II SA/Ol 869/04

WyrokWSA w Olsztynie2005-05-11

Skład orzekający: Z. Ślusarczyk, A. Matuszak, B. Jezielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji, które rozstrzyga o istocie sprawy i zawiera elementy decyzji administracyjnej, może być traktowane jako decyzja administracyjna, od której przysługują środki zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pisma organów administracji, które zawierają oznaczenie organu, adresata, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ, spełniają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji administracyjnych. W związku z tym, skarżący wyczerpał środki zaskarżenia, a skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna. Ponadto, sąd stwierdził, że organy administracji nie mogą unikać prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji, zastępując je wymianą korespondencji, co stanowi wadliwe działanie.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. złożył wniosek o legalizację samowolnie wybudowanego garażu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. poinformował, że legalizacja jest niemożliwa ze względu na prawomocną decyzję nakazującą rozbiórkę. M. L. uznał to pismo za decyzję i odwołał się, powołując się na nowe przepisy dotyczące legalizacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko, że decyzja o rozbiórce jest prawomocna i nie można wszcząć postępowania legalizacyjnego. M. L. złożył skargę do WSA, uznając pisma organów za decyzje.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Z. Ślusarczyk (spr.) A. Matuszak B. Jezielska apl. adw. M. Sobolewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r., sprawy ze skargi M. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie legalizacji samowolnie wybudowanego garażu I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji z dnia "[...]" r.; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 22 lipca 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego garażu na terenie nieruchomości przy ul. "[...]" w L., poinformował M. L., że zalegalizowanie obiektu i naliczenie opłaty legalizacyjnej jest w przedmiotowej sprawie niemożliwe. Organ I instancji podniósł, iż decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu jest decyzją nakazową i wola stron na zmianę takiej decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować zmianą takiej decyzji. M. L. uznał przedmiotowe pismo za decyzję i złożył od niej odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w przedmiocie odmowy legalizacji wybudowanego garażu i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje żądanie powołał się na nowe regulacje dotyczące legalizacji budowy prowadzonej bez wymaganego pozwolenia na budowę wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Jego zdaniem art. 7 ust 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw uprawnia do legalizacji budowy przeprowadzonej bez wymaganego zezwolenia na budowę jeśli postępowanie wszczęto przed dniem 11 lipca 2003 r. a nie zakończono decyzją ostateczną. Ponadto zarzucił organowi I instancji, iż nie przytoczył on żadnego uzasadnienia prawnego dla swojej odmowy oraz to, iż w przedmiotowej sprawie nie wydał decyzji a jedynie udzielił informacji co może być traktowane jako bezpodstawne uchylenie się organu od załatwienia sprawy w drodze decyzji, bądź jako wydanie decyzji administracyjnej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 23 września 2004 r. odpowiadając na zarzuty M. L. podniósł, iż decyzja nakazująca rozbiórkę spornego garażu jest prawomocna. Przed organami nadzoru budowlanego, w sprawie samowolnie wybudowanego garażu na terenie nieruchomości przy ul: "[...]" w L. toczyło się postępowanie administracyjne zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r. sygn. akt "[...]", oddalającym skargę M. L. na decyzję WINB w O. z dnia 9 stycznia 2001 r. znak: "[...]" utrzymującą w mocy decyzję PINB w L. z dnia 20 lipca 2000 r. znak: "[...]" nakazująca rozbiórkę spornego garażu. Tym samym mając na uwadze w/w wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie uznał, iż wszczęcie postępowania legalizującego sporny garaż byłoby niezgodne z prawem, a wydana w tej sprawie decyzja dotknięta byłaby wadą nieważności ( art. 156 § l pkt. 3 KPA) jako rozstrzygająca w sprawie, co do której właściwe organy ostatecznie się wypowiedziały. Z uwagi na to również przepis art. 7 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, powołane przez M. L. w jego piśmie - odwołaniu nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż odnosi się on do spraw wszczętych, a nie zakończonych decyzja ostateczną. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, iż jego zdaniem pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 22 lipca 2004 r. nie ma znamion decyzji i tym samym pismo M. L. z dnia 7 sierpnia 2004 r. nazwane odwołaniem nie może być rozpatrzone w postępowaniu odwoławczym. W dniu 25 października 2004 r. M. L. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe pismo, które skarżący uznał za decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2002 r. potwierdza tylko, że sporny garaż został wybudowany z naruszeniem ustawy z dnia 7 lipca 2004 r. Prawo Budowlane , jak i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Skarżący uważa, iż nowela z dnia 27 marca 2003 r. do prawa budowlanego pozwalająca na legalizację budowy przeprowadzonej bez wymaganego zezwolenia dotyczy także takiego stanu prawnego jaki występuje w przedmiotowej sprawie. Zdaniem skarżącego jego wniosek legalizacyjny z dnia 24 czerwca 2004 r. dotyczy całkiem innego postępowania administracyjnego, które nie jest zakończone decyzja ostateczną, niż sprawa zakończona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2002 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przede wszystkim w sprawie niniejszej należało zbadać kwestię dopuszczalności skargi M. L. na pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia 22 lipca 2004 r. i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 23 września 2004 r. Skarżący twierdzi, że pisma te należy uznać za decyzje, które uniemożliwiają mu zalegalizowanie samowolnie wybudowanego garażu. Sąd podziela stanowisko skarżącego co do tego, że powyższe pisma są decyzjami, od których przysługuj ą stosowne środki zaskarżenia. Pisma te spełniają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Posiadają oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. To minimum pozwala na ustalenie podmiotów i przedmiotu stosunku materialnoprawnego, a jego nawiązanie jest celem dla zrealizowania którego następuje wydanie decyzji administracyjnej. Takie stanowisko prezentowane jest też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (Postan. z 13 lipca 1983 r. IISA593/83 ONSA 2/1983/55; Wyrok NSA | z 20 lipca 1981 r. SA 1163/81- OSP/KA 1982 nr 9-10 póz. 169). W konsekwencji należy uznać, że skarżący wyczerpał środki zaskarżenia niezbędne l do wniesienia skargi, którą należy uznać za dopuszczalną w zaistniałych w tej sprawie okolicznościach. Przechodząc do merytorycznej oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem należy stwierdzić, że wniosek M. L. z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego garażu nie został rozpoznany zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, rozpoznając wniosek organy administracji nie mogą uciekać od stosowania skodyfikowanej procedury i prowadzić ze stroną wymiany korespondencji bez wszczęcia postępowania, ustalenia stanu faktycznego i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Wadliwość takiego działania jest oczywista. Sprawa samowolnego wybudowania garażu zakończona wydaniem nakazu rozbiórki jest sprawą inną niż sprawa z wniosku skarżącego z dnia 24 czerwca 2004 r. choć oczywiście wynik tej wcześniejszej sprawy w sposób zasadniczy przesądza o rozstrzygnięciu wniosku z 24 czerwca 2004 r. Dlatego przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji, której skierowano wniosek o legalizację budowy garażu przeprowadzi stosowne postępowanie i wyda rozstrzygnięcie stosując się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Braki w tym względzie uniemożliwiają ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wobec czego Sąd na podstawie art. 145§1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, a na podstawie art.200 tej ustawy zasądzono na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania sądowego oraz w oparciu o art. 152 Ppsa orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło