II SA/Ol 859/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-12-14
Skład orzekający: Ewa Osipuk, Marzenna Glabas, Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość znajduje się w odległości około 1 km od planowanej inwestycji celu publicznego (budowy studni), posiada interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji tej inwestycji, jeśli korzysta z wody dostarczanej z tej studni na podstawie umowy?Ratio decidendi
Osoba, której nieruchomość znajduje się w odległości około 1 km od planowanej inwestycji celu publicznego i która korzysta z wody dostarczanej z tej inwestycji na podstawie umowy, posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Interes prawny, wymagany do uznania za stronę postępowania administracyjnego, musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego i indywidualnie sprawdzalny, czego brak w sytuacji, gdy nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W związku z tym, organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o lokalizacji inwestycji, a skarga na to postanowienie nie zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza K. o lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowa studni), zarzucając, że została ona wydana na podstawie nieprawdziwych informacji i że budowa rozpoczęła się bez wymaganych pozwoleń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając skarżącego za stronę postępowania lokalizacyjnego, ponieważ jego nieruchomość znajduje się w odległości około 1 km od inwestycji i nie jest objęta jej oddziaływaniem, a jedynie posiada interes faktyczny wynikający z korzystania z wody. Skarżący zaskarżył to postanowienie, argumentując, że każdy obywatel ma interes prawny w przestrzeganiu prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi H. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)
H. R. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" r. w sprawie niedopuszczalności zażalenia
w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia "[...]" r., ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.
Powyższą decyzją z dnia "[...]" r., Burmistrz K. ustalił na rzecz ""[...]" sp. z o.o.
w K. (dalej jako: "Spółka"), warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedsięwzięcia polegającego na budowie studni nr "[...]" do poboru wody podziemnej w następstwie przeznaczonej do likwidacji studni nr "[...]" na terenie miejskiego ujęcia wody na terenie działki nr "[...]", obręb "[...]" miasta K. Decyzja ta stała się ostateczna.
Wnioskiem z dnia 25 marca 2021 r., strona zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej jako: "organ" lub "Kolegium") o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza K. z dnia "[...]" r. ze względu na to, że wydana ona została w oparciu o wniosek Spółki, który zawierał nieprawdziwe informacje. Zdaniem skarżącego, budowa studni rozpoczęła się już w listopadzie 2020 r., bez decyzji lokalizacyjnej i bez pozwolenia na budowę. Prokurent firmy posłużył się nieprawdziwymi informacjami w celu uzyskania decyzji Burmistrza o lokalizacji przedmiotowej studni,
a w finale uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożył również Klub Radnych "[...]".
Kolegium zwróciło się pismem z dnia 9 czerwca 2021 r., do strony o wyjaśnienie, czy jest ona właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji i udokumentowanie tej okoliczności w przypadku jej wystąpienia.
Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r., skarżący wskazał, że jest właścicielem nieruchomości, która bezpośrednio nie graniczy z terenem miejskiego ujęcia wód podziemnych w K., na którym została wybudowana przedmiotowa studnia "[...]"
i jest ona oddalona ok. 1 km od tej studni. Studnia jest przeznaczona do zasilania
w wodę miejskiego publicznego wodociągu i strona korzysta zgodnie z umową z wody. Skarżący do pisma załączył umowę o zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków.
Postanowieniem z dnia "[...]" r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia "[...]" r., ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego.
Organ wskazał na postanowienia art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: "k.p.a." i stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony przez H. R., który nie był stroną postępowania lokalizacyjnego.
Organ podniósł, że należało w sprawie ustalić, czy skarżący posiada status strony
w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podkreślono, że w orzecznictwie wyjaśnia się, że stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia lokalizacji celu publicznego są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących się bezpośrednio lub w dalszej odległości od nieruchomości objętej wnioskiem, jednakże pod warunkiem, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W przypadku braku takiej zależności, zachodzi interes faktyczny, a nie interes prawny.
W przedmiotowej sprawie skarżący nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia "[...]" r. Z uwagi zaś na dużą odległość inwestycji od nieruchomości skarżącego, nie będzie ona w żaden sposób oddziaływać na nieruchomość strony. Natomiast okoliczność, że przedmiotem inwestycji będzie budowa studni, z której woda będzie dostarczana również do nieruchomości strony, stanowi jedynie o jego interesie faktycznym, nie zaś o interesie prawnym. Posiadanie interesu faktycznego nie jest jednak przesłanką uznania skarżącego za stronę postępowania.
Organ odniósł się również w uzasadnieniu postanowienia do wniosku Klubu Radnych "[...]".
W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie
na postanowienie Kolegium z dnia "[...]" r., skarżący podniósł, że każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej posiada interes prawny do tego, by było przestrzegane prawo i mógł żyć w państwie praworządnym, w którym nie są wydawane decyzje na wnioski, które zawierają nieprawdziwe informacje. Skarżący podniósł, że otwór studzienny studni nr "[...]" został wywiercony i zabudowany filtrem studziennym oraz zakrytą pokrywą do 24 grudnia 2020 r., bez decyzji o jej lokalizacji i bez pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego. Skarżący wskazał, że decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego inwestor musi uzyskać przed rozpoczęciem budowy, jeżeli nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka nr "[...]" nie posiada takiego planu. Budowa studni została zaś rozpoczęta przed wydaniem decyzji
o lokalizacji. Wobec tego, we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zostały podane nieprawdziwe informacje. Wobec tego, decyzja z dnia "[...]" r. została wydana w oparciu o nieprawdziwe informacje. Skarżący wniósł o unieważnienie decyzji Burmistrza K. z dnia "[...]" r.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 731) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego z daty jego wydania.
Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym
w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Podstawę rozstrzygnięcia Kolegium stanowi art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem - gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Organ uznał, że postępowanie w sprawie nie może być wszczęte bowiem skarżący nie posiada interesu prawnego, który jest warunkiem uznania go za stronę postępowania. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. - stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Tymczasem zaś, zdaniem organu, skarżący nie był stroną postępowania
o ustaleniu lokalizacji inwestycji, zakończonego decyzją Burmistrza K. z dnia
"[...]" r. Jego nieruchomość nie jest położona w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji – jest położona ok. 1 km od tej inwestycji.
Stanowisko organu w sprawie należy podzielić.
Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że każdy obywatel posiada interes prawny do tego, by było przestrzegane prawo. Interes w przestrzeganiu prawa przez obywatela nie jest bowiem interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Interes prawny to interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Oznacza to, że podmiot może uzyskać status strony w postępowaniu administracyjnym, jeśli zostanie ustalony konkretny przepis prawa materialnego, na którego podstawie można skutecznie żądać podjęcia stosownych czynności przez organ albo żądać ich zaniechania. Interes prawny charakteryzuje się tym, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie
w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego.
W niniejszej sprawie wskazano jednoznacznie, że nieruchomość skarżącego położona jest poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji – ok. 1 km od niej. Natomiast w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego interes prawny mają właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości położonych w zasięgu oddziaływania inwestycji. Skarżący nie był też stroną postępowania o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, zakończonego decyzją z dnia "[...]" r.
Tym samym, w sprawie zachodzi interes faktyczny skarżącego, a nie interes prawny. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący posiada umowę o zaopatrzenie w wodę
i odprowadzanie ścieków, ani to, że przedmiotem inwestycji jest budowa studni, z której woda dostarczana będzie również do nieruchomości skarżącego. To również świadczy
o interesie faktycznym, nie zaś o interesie prawnym.
Bez wątpienia więc w sprawie niniejszej wystąpiła przesłanka, uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. z dnia "[...]" r.
W związku z powyższym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia ww. postępowania.
Z uwagi na to skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło