II SA/Ol 863/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Alicja Jaszczak-Sikora Tadeusz Lipiński Katarzyna Matczak (spr.) Marcin Morawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi K. L. i J. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na zabudowę istniejącego tarasu budynku mieszkalnego L uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących K. i J. L. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku We wniosku z 4 maja 2004r, który do Starosty I. wpłynął w dniu 4 czerwca 2004r., E. C. wystąpiła o pozwolenie na budowę - zabudowę istniejącego tarasu budynku mieszkalnego w L. przy ul. "[...]", na działce o nr ewidencyjnym 47, zgodnie z załączoną dokumentacją techniczną. Do wniosku załączyła także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, której wraz z I. B. i S. B. jest współwłaścicielką. Starosta I., po wszczęciu postępowania w tej sprawie, postanowieniem z dnia 24 czerwca 2004r., wydanym w trybie art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016, ze zm), nałożył na inwestorkę obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym wniosku: w zakresie uzupełnienia przedłożonego do zatwierdzenia projektu budowlanego poprzez: - załączenie oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej, - załączenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, - zaprojektowanie dobudowy zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi lokalizacji budynków (ściana z otworami drzwiowymi w odległości 4 m od granicy działki), - wykazanie spełnienia przepisów p.poż. dotyczących odległości pomiędzy budynkami (między projektowaną rozbudową i budynkiem sąsiednim). Wskazano nadto, że nieprawidłowości te muszą zostać usunięte w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia. E. C. w wyznaczonym terminie przedłożyła poprawioną dokumentację budowlaną, zaś Starosta I., działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. l, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016, ze zm), decyzją z dnia 6 lipca 2004r. Nr "[...]" zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę - zabudowę istniejącego tarasu budynku mieszkalnego położonego na działce nr "[...]" w m. L. obręb "[...]" przy ul. "[...]". W uzasadnieniu wskazał, że przedłożona uzupełniona dokumentacja - projekt budowlany pozwala na stwierdzenie, że projektowana zabudowa tarasu nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiedniej nie ma ujemnego wpływu na nasłonecznienie budynku, jest zgodna z obowiązującymi przepisami p. poż.. Odwołanie od tej decyzji złożyli K. i J. L., którzy oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na zabudowę istniejącego garażu - tarasu na budynku mieszkalnym. Ostatecznie wyrażają taką zgodę na rozbudowę budynku mieszkalnego w odległości 3 m od granicy lub postawienie budynku na granicy z możliwością rozbudowy z ich strony bez zgody Pani C. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia 16 września 2004r. Nr "[...]"utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, że przedstawione przez skarżących odległości zabudowy w stosunku do granicy ich nieruchomości nie mogą dotyczyć niniejszej sprawy, gdyż pozwolenie na budowę dotyczy zabudowy istniejącego tarasu, poprzez wykonanie pomieszczenia mieszkalnego oraz wiatrołapu na poziomie parteru, przy czym nad pomieszczeniem mieszkalnym zaprojektowano jednospadowy dach, zaś nad wiatrołapem taras dostępny z pierwszego piętra. Istniejący taras znajduje się w odległości 2,43 m i 3,5 m od granicy skarżących i nie następuje poprzez nadbudowę tarasu zbliżenie do granicy skarżących. Poza tym w ścianie usytuowanej bliżej granicy nie zlokalizowano otworów okiennych i drzwiowych, natomiast drzwi umieszczono w odległości 4 m od granicy skarżących, po zaprojektowaniu w tym celu odpowiedniej wnęki. Wyjaśniono, że wobec faktu zabudowy istniejącego tarasu budynku w sprawie należy zastosować § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz..U.Nr 75, póz. 690, ze zm). Nadto w przedłożonym projekcie budowlanym projektant wykazał, iż proponowana rozbudowa nie narusza przepisów odnośnie wymagań dotyczących naturalnego oświetlenia, nasłonecznienia w pomieszczeniach budynku skarżących oraz przepisów przeciwpożarowych. Ściana budynku bez otworów zbliżona do budynku sąsiedniego zaprojektowana została jako ściana oddzielenia pożarowego, natomiast odcinek ściany z otworami odsunięto na wymaganą przepisami odległość od granicy nieruchomości sąsiedniej. Podniesiono poza tym, że to ściana z otworami okiennymi po stronie skarżących zlokalizowana została niezgodnie z warunkami technicznymi, gdyż zaledwie w odległości 3 m od granicy nieruchomości, a zatem w odległości przewidzianej dla ściany bez otworów okiennych. W skardze z dnia 21 października 2004r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie K. i J. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z uwagi na niezgodne z przepisami prawa zbliżenie budynku inwestora do ich zabudowy. Spowodowało to pogorszenie ich warunków życia, zagrożenie przeciwpożarowe oraz zacienianie ich budynku. Powołali się na art. 5 Prawa budowlanego zgodnie z którym obiekty budowlane wraz ze związanymi z nimi urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno - budowlanych oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa pożarowego, odpowiedniego usytuowania na działce, poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W zaskarżonej decyzji te zasady zostały naruszone, gdyż projektowana rozbudowa budynku Pani C. w przypadku lokalizacji budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy nie zachowuje wymaganej odległości 3 m, tylko 2,47m. Na taką lokalizację nie wyrażali zgody. Poza tym wątpliwości budzi ocena przeciwpożarowa wykonana przez projektanta. Wprawdzie w projekcie zapisano, że ściana budynku inwestorski zwrócona w stronę granicy będzie zbudowana z odpowiednich materiałów, nikt nie sprawdził jednak z jakich materiałów jest zbudowana ściana ich budynku i jak rozprzestrzenia ogień. Z przepisów wynika natomiast, że kategoria zagrożenia ZŁ wymaga odległości 8 m pomiędzy budynkami. Poza tym budynek wraz z placami i drogami dojazdowymi przekracza maksymalną 25% intensywność zabudowy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosząc o jej oddalenie podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia na zabudowę istniejącego tarasu w poziomie parteru i faktycznie nie doprowadzi do zintensyfikowania istniejącej na tej nieruchomości zabudowy. Poza tym w sprawie nie ma znaczenia wysokość budynku inwestorski, gdyż zabudowa dotyczy jedynie tarasu na poziomie parteru. Nadto powołano § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który dopuszcza przybliżenie ściany budynku bez otworów do granicy ze względu na rozmiary działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270). Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( art. 3 § l w zw. z art. 145 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne. Na wstępie wskazać należy, iż stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy w tej sprawie, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są : inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W związku z takim określeniem stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w każdym przypadku po złożeniu wniosku przez inwestora w przedmiocie pozwolenia na budowę należy określić krąg podmiotów, którym przysługiwałby status strony w tym postępowaniu, a następnie zawiadomić w oparciu o art. 64 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Z przekazanych akt sprawy wynika, że po złożeniu przez inwestorkę wniosku w dniu 4 czerwca 2004r., organ I instancji wszczął postępowanie w tej sprawie i zawiadomił o tym m.in. właścicieli sąsiednich nieruchomości. Skarżący, będący właścicielami sąsiedniej działki oznaczonej nr "[...]" m. L. w obrębie "[...]" przy ul. "[...]" zgłosili swoje zastrzeżenia, a następnie po wyczerpaniu toku instancji tego po wstępowania wnieśli skargę do Sądu. Materialnoprawną podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego stanowi art. 35 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, póz. 2016, ze zm), zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Z ust. 3 tego przepisu wynika natomiast, że w przypadku stwierdzenia naruszeń w tym zakresie właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po bezskutecznym jego upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. W mniejszej sprawie takie naruszenia w przedłożonym projekcie budowlanym zostały stwierdzone, wobec czego organ wezwał inwestorkę, postanowieniem z dnia 24 czerwca 2004r., do ich usunięcia określając obowiązki niezbędne do ich usunięcia. W wyznaczonym terminie E. C. przedłożyła wymagane uzupełnienia, wobec czego organ I instancji wydał jej decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę - zabudowę istniejącego tarasy budynku zlokalizowanego na działce nr "[...]" obręb m. L. przy ul. "[...]". W tym miejscu należy wobec zarzutu skarżących - sąsiadów inwestorski wyjaśnić, że w sprawie mają zastosowanie przepisy techniczno - budowlane określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 22 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, póz. 690) w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, obowiązującym od dnia 27 maja 2004r. W § l zmieniającego rozporządzenia wprowadzono zmiany m. in. dotyczące przepisów przeciwpożarowych, określonych w dziale VI rozdziale VII, której to zmiany nie uwzględnił projektant w swojej ocenie warunków przeciwpożarowych. W ocenie tej zawarł bowiem zapis, iż argumentem przemawiającym za bezpieczeństwem projektowanej zabudowy pod względem pożarowym jest fakt, iż dla zabudowy zwartej jednorodzinnej przepisy odnośnie warunków technicznych nie określają odległości, które musza zostać zachowane przy lokalizacji takich budynków. Wprawdzie w ocenie tej nie powołał konkretnego przepisu, który tę zasadę by statuował, jednakże twierdzenie to oparte było na poprzednim brzmieniu § 270 ust. l rozporządzenia obowiązującego przed zmianą. Obecnie zaś z § 272 ust. 2 wynika, że budynki jednorodzinne, rekreacji indywidualnej oraz budynki mieszkalne zagrodowe i gospodarcze, ze ścianami i dachami nierozprzestrzeniającymi ognia, powinny być sytuowane w odległości nie mniejszej od granicy sąsiedniej, niezabudowanej działki, niż jest to określone w § 12. Jeżeli natomiast tak określone warunki nie mogą być zachowane z uwagi na sąsiedztwo z działką zabudowaną, wówczas zasadą jest zachowanie odległości określonych w § 271 ust. l, z którego wynika, że w przypadku budynków stanowiących odrębne strefy pożarowe określone jako ZŁ, odległość między nimi winna wynosić 8 m. Wprawdzie ust. 9 tego paragrafu przewiduje, że odległość wskazana wyżej może być zmniejszona o 25%, jeżeli budynki są zwrócone do siebie ścianami i dachami nierozprzestrzeniającymi ognia, nie mającymi otworów, bądź też odległość miedzy budynkami może być zmniejszona, jeżeli we wszystkich strefach pożarowych budynku, przylegających odpowiednio do tej ściany lub jej części, są stosowane stałe urządzenia gaśnicze wodne - ust. 7 § 271, jednakże z projektu nie wynika aby w niniejszej sprawie miała miejsce któraś z określonych wyżej sytuacja. Nie wynika aby projektant dokonał oceny warunków przeciwpożarowych z uwzględnieniem tym przepisów, zatem brak jest dowodu potwierdzającego zachowanie warunków przeciwpożarowym projektowanej zabudowy tarasu w poziomie parteru istniejącego budynku. Przedwczesne było zatem stwierdzenie organu orzekającego w sprawie, że przedłożony projekt budowlany spełnia przepisy przeciwpożarowe, gdyż w tym zakresie postępowanie organu II instancji naruszyło dyspozycję art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, które zobowiązują organ do zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tym miejscu należy także wskazać na brzmienie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., na które wprawdzie organ odwoławczy powołał się w swojej decyzji, jednakże nie doprowadził do wypełnienia dyspozycji tej normy prawa. Zgodnie z tym paragrafem w przypadku nadbudowy, przebudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § l, mogą być spełnione w inny sposób niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Zatem jeżeli okazałoby się, że istniejąca pomiędzy budynkiem inwestorki i skarżących odległość nie pozwala na zachowanie norm przeciwpożarowych należało skorzystać z tego przepisu, gdyż E. C. nie buduje nowego obiektu na działce nr "[...]" w obrębie m. L. lecz dokonuje nadbudowy istniejącego tarasu budynku mieszkalnego. Organ odwoławczy wykazał się niekonsekwencją w swoim działaniu, gdyż wprawdzie przytoczył ww. podstawę prawną lecz nie zażądał od inwestora stosownej ekspertyzy przeciwpożarowej w tym zakresie. Skarżącym wyjaśnić nadto pozostaje, iż nie znajdują uzasadnienia podnoszone przez nich zarzuty w zakresie nadmiernego przesłaniania ich budynku, bowiem wykonana przez projektanta ocena zacienienia budynku jest zgodna z § 13 ust. l pkt 2 w zw. z § 60 ust. l ww. rozporządzenia. Słusznie także wskazuje organ odwoławczy, iż w niniejszej sprawie nie ma znaczenia istniejąca wysokość budynku inwestorski, gdyż nie jest to przedmiotem postępowania przed tym organem. Przedmiot tej sprawy stanowi wniosek E. C. w zakresie udzielenia jej pozwolenia budowlanego i zatwierdzenia projektu budowlanego na zabudowę istniejącego w poziomie parteru domu tarasu pomieszczeniem mieszkalnym i wiatrołapem. Nie sposób także podzielić zarzutów skarżących w zakresie odległości planowanej rozbudowy od granicy ich nieruchomości, gdyż jak wcześniej wskazano, rozbudowa dotyczy istniejącego już tarasu, który zostanie zabudowany, przy czym ta inwestycja w żaden sposób nie wpłynie na zagospodarowanie działki i zachowanie odległości od granicy skarżących, gdyż już przed planowaną rozbudową tarasu zlokalizowany on był w odległości mniejszej niż wynika to z § 12 ust. l pkt 2 ww. rozporządzenia. Jedynie w celu realizacji wymogu określonego w § 12 ust. l pkt l ww. rozporządzenia zaprojektowano ścianę z otworem drzwiowym w odległości 4 m przewidując wykonanie wnęki w istniejącym tarasie. Działaniu takiemu nie można przypisać naruszenia przepisów prawa, w tym techniczno-budowlanych. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, stwierdzając naruszenie przepisów art. 7 i 77 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § l pkt l lit "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygniecie o kosztach postępowania sądowego (pkt. II sentencji wyroku) uzasadnia art. 200 powołanej wyżej ustawy, jak również stosownie do art. 152 ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku.