II SA/Ol 86/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janina Kosowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2008 r. wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych na skutek sprzeciwu od postanowienia Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2008r. w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia odmówić przyznania skarżącemu A. W. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II z dnia 12 lutego 2008r., A. W. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty za wydanie karty pojazdu. W zakreślonym terminie 7 dni na uiszczenie wpisu, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i trojgiem dorosłych dzieci. Oświadczył przy tym, że ich majątek składa się z: domu jednorodzinnego o powierzchni 350 m2, działki rekreacyjnej, 5 ciągników siodłowych, 6 naczep, 2 samochodów osobowych, oszczędności w kwocie 300.000 zł. oraz innych, bliżej nieokreślonych, przedmiotów wartościowych. Miesięczny dochód 5-osobowej rodziny wynosi zaś w sumie 15.000 zł. Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008r., Sygn. akt II SA/Ol 86/08, Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie odmówił A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł sprzeciw, żądając jego zmiany, względnie uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazał przy tym, że konieczność uiszczenia opłaty od skargi zawsze powodować będzie obiektywne pogorszenie sytuacji materialnej strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowych przesłanek, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych, podlega ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Stosownie do art. 246 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem, prawo pomocy przysługuje osobom i rodzinom pozostającym w trudnej sytuacji materialnej. Jest to więc prawem przewidziana pomoc dla ubogich. Dokonując wykładni wskazanego przepisu trzeba mieć na uwadze, że przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową względem powszechnego obowiązku ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, o którym mowa w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że obiektywna ocena zgromadzonych oświadczeń, potwierdzających sytuację materialną i życiową skarżącego, nie pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. O możliwościach finansowych skarżącego świadczą przede wszystkim zgromadzone przez rodzinę znaczne oszczędności w wysokości 300.000 zł., jak również stały miesięczny dochód 5-osobowej rodziny w kwocie 15.000 zł. oraz wykazany we wniosku stan majątkowy w postaci m.in. domu, kilku samochodów i ciągników. W takim stanie faktycznym trudno jest uznać, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie 100 zł. (sto złotych) może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla skarżącego oraz jego rodziny. Majątek posiadany przez skarżącego i jego rodzinę oraz uzyskiwane dochody, w porównaniu do znacznej większości skarżących występujących o przyznanie prawa pomocy są niewspółmiernie wyższe. W świetle przytoczonej powyżej regulacji prawnej, za nietrafiony należy uznać argument skarżącego, zawarty w uzasadnieniu sprzeciwu, że konieczność uiszczenia opłaty (wpisu) od skargi zawsze powodować będzie obiektywne pogorszenie sytuacji materialnej strony postępowania. Jest oczywistym, że uiszczenie każdej należności wynikającej z obowiązku wynikającego z przepisów prawa w większym lub mniejszym stopniu zmniejszy budżet rodziny, jednak wskazany przepis art. 246 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie określa, że prawo pomocy może być udzielone, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący tego nie wykazał. Wnosząc zaś skargę do sądu administracyjnego, winien liczyć się z koniecznością poniesienia prawem przewidzianych kosztów sądowych. Przy posiadanym zaś majątku i dochodach nie sposób uznać, że skarżący nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości poniesienia tych kosztów, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niego obiektywnie niemożliwe. Wobec braku podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 cytowanej ustawy, należało orzec jak w sentencji.