II SA/Ol 855/17

Dnia 19 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska - oddala skargę. W dniu 27 października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie została przekazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze skarga Spółki A (dalej zwanej Spółką) na decyzję tego organu z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa (dalej zwanego organem I instancji) z dnia "[...]" o wymierzeniu "[...]" (poprzedniczce prawnej Spółki; dalej zwanej stroną) opłaty w wysokości 10.302,00 zł. za korzystanie ze środowiska z tytułu odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi za 2016 r., stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przesłanego przez stronę 13 kwietnia 2017 r. Wraz z opisaną powyżej skargą Kolegium przekazało tutejszemu Sądowi akta sprawy i odpowiedź na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, decyzją z dnia "[...]" organ I instancji wymierzył wskazaną powyżej opłatę z powodu stwierdzenia, że w okresie od 20 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. (to jest przez 165 dni) strona odprowadzała wody opadowe z terenu zakładu bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i co za tym idzie za ten okres winna ponieść opłatę podwyższoną. W podstawie materialnoprawnej tej decyzji organ I instancji powołał art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, art. 288 ust. 1 pkt 2 i art. 292 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 519 ze zm.; dalej jako P.o.ś.). W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. polegające na skrajnie powierzchownym odniesieniu się do podnoszonej w toku postępowania przez stronę argumentacji. Podniosła, iż na terenie, objętym obowiązującym do dnia 19 lipca 2016 r. pozwoleniem wodnoprawnym, szereg podmiotów od wielu lat prowadzi działalność gospodarczą. Wskazała, że teren ten nabyła w grudniu 2015 r. i od poprzedniego właściciela nie uzyskała informacji o upływającym terminie ważności pozwolenia wodnoprawnego. Podała, że z przyczyn od niej niezależnych, mogła złożyć wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego dopiero w dniu 8 września 2016 r. Oceniła, iż postępowanie w przedmiocie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego prowadzone było przez Starostę w sposób przewlekły. Wskazując na powyższe okoliczności strona wniosła o uchylenie decyzji będącej przedmiotem odwołania oraz umorzenie postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej zwane Kolegium) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podało, że w niniejszej sprawie niesporne jest, że w okresie od 20 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. strona nie posiadała aktualnego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z zajmowanego przez nią terenu. Oceniło więc, że wystąpiła, określona w art. 276 ust. 1 P.o.ś., przesłanka naliczenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska z uwzględnieniem stawki 500 %, o której mowa w art. 292 P.o.ś. Kolegium wskazało przy tym sposób ustalenia opłaty w niniejszej sprawie wskazując, że pomimo tego, że organ I instancji wymierzył stronie opłatę w niższej wysokości niż należna, to stosownie do art. 139 k.p.a, decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy. W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które pozwalałyby zwolnić stronę z obowiązku ponoszenia podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska w okresie pomiędzy wygaśnięciem dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego, a uzyskaniem nowego pozwolenia. Kolegium uznało, że strona jako podmiot profesjonalny, nabywając w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nieruchomość, zobligowana była do zbadania jej stanu prawnego, w tym ustalenia, czy do użytkowania tejże nieruchomości w sposób zamierzony przez ten podmiot, konieczne jest uzyskanie stosownych zezwoleń (w tym pozwolenia wodnoprawnego) oraz ustalenie, czy dla tej nieruchomości zezwolenia takie zostały wydane. Podkreśliło, że strona nabyła, objęte pozwoleniem wodnoprawnym, nieruchomości w 2015 r., natomiast termin ważności pozwolenia wodnoprawnego upływał w dniu 19 lipca 2016 r. Wywiodło, że w tych okolicznościach, przy zachowaniu należytej staranności i odpowiednio wczesnym złożeniu wniosku, strona miała możliwość uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego przed upływem ważności starego pozwolenia. Zauważyło, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego strona sporządziła dopiero w dniu 22 lipca 2016 r. (a więc już po upływie terminu ważności pozwolenia wodnoprawnego), a złożyła go do właściwego organu w dniu 8 września 2016 r. Stwierdziło więc, że strona nie uwzględniła okresu koniecznego do wydania pozwolenia i nie złożyła stosownego wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem. Odnosząc się natomiast do argumentu strony o przewlekłym prowadzeniu postępowania w sprawie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego Kolegium podniosło, że wobec nieskorzystania przez stronę ze środków prawnych służących zwalczaniu opieszałości organu, strona nie może skutecznie powoływać się tą okoliczność w kontekście niezawinienia w nieuzyskaniu wymaganego prawem pozwolenia. W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skierowanej do tutejszego Sądu, Spółka zarzuciła organowi naruszenie: - art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez powierzchowne odniesienie się do argumentacji strony o wyjątkowych okolicznościach związanych z brakiem posiadania wymaganego zezwolenia; Spółka podniosła przy tym, że do złożenia kompletnego wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, przygotowanego już 22 lipca 2016 r., doszło dopiero 8 września 2016 r. z przyczyn niezależnych od strony (przygotowany wniosek musiał być bowiem podpisany także przez inną osobę prawną "[...]", a z podmiotem tym przez wiele tygodni nie było żadnego kontaktu, a dodatkowo wobec niego prowadzone było postępowanie w przedmiocie upadłości); Spółka wskazała także, że nie miała żadnego negatywnego wpływu na wyjątkowo nietypowy, bo prawie 7-miesięczny czas trwania postępowania w sprawie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego, a na tak długi czas trwania postępowania decydujący wpływ miał brak kontaktu organu z trzecim właścicielem nieruchomości, tj. "[...]"; - art. 80 k.p.a., poprzez dowolne i niesprawiedliwe ustalenie, że wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego obarczony był brakami formalnymi, co skutkowało wydłużeniem czasu trwania postępowania z winy strony, podczas gdy organ prowadzący postępowanie w tej sprawie wzywał stronę jedynie do ustosunkowania się względem kwestii wynikłych w toku postępowania, a co do których strona niezwłocznie zajęła stanowisko. W oparciu o te zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z "[...]" o wymierzeniu stronie opłaty w wysokości 10.302,00 zł. za korzystanie ze środowiska z tytułu odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi za 2016 r., stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu, o którym mowa w art. 286 ust. 1 P.o.ś., przesłanego przez stronę 13 kwietnia 2017 r. Podstawę materialnoprawną wydania tych decyzji stanowił bowiem m.in. art. 288 ust. 1 pkt 2 P.o.s., w świetle którego, "jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym, przedłożył wykaz zwierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, ale zamieścił w nim informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - marszałek województwa wymierza, w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu". Za prawidłowe uznać należy przy tym stanowisko organów obu instancji, że w niniejszej sprawie wydanie takiej decyzji było konieczne z uwagi na to, że w przedłożonym przez stronę wykazie z dnia 13 kwietnia 2017 r. nie ujęto opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 292 pkt 2 P.o.ś., należnej za okres od 20 lipca 2016 r. do 31 grudnia 2016 r., tj. okres, w którym strona nie posiadała aktualnego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych z zajmowanego przez nią terenu. Niesporne bowiem jest, że poprzednie pozwolenie wodnoprawne dla tego terenu utraciło ważność z dniem 19 lipca 2017 r., a strona do końca 2016 r. nie uzyskała nowego pozwolenia, pomimo złożenia wniosku o wydanie takiego pozwolenia w dniu 8 września 2016 r. Postępowanie zainicjowane tym wnioskiem zostało bowiem zakończone decyzją Starosty z dnia "[...]" (k. 82 akt adm.). Nie sposób przy tym uznać, aby argumenty podnoszone najpierw przez stronę w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w kontrolowanej sprawie, a następnie przez Spółkę w skardze, mogły prowadzić do uwolnienia Spółki od obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej za okres, w którym odprowadzanie wód opadowych z zajmowanego przez nią terenu, nastąpiło bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia. W uchwale z dnia 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt II OPS 2/11, ONSAiWSA z 2012 r., nr 2, poz. 22) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził bowiem, że "sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, na podstawie art. 276 ust. 1 P.o.ś., przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie pozwolenia na kolejny okres". Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego strona złożyła dopiero w dniu 8 września 2016 r., a zatem po upływie ważności poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, które obowiązywało do 19 lipca 2016 r. Wymaga przy tym zauważenia, że także sporządzenie tego wniosku nastąpiło już po utracie ważności poprzedniego pozwolenia, bo jak podaje sama Spółka, wniosek ten sporządzono dopiero w dniu 22 lipca 2016 r. W tych okolicznościach, przyczyna braku pozwolenia pozostaje bez wpływu na wynik kontrolowanej sprawy. Chybiony jest zatem podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez Kolegium przepisów postępowania, to jest: art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.