II SA/Ol 864/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że działający z upoważnienia Starosty, Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy decyzją z dnia "[...]" uznał pobrany przez J. W. dodatek szkoleniowy za okres od dnia 21 marca 2005r. do dnia 23 maja 2005r. oraz za okres od dnia 24 października 2005r. do dnia 18 listopada 2005r. za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne. Zobowiązał również stronę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w kwocie 299, 20 zł. Organ wskazał, że w dniu 5 czerwca 2007r. do Urzędu Pracy wpłynęło pismo Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, informujące o posiadaniu przez J. W. zarejestrowanej działalności gospodarczej w Urzędzie Miasta od dnia 1 lutego 1996r. oraz w Urzędzie Gminy od dnia 1 lutego 1992r. Podniesiono także, że wspomniane informacje zostały potwierdzone pismem Urzędu Miejskiego z dnia 12 czerwca 2007r. oraz zaświadczeniem Wójta Gminy z dnia 2 czerwca 2007r. Organ stwierdził, że mając na względzie, iż zarówno w dniu 21 marca 2005r., jak i w dniu 24 października 2005r. J. W. nie spełnił warunków ustawowych do posiadania statusu osoby bezrobotnej, brak jest podstawy prawnej do przyznania prawa do dodatku szkoleniowego, dlatego tez decyzją z dnia "[...]" orzeczono o uchyleniu decyzji przyznających dodatek szkoleniowy, który J. W. pobrał w okresie od dnia 21 marca 2005r. do dnia 23 maja 2005r. oraz od dnia 24 października 2005r. do dnia 18 listopada 2005r. W związku z tym oraz zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, uznano, że dodatek szkoleniowy pobrany przez J. W. we wskazanym okresie jest nienależnie pobranym świadczeniem pieniężnym i zobowiązano go do jego zwrotu. Następnie we wniosku z dnia 7 czerwca 2010r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy J. W. wskazał, że w dniu 4 czerwca 2010r. otrzymał pismo z Urzędu Pracy, z którego dowiedział się o decyzji z dnia "[...]" uznającej pobrany przez niego dodatek szkoleniowy we wskazanym okresie za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne. Przedstawił również zarzuty co do wspomnianej decyzji, a także zwrócił się o umorzenie kwoty dodatku mieszkaniowego, jaki został uznany za nienależne świadczenie lub o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy z dnia "[...]’ Stwierdził przy tym, że nie otrzymał nigdy oryginału tej decyzji tylko jej kserokopię. Kolejnym pismem z dnia 16 czerwca 2010r. J. W. wniósł odwołanie od - jak stwierdził "kopii" decyzji z dnia "[...]" Zwrócił się m.in. o wydanie mu oryginału wspomnianej decyzji oraz przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od niej. Żalący zarzucił organowi aroganckie działanie w jego sprawie, które miało na celu wprowadzenie go w błąd. Podkreślił, że do dziś nie dysponuje oryginałem skarżonej decyzji. Wskazał przy tym na niezgodną z przepisami postępowania administracyjnego próbę doręczenia takiej decyzji. Następnie Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]" odmówił J. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ podniósł w uzasadnieniu, że J. W. już w dniu 7 czerwca 2010r. (wtedy to zapoznał się z aktami sprawy osobiście i otrzymał kserokopię decyzji) posiadał pełną wiedzę na temat treści decyzji oraz miał możliwość skierowania do właściwego organu wniosku o przywrócenie terminu do dnia 14 czerwca 2010r. Tymczasem w ocenie organu J. W. złożył wniosek (osobiście) dopiero w dniu 16 czerwca 2010r. W postanowieniu wskazano, że biorąc pod uwagę, iż główną przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania była podnoszona przez stronę niewiedza w kwestii wydania przez organ decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to należy przyjąć, że ustała ona w dniu 7 czerwca 2010r. W ocenie organu zatem strona nie dochowała 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku, licząc od dnia ustąpienia przyczyny uchybienia. Skargę na powyższe postanowienie wywiódł J. W., wnosząc jednocześnie o przyznanie mu prawa pomocy z urzędu, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz uwzględnienie jego postulatów dotyczących trudnej sytuacji materialnej i zawodowej. Ponadto skarżący zarzucił organom brak staranności w doręczeniu korespondencji, polegający m.in. na nie pozostawieniu jej jego sąsiadowi. Strona skarżąca wskazała również, że przysługiwał jej skuteczny 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia "[...]", upływający w dniu 20 czerwca 2010r. oraz wskazała na brak pouczenia w kwestii 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą we zaskarżonym postanowieniu. Organ podkreślił również, że nie miał obowiązku prawnego pouczania strony co do 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody z dnia "[...]", którym odmówiono J. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia "[...]" uznającej pobrany przez J. W. dodatek szkoleniowy za okres od dnia 21 marca 2005r. do dnia 23 maja 2005r. oraz za okres od dnia 24 października 2005r. do dnia 18 listopada 2005r., za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i zobowiązującej go do zwrotu tego świadczenia. Organ podniósł w uzasadnieniu, że J. W. już w dniu 7 czerwca 2010r. uzyskał pełną wiedzę na temat treści decyzji oraz miał możliwość skierowania do właściwego organu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od takiego rozstrzygnięcia. W tym dniu bowiem skarżący zapoznał się osobiście z aktami sprawy i otrzymał kserokopię decyzji z dnia "[...]". Tymczasem J. W. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wspomnianego rozstrzygnięcia dopiero w dniu 16 czerwca 2010r. Tym samym według organu strona nie dochowała 7 – dniowego terminu do złożenia wniosku, licząc od dnia ustąpienia przyczyny uchybienia. Zasadnym jest wskazać, że zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, kpa (Dz. U. 98, 1071) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie zaś do art. 128 kpa odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Tak więc samo niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 563), jednakże z tym zastrzeżeniem, że strona jest obowiązana sformułować żądanie wynikające z tego "niezadowolenia", natomiast nie jest obowiązana uzasadniać swojego żądania ani też przedstawiać zarzutów i dowodów na jego poparcie. W doktrynie podkreśla się, że nie tylko wady prawne decyzji, ale również wszelkiego rodzaju "niezadowolenie" strony z treści decyzji uprawnia ją do wniesienia odwołania (E. Iserzon, Komentarz IV, 1970, s. 227). Strona może zatem kwestionować w odwołaniu nie tylko naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, lecz także lub wyłącznie celowość decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu uszło uwadze organu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, iż skarżący już w piśmie z dnia 7 czerwca 2010r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy (akta adm., k. – 20) zawarł zarówno wniosek o przywrócenie terminu, jak również odwołanie od wspomnianej decyzji organu I instancji. Z treści tego pisma wynika jednoznacznie, że J. W. zwrócił się o przywrócenie 14 - dniowego terminu do wniesienia środka odwoławczego od wskazanego rozstrzygnięcia. W tym samym piśmie skarżący wyraził niezadowolenie z tej decyzji i chciał umorzenia sumy uznanej za nienależnie pobrane świadczenie. Jeszcze raz trzeba więc podkreślić, że pismo J. W. z dnia 7 czerwca 2010r. opatrzone tytułem wniosek należało uznać za zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy z dnia "[...]" oraz odwołanie od tej decyzji. Tym samym organ przyjmując, że przyczyna uchybienia terminu wskazana przez stronę ustąpiła w dniu 7 czerwca 2010r., czyli w dniu kiedy skarżący zapoznał się z aktami sprawy i otrzymał kserokopię decyzji z dnia "[...]", niezasadnie stwierdził przekroczenie przez J. W. 7 – dniowego termin (liczonego od dnia ustania przyczyny) do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skoro bowiem strona skarżąca złożyła taki wniosek w dniu 7 czerwca 2010r. wraz z odwołaniem to nie może być mowy o takim uchybieniu. Na marginesie należy dodać, że Sąd w rozpoznawanej sprawie nie może rozstrzygnąć czy wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest zasadny. Do takiej oceny zobowiązany jest właściwy organ, który uczyni to w toku ponownego rozpoznania przedmiotowego wniosku. Mając powyższe na uwadze, Sąd w pkt 1 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonego postanowienia podjęto w pkt 2 stosownie do art. 152 tejże ustawy.