II SA/Ol 866/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-09-09
Skład orzekający: Janina Kosowska, Katarzyna Matczak, Bogusław Jażdżyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił umorzenia pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i rodzinną wnioskodawczyni oraz przesłanki określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego. Pomimo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, organy zasadnie stwierdziły, że nie zaszła żadna z przesłanek warunkujących umorzenie należności, określonych w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Decyzja w przedmiocie umorzenia ma charakter uznaniowy, a skarżąca nie udokumentowała w sposób wyczerpujący swojej sytuacji finansowej ani przeznaczenia środków ze sprzedaży mieszkania.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni ubiegała się o umorzenie pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego, argumentując trudną sytuacją materialną i rodzinną (samotne wychowywanie trójki dzieci, w tym niepełnosprawnego, brak dochodów, zadłużenie). Organy administracji odmówiły umorzenia, wskazując na brak wystarczających dowodów na brak majątku, możliwość dochodzenia należności w postępowaniu egzekucyjnym oraz wątpliwości co do przeznaczenia środków ze sprzedaży mieszkania. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Wojewodę. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi W. K.-O. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia pomocy w spłacie kredytu oddala skargę.
Po rozpatrzeniu wniosku W.K.-O. o umorzenie przyznanej pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego, Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego w wysokości 4723,73 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 17 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19 czerwca 2009 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę (Dz.U. Nr 115, poz. 964) zwanej dalej: ustawą o pomocy państwa, w związku z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674 ze zm.) zwanej dalej: ustawą o promocji zatrudnienia.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] oraz decyzją z dnia [...] wnioskodawczyni została przyznana pomoc państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego. Na podstawie wskazanych decyzji wypłacono stronie 6 rat pomocy i z dniem 1 czerwca 2010 r. zaprzestano przekazywania rat pomocy w związku z utratą przez wnioskodawczynię statusu osoby bezrobotnej. Pismem z dnia 21 maja 2012 r. poinformowano stronę o obowiązku spłaty w ratach od lipca 2012 r. przyznanej pomocy, jednakże pismo to, pomimo dwukrotnego awizowania, nie zostało odebrane przez adresata. W dniu 12 czerwca 2012 r. wnioskodawczyni poinformowała organ, że przedmiot kredytowania zbyła w 2011 r., z załączonego do akt administracyjnych aktu notarialnego wynika, że nastąpiło to [...] 2011 r. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] 2012 r. Prezydent Miasta orzekł o zwrocie pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego w wysokości 4723,73 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi. Po rozpatrzeniu wniosku W.K.-O. o rozłożenie na raty kwoty 4723,73 zł, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie rozłożenia należności na raty. W związku natomiast z brakiem wpłaty, po wcześniejszym wysłaniu upomnienia, w dniu [...] wystawiono tytuł wykonawczy i sprawę przekazano do egzekucji. Następnie w dniu 7 listopada 2013 r. W.K.-O. złożyła wniosek o umorzenie należności udzielonej pomocy państwa w spłacie kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami ustawowymi oraz o wycofanie tytułu wykonawczego.
Organ badając sytuację osobistą i materialną wnioskodawczyni ustalił, że mieszka ona sama z trójką dzieci, korzysta z pomocy społecznej, posiada dochód jedynie z tytułu alimentów na dwoje dzieci w wysokości 850 zł miesięcznie (na najmłodsze dziecko nie otrzymuje alimentów, gdyż ojciec dziecka wyjechał z kraju i nie ma z nim kontaktu), nie posiada żadnego majątku, gdyż mieszkanie, na które została przyznana pomoc państwa, zostało sprzedane za 283 000 zł, jednakże wnioskodawczyni podała, że kwota 150 000 zł została przekazana mężowi jako spłata, kwotą 30 000 zł spłacono pożyczkę w banku, a pozostała kwota została przeznaczona na adaptację działalności gospodarczej oraz na codzienne życie. Podała, że jest właścicielką niesprawnego samochodu o wartości ok. 500 zł, za wynajmowane mieszkanie płaci właścicielowi 740 zł, 310 zł czynszu dla spółdzielni mieszkaniowej oraz 90 zł opłaty za prąd i wodę, ponadto ponosi koszty: biletów sieciowych dla dzieci (110 zł), obiadów w szkole (120 zł), leczenia najmłodszego dziecka, które wymaga wielospecjalistycznej opieki (120 zł). Wnioskodawczyni podała również, że dotychczas wspierała ją rodzina, ale nie może liczyć na dalszą pomoc, posiada zadłużenie w czynszu dla spółdzielni za ostatnie
4 miesiące w łącznej kwocie 1240 zł oraz zaległości w opłacaniu składek ZUS. Wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą w okresie od [...] 2010 r. do [...] 2013 r. Przedłożyła zestawienie dochodów z ostatnich 3 miesięcy tj. za sierpień 2013 r. plus (+) 758,93 zł, za wrzesień 2013 r. minus (-) 777,01 zł, za październik 2013 r. minus (-) 794,16 zł. Organ podniósł, że członkowie Miejskiej Rady Zatrudnienia, którzy opiniują sprawy dotyczące umorzenia nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, jednogłośnie odmownie zaopiniowali wniosek o umorzenie należnego do spłaty zadłużenia.
Organ dokonał analizy przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, warunkujących umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, i mając na względzie przesłankę z art. 76 ust. 7 pkt 1 tej ustawy stwierdził, że postępowanie egzekucyjne jest obecnie prowadzone, a właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził, iż wnioskodawczyni nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności. Wnioskodawczyni nie udowodniła, że nie posiada środków ze sprzedaży mieszkania w kwocie 94 636,10 zł, poza tym prowadząc działalność gospodarczą dysponowała sprzętem do jej prowadzenia. Z kolei badając przesłankę z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia organ zauważył, że wnioskodawczyni wraz z trójką dzieci utrzymuje się z alimentów w wysokości 850 zł, inne dochody nie zostały wskazane. Tymczasem miesięczne zobowiązania regulowane przez wnioskodawczynię są wyższe od tej kwoty (wynajmowanie mieszkania - 740 zł, 90 zł opłaty za prąd i wodę, koszty: biletów sieciowych dla dzieci - 110 zł, obiadów w szkole - 120 zł, leczenia najmłodszego dziecka - 120 zł). Przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia, dotycząca śmierci osoby, która pobrała nienależne świadczenia, nie miała zastosowania w sprawie. Z kolei badając przesłankę z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia organ stwierdził, że w postępowaniu egzekucyjnym istnieje możliwość ustalenia majątku, z którego można byłoby dochodzić należności. W dalszym ciągu jest prowadzona egzekucja, wnioskodawczyni posiada samochód, nie wykazała, że nie posiada środków trwałych ze zlikwidowanej działalności gospodarczej oraz środków pieniężnych z tytułu sprzedaży mieszkania. Organ podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia następuje w drodze decyzji uznaniowej. Zatem spełnienie przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji nie obliguje do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Wnioskodawczyni jest obecnie zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Urząd będzie podejmował kolejne działania mające na celu jak najszybszą aktywizację zawodową strony pozwalającą na podjęcie zatrudnienia, co pozwoli na spłatę powstałego zadłużenia. Oceniono, że sytuacja wnioskodawczyni jest trudna, jednakże istnieją wątpliwości odnośnie środków uzyskanych z tytułu sprzedaży mieszkania, poza tym na portalu społecznościowym wnioskodawczyni udostępniła zdjęcia na temat niedawnych wyjazdów zagranicznych. Organ zauważył również, że strona posiadała środki ze sprzedaży mieszkania, więc mogła spłacić udzieloną pomoc dotyczącą kredytu mieszkaniowego. Nadto prowadziła działalność gospodarczą, z której uzyskiwała dochody, wobec czego posiadała możliwości i środki na spłatę zadłużenia. W tej sytuacji uznano, że brak jest podstaw do umorzenia pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego oraz do wycofania tytułu wykonawczego z egzekucji.
Od tej decyzji W.K.-O. wniosła odwołanie podnosząc, że samotnie wychowuje 3 dzieci, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, aktualnie mieszka u babci w jednym pokoju. Najmłodsze dziecko jest niepełnosprawne, wymaga stałej opieki oraz trzy razy w tygodniu potrzebna jest rehabilitacja. Sytuacja ta utrudnia jej podjęcie zatrudnienia. Na najmłodsze dziecko otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie, nie otrzymuje alimentów - sprawa alimentacyjna jest w toku. Wyjaśniła, że mieszkanie sprzedała w 2011 r. i po spłaceniu męża pozostałe środki z tytułu sprzedaży mieszkania przeznaczyła na pokrycie innych zobowiązań, w tym należności za czynsz, pożyczki gotówkowej w kwocie 30 000 zł, a także na utworzenie miejsca pracy dla niej i męża, który przyjechał z T., nie pracował i nie znał języka. Wcześniej korzystała z pomocy finansowej rodziny, jednakże w styczniu 2014 r. jej matka doznała zawału serca, w związku z tym ponosi wysokie koszty leczenia, a ojciec jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wyjaśniła również, że nie korzysta z zagranicznych wyjazdów, a jej wyjazd za granicę związany był z poznaniem wnuka przez dziadków mieszkających w T. i to dziadkowie opłacili ich przelot. Zarzuciła organowi, że kierował pisma do niej na nieaktualny adres, chociaż wiedział, że adres jej zamieszkania uległ zmianie.
Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ po ponownym przeanalizowaniu przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy o promocji zatrudnienia stwierdził, że odnośnie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 1 tej ustawy postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej jest nadal prowadzone, nie można zatem twierdzić, że nie posiada ona majątku, z którego można dochodzić należności. Poza tym z własnej woli czyniła nakłady na działalność gospodarczą prowadzoną przez męża w wysokości, przy której zadłużenie z tytułu udzielonej pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego stanowi niewielki procent. Odnośnie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia organ zauważył, ze skarżąca wraz z trójką dzieci utrzymuje się z alimentów w wysokości 850 zł, inne dochody nie zostały wykazane. Jednakże miesięczne zobowiązania regulowane przez skarżącą przekraczają wykazane dochody i chociaż skarżąca podniosła, że korzystała z pomocy najbliższej rodziny, to nie wskazała zakresu oraz wymiaru tej pomocy. Poza tym pomimo swojej trudnej sytuacji materialnej wyjeżdżała za granicę. Następnie analizując przesłankę z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia organ stwierdził, że w dalszym ciągu prowadzona jest egzekucja administracyjna i brak jest informacji od organu egzekucyjnego, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że przedwczesne byłoby pozytywne rozpatrzenie wniosku w przedmiocie umorzenia kwoty pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego. Skarżąca jest osoba wykształconą, w jej przypadku istnieją perspektywy znalezienia zatrudnienia dającego możliwość spłaty zadłużenia chociaż w części.
Na powyższą decyzję W.K.-O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej zmiany, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także wycofania egzekucji komorniczej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o pomocy państwa.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że obecnie samotnie wychowuje 3 dzieci w wieku 15, 10 i 2 lat (najmłodsze dziecko jest niepełnosprawne), zamieszkuje w 1 pokoju u babci, gdyż nie stać ją na wynajęcie mieszkania. Jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z alimentów na 2 dzieci w wysokości 850 zł miesięcznie, na najmłodsze dziecko nie otrzymuje alimentów, gdyż sprawa alimentacyjna i rozwodowa jest w toku. Z pomocy społecznej otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie, z innych form pomocy nie może skorzystać, gdyż jest nadal osobą zamężną. Skarżąca zarzuciła, że zebrane dowody w jej sprawie są pobieżne i subiektywne ocenione. Organ nie sprawdził sytuacji bytowej i życiowej skarżącej u pracownika socjalnego, nie informował skarżącej o pismach do niej kierowanych poprzez m.in. doręczenie pisma do miejsca pracy lub telefonicznie. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem, że jest osobą bierną w poszukiwaniu pracy. W okresie, gdy była zarejestrowana w urzędzie pracy nie otrzymała żadnej propozycji pracy. Obecnie, z powodu choroby najmłodszego dziecka kontaktuje się telefonicznie z urzędem pracy, jednak nie zaproponowano jej aktywizacji zawodowej, kursów czy przekwalifikowania się na inny zawód. Najmłodsze dziecko nie zostało przyjęte do żłobka, co uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. Wyjaśniła, że sprzęt, który znajdował się w lokalu prowadzonej działalności gospodarczej należał wyłącznie do męża, z którym zawarła przedmałżeńską umowę o rozdzielności majątkowej. Wyjaśniła nadto, że wraz z najmłodszym dzieckiem była w T. lecz została zaproszona przez dziadków męża, którzy, chcąc poznać wnuka, opłacili ich przelot.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 27 sierpnia 2014 r. skarżąca podniosła, że egzekucja komornicza jest bezskuteczna i na potwierdzenie dołączyła pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 sierpnia 2014 r. Przedłożyła również decyzję o przyznaniu jej zasiłku celowego na zakup żywności od 1 lipca do 30 września 2014 r. oraz o przyznaniu jej zasiłku okresowego z innej przyczyny od 1 lipca do 30 września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Sąd poddawszy kontroli kwestionowaną decyzję stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie skarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie umorzenia stronie skarżącej pomocy w spłacie kredytu mieszkaniowego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowił przepis art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia w związku z art. 17 ust. 3 ustawy o pomocy państwa. Przepis art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:
1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależnie świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;
2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależnie świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu, niezbędnych środków utrzymania;
3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o powyższe przepisy ma charakter uznaniowy, co wynika z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może umorzyć należności". Oznacza to, że organ administracyjny może podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, nie ma jednak nakazu ustalenia określonej jego treści. Element uznaniowości nie świadczy jednak o tym, że decyzja taka polega na dowolności działania organu. Na organie administracyjnym, działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: k.p.a. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości wydanej decyzji. Rzeczą Sądu jest natomiast dokonanie oceny, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, skarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji spełniają wskazane powyżej wymagania. Zostały one wydane po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w ramach którego ustalono wszystkie okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia treści art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia. Nadto przeprowadzone w sprawie postępowanie spełniło wymogi formalne, przewidziane w powołanych przepisach, albowiem przed wydaniem orzeczenia organ I instancji zasięgnął opinii Miejskiej Rady Zatrudnienia, która jednak odmownie zaopiniowała wniosek skarżącej o umorzenie należnego do spłaty zadłużenia.
Wbrew zarzutom skargi postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz z poszanowaniem zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Organ rozpatrzył wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz dokonał obiektywnej ich oceny w świetle art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, zasadnie uznając, że żadna z przesłanek umorzenia należności, wymienionych w pkt 1 - 4, nie zachodzi w tej sprawie.
Z ustaleń organów obu instancji wynika, że skarżąca samotnie wychowuje trójkę dzieci, na dwoje starszych dzieci otrzymuje alimenty w wysokości 850 zł miesięcznie, a na najmłodsze niepełnosprawne dziecko został przyznany zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wcześniej
w okresie od [...] 2010 r. do [...] 2013 r. prowadziła działalność gospodarczą. Mieszkanie, na które została przyznana pomoc państwa, zostało przez nią sprzedane w dniu [...] 2011 r. za kwotę 283 000 zł. Skarżąca wyjaśniła, że kwotę 150 000 zł przekazała byłemu mężowi w ramach jego spłaty, kwotą 30 000 zł przeznaczyła na spłatę pożyczki w banku, zaś pozostałe środki finansowe przeznaczyła na adaptację w celu prowadzenia działalności gospodarczej oraz na codzienne życie. Okoliczności dotyczące przeznaczenia środków finansowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej nie zostały jednak udokumentowane. Nadto skarżąca podawała, że za wynajmowane mieszkanie płaci właścicielowi 740 zł oraz 310 zł czynszu dla spółdzielni mieszkaniowej, jak również 90 zł opłaty za prąd i wodę, a ponadto ponosi koszty: biletów sieciowych dla dzieci (110 zł), obiadów w szkole (120 zł), leczenia najmłodszego dziecka, które wymaga wielospecjalistycznej opieki (120 zł). Zatem jej miesięczne wykazywane zobowiązania były znacznie wyższe niż posiadane dochody. Skarżąca jedynie ogólnikowo wyjaśniła tę okoliczność podając, że korzystała z pomocy rodziny bez wskazania jednak jakiego rodzaju i w jakim wymiarze była ta pomoc jej udzielana. Wprawdzie w trakcie postępowania odwoławczego jej sytuacja rodzinna uległa zmianie, bowiem jak wyjaśniła w odwołaniu z uwagi na brak środków finansowych zmuszona została zamieszkać u babci w jednym pokoju z trójka dzieci, gdyż nie stać jej na dalsze wynajmowanie mieszkania. Podała, że aktualnie nie może liczyć na pomoc rodziny, ponieważ jej mama doznała zawału serca i jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, zaś ojciec jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wyjaśniła również, że nie otrzymuje alimentów na najmłodsze chore dziecko, gdyż ojciec dziecka jest obcokrajowcem (obywatelem T.) i nie zna jego miejsca pobytu. Wystąpiła jednak do Sądu Okręgowego w O. z powództwem o rozwód oraz ustalenie alimentów dla dziecka. Wobec jednak braku wiedzy o miejscu pobytu ojca dziecka sprawa ta trwa nadal, zaś ona nie może uzyskać żadnej pomocy ze strony państwa, gdyż w świetle prawa jest mężatką i nie posiada statusu osoby samotnie wychowującej troje dzieci.
W świetle powyższych ustaleń organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, przewyższającej wydatki egzekucyjne, a także, że dochodzenie należności mogłoby pozbawić skarżącą albo osoby pozostające na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania (art. 76 ust. 7 pkt 2 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia), chociaż w odniesieniu do tej przesłanki organ odwoławczy wyjaśnił, że nawet przyjmując istnienie tej przesłanki w okolicznościach niniejszej sprawy, to i tak jej wystąpienie nie obliguje organu, jak to wskazano wyżej, do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej i umorzenia wnioskowanej należności. Słusznie organy uznały, ze skarżąca nie przedstawiła wyczerpująco swojej sytuacji materialnej, nie udokumentowała również na co zostały wydatkowane środki finansowe, które pozostały jej po sprzedaży mieszkania i rozliczeniu się z byłym mężem (kwota około 90 000 zł). Tymczasem w sprawie, w której osoba domaga się umorzenia należności powołując się na brak możliwości ich spłaty spowodowany trudną sytuacją majątkową i rodzinną, powinna ona udokumentować ten fakt i przedłożyć organowi stosowne dowody w celu uwiarygodnienia swoich twierdzeń.
W trakcie wydawania decyzji przez organy obu instancji nie stwierdzono również w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów, że skarżąca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności (art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia). Postępowanie egzekucyjne było nadal prowadzone i dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu skarżąca przedłożyła pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 25 sierpnia 2014 r. potwierdzające, że egzekucja komornicza jest bezskuteczna.
Reasumując, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie poczynione przez organ ustalenia były wystarczające dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Ustalone w wyniku podjętych działań okoliczności pozwalały organowi na przyjęcie, iż brak jest podstaw do umorzenia należności w świetle przesłanek art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia.
Jednocześnie należy zaznaczyć, że chociaż w świetle okoliczności faktycznych i prawnych - istniejących na dzień orzekania w niniejszej sprawie - organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności w całości lub w części nie oznacza to, że takie okoliczności nie wystąpią lub już wystąpiły w terminie późniejszym. Skarżąca może zatem ponownie złożyć wniosek o umorzenie należności, czy też rozłożenie jej na raty w sytuacji, gdy zmianie ulegną okoliczności faktyczne, poddane ocenie organu w tej sprawie.
Wskazać należy, że do Sądu wpłynęły m.in. decyzje wydane przez organ pomocy społecznej, z których wynika, że aktualnie skarżąca wraz z dziećmi korzysta z różnych form pomocy świadczonej w oparciu przepisy ustawy o pomocy społecznej. Jest to niewątpliwie nowa okoliczność, która jednak nastąpiła po podjęciu decyzji w tej sprawie przez organy orzekające. Dlatego też te nowe okoliczności nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd przy rozpoznaniu tej skargi, co nie oznacza, że nie stanowią nowych okoliczności, w oparciu o które strona skarżąca może wystąpić z kolejnym wnioskiem do właściwych organów o umorzenie należności, czy też rozłożenie jej na raty.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło