II SA/Ol 868/18

WyrokWSA w Olsztynie2019-02-19

Skład orzekający: Adam Matuszak, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy obiektu budowlanego, jeśli narusza ono zakazy ustalone w uchwale dotyczącej Obszaru Chronionego Krajobrazu, nawet jeśli na sąsiednich działkach istnieje zabudowa?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wnieść sprzeciw, gdy budowa lub roboty budowlane objęte zgłoszeniem naruszają przepisy prawa miejscowego lub inne przepisy, w tym zakazy dotyczące lokalizacji obiektów budowlanych w pasie ochronnym wokół zbiorników wodnych. Brak zabudowy na działce skarżącego wyklucza zastosowanie przepisów przewidujących wyjątki od zakazu, a istnienie zabudowy na działkach sąsiednich nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar budowy budynku rekreacji indywidualnej o powierzchni do 35 m2 na działce położonej w pasie 50 m od linii brzegowej jeziora. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja narusza zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, ustanowiony uchwałą Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając, że działka nie leży na terenie zwartej zabudowy ani nie jest przewidziana pod zabudowę w studium uwarunkowań przestrzennych. Skarżący podnieśli, że możliwe są odstępstwa od zakazu, a sąsiednie działki są zabudowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 19 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 roku sprawy ze skargi B. Ż. i P. Ż. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie sprzeciwu w sprawie budowy obiektu oddala skargę. Decyzją z dnia 25 lipca 2018 r. Starosta "[...]" (dalej jako: "organ pierwszej instancji") działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 oraz art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r., poz. 1202), po rozpatrzeniu zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, dokonanego przez "[...]" (dalej jako: "skarżący") zgłosił sprzeciw wobec zamiaru budowy budynku rekreacji indywidualnej o pow. zabudowy do 35 m2, na działce "[...]", gdyż budowa objęta zgłoszeniem narusza zakazy ustalone w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich (Dz.Urz.Woj. Warm.-Maz. 2013.139 z późn. zm.). Organ pierwszej instancji ustalił, że dla przedmiotowego terenu nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdził ponadto, że planowana inwestycja narusza przepisy odrębne. Działka położona jest bowiem na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora "[...]", a planowany obiekt ma powstać w pasie szerokości 50 m od linii brzegu jeziora. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich na terenie wyznaczonego obszaru obowiązuje zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie o szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Planowany budynek nie mieści się zaś w kategorii obiektów, dla których nie stosuje się omawianego zakazu. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżący zauważyli, że powodem sprzeciwu jest brak wymaganej odległości 100 m od linii brzegowej jeziora, natomiast w 2016 r. dokonano zgłoszenie, dotyczącego sąsiedniej działki, które nie skutkowało sprzeciwem, pomimo niezapewnienia odległości 100 m od linii brzegowej jeziora. W związku z powyższym skarżący wnieśli o cofnięcie sprzeciwu, podnosząc, że przy braku planu miejscowego istnieje możliwość odstępstwa od ustawy. Zaznaczyli ponadto, że budynek zaplanowali w strefie oznaczonej Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane i mogą "przesunąć" planowane położenie budynku dalej od linii brzegowej. Wojewoda "[...]" (dalej także jako "organ odwoławczy") decyzją z dnia 3 października 2018 r., sprostowaną postanowieniem z dnia 3 grudnia 2018 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że istotą instytucji zgłoszenia jest wiążące ustalenie przez organ braku, znajdującej oparcie w obowiązującym prawie, przeszkody w podjęciu określonej działalności budowlanej. Gdy występują zatem okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego organ ma obowiązek wniesienia sprzeciwu. Wojewoda podniósł, że w art. 29 Prawa budowlanego znajduje się zamknięty, wyczerpujący katalog wyjątków, dotyczących budowy obiektów budowlanych (art. 29 ust. 1) lub wykonywania robót budowlanych (art. 29 ust. 2), w stosunku do których nie obowiązuje inwestora konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Interpretacja tych przepisów powinna być jednak dokonywana w drodze wykładni zawężającej. Stwierdził, że wniesienie sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego uzasadniają postanowienia uchwały Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 2012 r., nr XXII/430/12 w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Na terenie przedmiotowego Obszaru wprowadzono zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej - § 5 ust. 1 pkt 8. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 5 pkt 3 uchwały zakaz, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 8, nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w obowiązujących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku obszarów, dla których przed wejściem w życie niniejszej uchwały uchwalono studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym nie określono granic zwartej zabudowy miasta lub wsi, również obszarów wskazanych w obowiązującym studium jako tereny zabudowane. Z treści zgłoszenia wynika, że przedmiotem robót budowlanych ma być budynek rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy 34,99 m², zlokalizowany na opisanej wyżej działce w odległości około 47 m od linii brzegowej Jeziora "[...]". Przedmiotowa działka leży na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich. Ponadto z treści uchwały Rady Miejskiej w Mikołajkach Nr XV/88/2016 z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy "[...]"wynika, że działka ta nie leży na terenie zwartej zabudowy miast i wsi oraz nie leży na terenie przewidzianym pod zabudowę. Uwzględniając powyższe Wojewoda stwierdził, że skoro planowana lokalizacja budynku rekreacji indywidualnej narusza ustalenia prawa miejscowego, to prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. W złożonej skardze skarżący podnieśli, że możliwe są odstępstwa od zakazów zabudowy określonych § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały, przewidziane w § 5 ust. 1 pkt 5 i 4, czego jednakże nie wzięto pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy. Organ odwoławczy pominął też, że sąsiednie działki są zabudowane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną jest prawidłowość zastosowania w stanie faktycznym sprawy art. 30 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Wyjaśnić należy, że przez "inne przepisy" należy rozumieć regulacje zawarte w aktach prawa powszechnie obowiązującego, ograniczające możliwość prowadzenia w danym miejscu budowy lub wykonywania określonych robót budowanych. Aktem takim jest uchwała nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich (Dz. Urz. Woj. Warm. – Maz. z 2013 r., poz. 139 z późn. zm.). Bezsporne jest, że przedmiotowa działka znajduje się na obszarze objętym ustaleniami powołanej uchwały. Jak wynika z załączonej do zgłoszenia mapy, skarżący zaplanowali budowę budynku rekreacji indywidualnej w odległości 47 m od linii brzegowej jeziora "[...]". Stosownie zaś do § 5 ust. 1 pkt 8 powołanej uchwały na Obszarze wprowadza się zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Zasadnie więc organy obu instancji oceniły, że planowana budowa narusza zakaz określony w przepisach odrębnych, to jest w cytowanym § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały. Powyższe uzasadniało zgłoszenie sprzeciwu przez organ pierwszej instancji. Dodać należy, że art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego nie dopuszcza żadnej uznaniowości organu administracji architektoniczno-budowlanej w przypadku stwierdzenia, że budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze, w stanie faktycznym sprawy nie ma możliwości zastosowania wyłączeń od zakazu zabudowy zawartego w § 5 ust. 1 pkt 8 uchwały. Skarżących wskazali na § 5 ust. 5 pkt 4 i pkt 5 uchwały. Przepisy te przewidują, że zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, nie dotyczy: uzupełnień zabudowy pod warunkiem nie zmniejszania odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy występującej na działkach budowlanych bezpośrednio przylegających (pkt 4) oraz budowy nowych oraz odbudowy, nadbudowy i rozbudowy obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej w rozumieniu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pod warunkiem nie zmniejszania dotychczasowej odległości zabudowy od brzegów wód ustalonej w odniesieniu do zabudowy na tej działce, albo na działce bezpośrednio przylegającej w przypadku, gdy odległość zabudowy od brzegów wód na tej działce jest mniejsza niż odległość zabudowy od brzegów wód na działce, na której lokalizowany, odbudowywany, nadbudowywany lub rozbudowywany jest obiekt budowlany (pkt 5). Skoro bezspornie działka skarżących nie jest zabudowana żadnym budynkiem, to wykluczona jest możliwość zastosowania cytowanych przepisów, gdyż odnoszą się one wprost do nieruchomości, na których już jest posadowiony budynek. W pkt. 4 mowa jest bowiem o "uzupełnieniu zabudowy", zaś w pkt 5 – o "odbudowie, nadbudowie i rozbudowie obiektów budowlanych w granicach zabudowanej budynkiem działki budowlanej". Z uwagi na brak jakiejkolwiek zabudowy na działce skarżących, prawidłowe było więc zgłoszenie sprzeciwu decyzją z dnia 25 lipca 2018 r. Dodać należy, że kwestia zabudowy kilku okolicznych działek pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Cytowane wyżej przepisy uchwały nie przewidują możliwości odstąpienia od zakazu zabudowy z uwagi na istnienie zabudowy na działkach sąsiednich. Ponadto, Sąd nie bada w ramach rozpoznawanej skargi legalności zabudowy istniejącej na innych działkach. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło