II SA/Ol 85/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lutego 2014r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Burmistrza A na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) przyznano W. G. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem K. G., od dnia 1 sierpnia 2010r. do 31 maja 2013r.. W dniu 9 września 2013r. W. G. złożyła wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem K. G.. Do wniosku załączyła m.in. orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]", ż którego wynika, że K. G. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do 31 sierpnia 2015r. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Burmistrza A odmówiono przyznania W. G. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli osoba ubiegająca się o to prawo rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. W ocenie organu z akt sprawy nie wynika aby strona zrezygnowała z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad synem. Na skutek wniesionego odwołania decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości stanowisko organu I instancji, leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Na tą decyzję skargę wywiodła W. G., podnosząc, że swoim synem opiekuje się od 2009r. i w tym czasie nie wymagana była rezygnacja z zatrudnienia. W ocenie skarżącej nowe wymogi prawne w praktyce uniemożliwiają jej uzyskanie wnioskowanego zasiłku. Wskazała bowiem, że rzeczą niemożliwą jest wykazanie rezygnacji z zatrudnienia w sytuacji gdy musiała ona sprawować opiekę nad dzieckiem. Podkreśliła, że w tych samych okolicznościach w 2010r. otrzymała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wskazać należy, iż praktyka sądowa opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w tym przepisie pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania" wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 302 i n). Ekonomika procesowa, a także względy sprawiedliwości mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego skarżonym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie zawieszenie postępowania sądowego jest uzasadnione zainicjowaniem przed Trybunałem Konstytucyjnym dwóch postępowań. Pierwsze – to wydanie postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, z dnia 12 grudnia 2013 r., w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, przedstawiającego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, "czy art. 16 a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Drugie - to postępowanie z wniosku Grupy Posłów na Sejm z dnia 26 lipca 2013 r. o zbadanie zgodności: - przepisu art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP, w zakresie nieuzasadnionego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, podmiotów sprawujących opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez nie osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu 25 roku życia, czym naruszone zostały zasady demokratycznego państwa prawa, w szczególności zasada sprawiedliwości społecznej oraz zasada równości wobec prawa i obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu egzystencji; - przepisów art. 16 a ust. 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012r. poz. 1548), z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygnaturą K 38/13. W wymienionym wniosku Grupy Posłów na Sejm podkreślono, że wprowadzenie cezury wiekowej w odniesieniu do daty powstania niepełnosprawności w art. 17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych pozbawiło uprawnienia do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podmioty sprawujące opiekę nad osobami, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu osiemnastego roku życia bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej po ukończeniu dwudziestego piątego roku życia. Wprawdzie w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej wskazano, iż podmioty, które zostały wyłączone z kręgu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, zostały wyposażone w prawo do ubiegania się o specjalny zasiłek opiekuńczy, to zapewnienia te należy traktować z dużą dozą ostrożności. Analiza przepisów regulujących zasady i warunki przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego ujawnia, że uprawnione są do niego tylko osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Ustawodawca wprowadza również dodatkowy wymóg w postaci tzw. kryterium dochodowego. Odnotowania również wymaga, iż nawet w przypadku uzyskania uprawnienia do otrzymywania specjalnego zasiłku opiekuńczego jego wysokość jest niższa od kwoty świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie Sądu, kwestie poddane badaniu przez Trybunał Konstytucyjny wiążą się ściśle z sytuacją faktyczną i prawną występującą w sprawie ze skargi W. G. Przyjmując więc, że zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie wymieniona w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.