II SA/Ol 855/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2009 roku sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata J. S. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Starosty z dnia "[...]" orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej Starosty z dnia "[...]" w sprawie uznania z dniem "[...]" A. P. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia "[...]" i orzeczono o odmowie uznania A. P. za osobę bezrobotną od dnia "[...]". W uzasadnieniu wskazano, iż A. P. przyznano zasiłek dla bezrobotnych, gdyż w okresie od 7 października 2003r. do 31 marca 2007r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Z posiadanych przez organ dokumentów wynikało, iż dalszą wypłatę renty wstrzymano, zaś w dniu rejestracji w urzędzie pracy A. P. złożył oświadczenie, że poinformuje organ rentowy o dokonaniu rejestracji. Podano, iż w dniu 22 lutego 2008r. do organu przesłano pismo ZUS Oddziału Wojewódzkiego w O. z informacją, iż A. P. pobiera rentę rodzinną w zbiegu z rentą socjalną od 20 czerwca 2007r., a do dnia 19 czerwca 2007r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy. Z uzyskanej dodatkowo informacji wynika, że wznowiono mu wypłatę świadczenia od dnia 1 kwietnia 2007r. Podniesiono, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, której przyznano prawo do renty, nie może posiadać statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji posiadać prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z tym A. P. w okresie, w którym nabył prawo do renty, nie mógł posiadać statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od decyzji tej odwołał się A. P. podnosząc, iż jest ona niezgodna z przepisami oraz rzeczywistym stanem faktycznym. Zarzucił sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wiąże definicję bezrobotnego z wieloma przesłankami pozytywnymi, jak również negatywnymi. Jej istotą jest założenie, iż chodzi o osobę, która poszukuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z zamiarem gotowości jej podjęcia. Zatem osoba która ma uzyskać prawny status bezrobotnego nie ma pracy, nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. W chwili podjęcia przez urząd pracy wiadomości, iż A. P. pobiera rentę rodzinną w zbiegu z rentą socjalną oraz że w dacie rejestracji pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy, organ pierwszej instancji wznowił postępowanie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśniono, iż w świetle przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie ma znaczenia, czy renta przyznawana jest z tytułu całkowitej, czy też częściowej niezdolności do pracy, bo w każdym wypadku jest to renta z tytułu niezdolności do pracy. Podniesiono, iż skarżący mógłby nabyć status osoby bezrobotnej będąc częściowo niezdolny do pracy, gdyby nie nabył prawa do renty z tego tytułu. Jednakże w okresie objętym uchyloną decyzją A. P. był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, a tym samym nie mógł uzyskać status osoby bezrobotnej. Skoro zaś fakt pobierania renty nie był znany organowi w dniu wydawania decyzji z dnia 27 kwietnia 2007r., uzasadnione było wzruszenie tej decyzji w trybie wznowieniowym. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa. Wskazano, iż skarżący był poinformowany o przysługującym mu prawie zapoznania się z treścią zgromadzonego w sprawie materiału. Podkreślono, iż A. P. rejestrując się jako bezrobotny podpisał oświadczenie, w którym wyraźnie wskazał, iż nie nabył prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej lub renty socjalnej. Zobowiązał się także, iż poinformuje ZUS w G. o dokonaniu rejestracji w urzędzie pracy, lecz z ustaleń organu wynika, iż nie wywiązał się z tego obowiązku. Nie powiadomił także urzędu pracy o złożeniu w dniu 6 lipca 2007r. do ZUS wniosku o przyznanie renty rodzinnej i renty socjalnej oraz o otrzymaniu decyzji stwierdzającej nabycie z dniem 1 kwietnia 2007r. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, mimo iż w dniu rejestracji był prawidłowo pouczony o prawach i obowiązkach bezrobotnego. Na powyższą decyzję skargę złożył A. P. reprezentowany przez adwokata J. S., ustanowionego w ramach przyznanego skarżącemu prawa pomocy, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W skardze zarzucono naruszenie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprawidłowe doręczenie pisma organu z dnia 26 marca 2008r. oraz naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wskutek niezapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, a także art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 43 kpa i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji w sytuacji naruszenia przez organ I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż pismo z dnia 26 marca 2008r. informujące o możliwości zapoznania się z zebraną w sprawie dokumentacją oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma zostało odebrane przez H. D., która podała się za żonę A. P. Tymczasem skarżący twierdzi, że wymieniona osoba nie jest jego żoną, ani też dorosłym domownikiem, sąsiadem, czy też dozorcą domu, a zatem nie można uznać, że pismo to zostało doręczone zgodnie z treścią art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec braku właściwego doręczenia skarżącemu powyższego pisma naruszono przepis art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezapełnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w postaci braku możliwości zapoznania się przez skarżącego z zebraną w sprawie dokumentacją i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów. Z kolei Wojewoda - mimo naruszenia przez Starostę wskazanych przepisów - nie uchylił decyzji i nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, czym naruszył przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. Odnosząc się do zarzutów merytorycznych wskazano, iż doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi zostało dokonane zgodnie z art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego i nie było podstaw do uznania, iż przedmiotowe pismo nie zostało doręczone w określony przepisami sposób. Ponadto zaznaczono, iż wyjaśnienia okoliczności złożonego przez H. D. podpisu na druku zwrotnego poświadczenia odbioru i jego sprostowania skarżący mógł domagać się od Poczty Polskiej, która doręczyła pismo. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 listopada 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r., nr 69, poz. 415 ze zm.) bezrobotnym jest osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty socjalnej, renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę albo po ustaniu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności, nie pobiera zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Natomiast art. 78 ust. 4 powołanej ustawy stanowi, iż w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału Wojewódzkiego w O. z dnia "[...]" wynika jednoznacznie, iż skarżący pobiera rentę rodzinną w zbiegu z rentą socjalną od dnia 20 czerwca 2007r., zaś do dnia 19 czerwca 2007r. pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy (k. - 25 akt administracyjnych). Ponadto z ustaleń organu wynika, iż wypłata renty z tytułu niezdolności do pracy została wznowiona z dniem 1 kwietnia 2007r. Zatem w dacie wydania decyzji z dnia "[...]" o uznaniu A. P. z osobę bezrobotną z dniem "[...]" i o przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżący nie spełniał przesłanek do uznania go za osobę bezrobotną. Skoro zaś okoliczności dotyczące pobierania przez skarżącego w tym samym czasie świadczeń rentowych nie były znane organowi, to zaistniała podstawa do wznowienia postępowania oraz wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym organy administracyjne działały zgodnie z prawem, dokonały prawidłowej interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz prawidłowo orzekły o uchyleniu decyzji z dnia "[...]" w trybie wznowieniowym i o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną. Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu dotyczącego nieprawidłowego doręczenia pisma skarżącemu należy wskazać, iż w toku postępowania organ administracji publicznej doręcza stronie pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 39 i 42 Kodeksu postępowania administracyjnego). Obowiązujące przepisy prawne przewidują również możliwość tzw. doręczenia zastępczego. Stosownie do art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika, że norma prawna zawarta w nim wymaga, aby "podjęcie się oddania pisma adresatowi" miało formułę, "wyraźnego oświadczenia, w którego treści powinna znaleźć się zgoda odbiorcy na przyjęcie pisma i zobowiązanie się do osobistego przekazania pisma adresatowi". Przepis ten nie wymaga stosowania tak sformalizowanego uzewnętrznienia gotowości przyjęcia pisma i podjęcia się oddania go adresatowi. Natomiast wystarczy, aby na podpisywanym przez osobę jako domownika "potwierdzeniu" odbioru pisma znajdowała się informacja, że doręczenie następuje, jeżeli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Takie pokwitowanie jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi. Określony w art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego sposób tzw. zastępczego doręczenia pisma opiera się na domniemaniu, że osoba wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma jako domownik adresata i która pokwitowała odbiór pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz że pismo to zostało mu doręczone (tak w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2007r., sygn. akt II GSK 315/06). W związku z tym nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż pismo urzędu pracy z dnia "[...]" informujące o możliwości zapoznania się z zebraną w sprawie dokumentacją oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów zostało doręczone nieprawidłowo. Wskazać przy tym należy, iż w ten sam sposób została doręczona decyzja Starosty z dnia "[...]" i dotarła ona do rąk skarżącego, skoro w terminie złożył od niej odwołanie. Ponadto podnieść należy, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby nawet zatem uznać, jak chce tego skarżący, iż doręczenie pisma zawiadamiającego go o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym było nieprawidłowe, to i tak nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości, zaś skarżący ani w odwołaniu od decyzji, ani w skardze nie podniósł jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. Stosownie do art. 250 tej ustawy orzeczono o wynagrodzeniu dla adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy.