 10 lat temu, organ I instancji zasadnie zwrócił się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie o nadesłanie odbitki zdjęcia lotniczego działki nr [...] w W. wykonanej po dniu 1 stycznia 1995 r. aby właściwie ocenić, w jakim stanie prawnym doszło do wybudowania wiaty drewnianej na działce skarżącego. Na podstawie otrzymanej odbitki zdjęcia lotniczego tej działki wykonanego w 1997 r. organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że w dacie wykonania zdjęcia na działce skarżącego drewniana wiata nie była zlokalizowana (k. 48 akt administracyjnych). Zasadnie wobec tego przyjęto, że wiata ta została wybudowana po dniu 1 stycznia 1995 r. i do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej właściwy jest tryb określony w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów odnośnie daty postawienia wiaty na działce skarżącego. Na odbitce zdjęcia lotniczego tej działki z 1997 r. widoczny jest barakowóz o szerokości około 2,5 m, natomiast wiata, która została postawiona w sąsiedztwie barakowozu (k. 3 i 8 akt administracyjnych) i ma szerokość około 6 m również byłaby widoczna na tym zdjęciu, gdyby w tym okresie znajdowała się na działce skarżącego. Jednak, jak wynika z odbitki zdjęcia lotniczego, w dacie jego wykonania wiaty drewnianej w tym miejscu na działce skarżącego nie było. Skoro wiata została postawiona po dniu 1 stycznia 1995 r., prawidłowo organy przeprowadziły postępowanie na podstawie przepisów obowiązującej od tego dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Na marginesie należy również wskazać skarżącemu, że błędne jest jego twierdzenie, iż w dacie przeprowadzenia oględzin na jego działce w dniu 29 stycznia 2009 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, że obiekty na działce nr [...] w W. zostały wzniesione ok. 30 lat temu i początkowo zobowiązał skarżącego do poprawy stanu technicznego tych obiektów, w tym wiaty. Z protokołu oględzin sporządzonego w trakcie tej czynności wynika jedynie, że inspektor nadzoru budowlanego określił, iż wszystkie znajdujące się na działce obiekty są w stanie technicznym określonym jako "dostateczny - zły". Z żadnego też postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wynika aby skarżący został zobowiązany do poprawy ich stanu technicznego. W postanowieniu z dnia [...] zobowiązano stronę do dostarczenia ekspertyzy stanu technicznego obiektów budowlanych na działce nr [...] w m. W., w tym wiaty drewnianej o wymiarach 3,0 x 6,0 m. Z przedstawionej ekspertyzy wykonanej przez inż. J.G. oraz załączonej do niej dokumentacji fotograficznej wynika, że obiekt wiaty drewnianej znajdującej się na działce skarżącego nie jest już tym samym obiektem, który został opisany i uwidoczniony na zdjęciach fotograficznych wykonanych w trakcie oględzin z dnia 29 stycznia 2009 r., gdyż obiekt wiaty został powiększony i nosi wymiary 5,20 x 4,20 oraz został obity blachą trapezową - ściana tylna oraz jedna ściana boczna. Tak zlokalizowany i posadowiony obiekt został opisany przez inżyniera sporządzającego ekspertyzę i uznany za nie wymagający obecnie prac remontowych i naprawczych, przy czym z informacji uzyskanej od właściciela wynika, że wszystkie budynki wzniesione zostały przez d 1994 r. Reasumując wobec nie budzącego wątpliwości Sądu ustalenia w niniejszej sprawie, że obiekt wiaty drewnianej na działce nr [...] w m. W. gm. W. został wzniesiony pod rządami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r., prawidłowo organy orzekające przeprowadziły postępowanie w kierunku zalegalizowania tego obiektu, a skoro skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu, to właściwie wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę tego obiektu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.