II SA/Ol 85/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (Spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego: oddala skargę. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., po rozpatrzeniu wniosku H. P., decyzją z dnia 19 listopada 2003 r. ,wydaną z powołaniem się na art. 3 pkt 5 i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów naprawy pralki. W uzasadnieniu organ argumentował, iż pomoc społeczna zabezpiecza najpilniejsze potrzeby życiowe osób ubiegających się o świadczenie, a naprawa pralki do takich potrzeb nie należy. Organ podniósł także, iż środki finansowe, jakimi dysponuje ośrodek wystarczają jedynie na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych osób ubiegających się o udzielenie pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. P., decyzją z dnia 18 grudnia 2003 r. Nr "[...]" wydaną na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja w przedmiocie pomocy celowej ma co prawda charakter uznaniowy, ale nie może nosić cech dowolności. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że rodzina H. P. nie przekroczyła kryterium dochodowego, a mimo to organ I instancji odmówił przyznania zasiłku celowego, motywując to brakiem środków finansowych. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, jak na tle innych rodzin występujących o pomoc, kształtuje się sytuacja rodziny skarżącej. W aktach brak jest także informacji o stanie budżetu w październiku i listopadzie 2003r., a także brak jest wskazania przez organ jakimi kryteriami kierowała się on określając najpilniejsze potrzeby. Nie sposób zatem stwierdzić czy środków brakuje tylko dla rodziny wnioskodawczyni czy dla innych rodzin także. W sytuacji, gdy rodzina nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, a sprawa dotyczy odmowy przyznania pomocy jedynie ze względu na brak środków finansowych, decyzja musi zawierać przekonywujące i zasadne argumenty w tym zakresie, a zaskarżona decyzja takich argumentów nie zawiera. Na powyższą decyzję H. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której opisała swoją bardzo trudną sytuację życiową. Według skarżącej systematyczna pomoc jest udzielana osobom nadużywającym alkoholu oraz samotnym matkom pobierającym alimenty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a jej się tej pomocy odmawia.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i podniosło, że w skardze H. P. nie zakwestionowała motywów tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga H. P. nie mogła być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżąca w istocie nie zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa, ale prosi o rozwiązanie jej problemów związanych między innymi z nieprzyznaniem pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na naprawę pralki. Podkreślić jednak należy, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyeliminowało z obrotu prawnego decyzję odmowną organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta nie rozstrzygała zatem, co trafnie podkreśla Kolegium w odpowiedzi na skargę, kwestii zasadności odmowy przyznania zasiłku celowego. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) W świetle tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Analizując materiał dowodowy, na podstawie, którego zapadło rozstrzygnięcie organu I instancji, należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wydając negatywną dla strony skarżącej decyzję nie wykazał rzeczywistej sytuacji finansowej organu pomocy społecznej, a także nie dokonał oceny sytuacji rodziny H. P. na tle innych osób i rodzin ubiegających się o wsparcie ze środków pomocy społecznej. Wykazane przez Kolegium braki w zgromadzonym materiale dowodowym nie uprawniały tego organu do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Koniecznym zatem było uchylenie wadliwej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym zakresie i wydania na jego podstawie stosownego rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi sprowadzające się do twierdzenia o nieprawidłowym przyznawaniu pomocy finansowej nie mogą być - z uwagi na zakres uprawnień sądu - przedmiotem badania w tej sprawie. Kwestie związane z działalnością organu pomocy społecznej m.in. dotyczące przyznawania środków z jego funduszy mogą być zbadane i wyjaśnione przez organ sprawujący nadzór nad pracą ośrodka, sąd administracyjny takiego nadzoru nie sprawuje. Odnosząc się do treści przepisu art.149 ust. l ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz . U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Sąd uznał, że w dacie wniesienia skargi zaskarżona decyzja pozostawała w obrocie prawnym, zatem istniał przedmiot zaskarżenia, co obligowało Sąd do merytorycznego rozpoznania sprawy Z tych wszystkich względów, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.