II SA/Ol 869/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2013r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia "[...]" nr "[...]", działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr "[...]" z dnia "[...]" nałożył na J. O. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą A, karę pieniężną w wysokości 5 300,00 zł. Organ wskazał, że strona dopuściła się naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego, za które przewidziane są kary. Stwierdzono okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Wskazano na brak wszystkich okresów aktywności na wykresówce z dnia 11 stycznia 2012r. w okresie od 0:00 do 9:55. Naruszenie to sankcjonuje załącznik nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, lp. 6.3.8, przewidując karę 300 zł. Stwierdzono również nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Podano, że w toku kontroli J. O. nie okazała wykresówek kierowcy G. O. za przejazdy w dniach: - 19.12.2011r. - przejazd na trasie Warszawa – Mogielnica; - pomiędzy wykresówką z dnia 13.01.2012r., a wykresówką z dnia 16.01.2012r. - przejazd na trasie Lisi Ogon - Ciechanów; - pomiędzy wykresówką z dnia 21 stycznia 2012r., a wykresówką z dnia 23.01.2012r. – przejazd na trasie Motaniec - Lubawa; - pomiędzy wykresówką z dnia 28.01.2012r., a wykresówką z dnia 30.01.2012r. - przejazd na trasie Radomsko-Mogielnica. Załącznik zaś nr 3 do ww. ustawy – lp.6.2.1 sankcjonuje karą 5000 zł ww. przewinienie. Odwołanie od ww. decyzji wniosła J. O.. Strona odwołująca podniosła, że podtrzymuje swoje wcześniejsze zeznania, że wykonywała przejazdy ciągnikiem siodłowym w celach komunikacyjnych Podniosła, że nie posiada własnej naczepy tylko holuje naczepy, których właścicielami są zleceniodawcy. Dlatego też kierowca po zakończeniu zlecenia może swobodnie poruszać się pojazdem bez naczepy w celach komunikacyjnych, nie będąc uzależnionym od podjęcia kolejnego zlecenia. Cztery sporne sytuacje były zaś spowodowane tym, że pojazd osobowy, którym porusza się kierowca, był niesprawny. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych co do stwierdzonych naruszeń, poczynionych przez organ I instancji. Organ II instancji wskazał, że naruszenia m.in. w postaci udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy czy też nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, powodują zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na uniemożliwienie prawidłowej analizy aktywności kierowcy i weryfikację jego czasu jazdy, odebrania przez niego wymaganych przerw lub odpoczynków. Ponadto w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia wobec okoliczności dysponowania przez stronę wszelką dokumentacją czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz, na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Organ odwoławczy skonkludował, że analiza zebranej w sprawie dokumentacji przekonuje o prawidłowości dokonanych przez organ I instancji ustaleń, a co za tym idzie zastosowanych wobec strony skarżącej kar. Podniesiono również, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń jakoby przewozy były wykonywane w celach prywatnych. Organ II instancji wskazał także, że zgodnie z treścią art. 3 lit h rozporządzenia 561/2006, rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanymi do niezarobkowego przewozu rzeczy. Dlatego też strona wykonując przewozy niezarobkowe pojazdem, którego dmc wynosi 18200kg (zapis zawarty w dowodzie rejestracyjnym pojazdu) winna stosować się do przepisów cytowanego rozporządzenia. Nadto zeznania złożone przez G. O. dowodzą, iż poszczególne przewozy wykonywał on w celu podjęcia kolejnego zlecenia. W tym kontekście przytoczono definicję przewozu drogowego w myśl art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, według której przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85i(WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85(Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). W myśl zaś art. 4 pkt a rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Skargę na ww. decyzję wywiedli J. O. i G. O. jako jej pełnomocnik. W ocenie wnoszących skargę organ błędnie zakwalifikował wykonywany w dniach 18/19.12.2011r., 13.01.2012r., 21/23.01.2012 r., 28/30.01.2013r. przewóz drogowy, ponieważ w tym czasie strona poruszała się ciągnikiem siodłowym bez naczepy w celach "komunikacyjnych". Ponadto w uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, co w jej przekonaniu oznacza poruszanie się w celach komunikacyjnych. Jest to sytuacja, która miała miejsce na gruncie niniejszej sprawy, a więc taka, w której po zakończeniu zlecenia transportowego kierowca odłącza naczepę ciężarową nie planując kolejnego wyjazdu zarobkowego ciągnikiem siodłowym, np.: podjeżdża do kolegi przebywającego w innym mieście (np. w Mogielnicy). W trakcie zaś pobytu w Mogielnicy kierowca postanawia poszukać kolejnego zlecenia transportowego, zgłasza spedytorowi gotowość do podjęcia kolejnego zlecenia. Według twierdzeń skargi nic nie może stać na przeszkodzie aby przedsiębiorca mógł użyczać kierowcy samochodu w celu np. dojazdu do miejsca zamieszkania. W trakcie takiego przejazdu zaś kierowca nie jest zobligowany to rejestrowania swojej aktywności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt oraz przepisów mających zastosowanie w sprawie przekonuje w ocenie Sądu, że organy zasadnie stwierdziły dopuszczenie się przez skarżącą naruszeń przepisów dotyczących transportu drogowego, takich jak okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, za każdą wykresówkę oraz nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Odnośnie pierwszego naruszenia ustalono (protokół kontroli, akta adm., k. – 41), że w toku kontroli przedsiębiorstwa J. O. okazała wykresówkę G. O., na której stwierdzono brak wszystkich okresów aktywności. Luka ta dotyczy wykresówki z dnia 11 stycznia 2012r. (od godz. 0:00 do 9:55). Stosownie zaś do treści art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U. UE.L.1985.370.8), kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia nr 3821/85 w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d), jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty, a jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące. Należy mieć też na uwadze, że zgodnie z art. 6 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE.L.2006.102.1), kierowca zapisuje jako inną pracę cały czas określony w art. 4 pkt e), a także cały czas spędzony na prowadzeniu pojazdu używanego do działalności zarobkowej nieobjętego zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia oraz zapisuje wszelkie okresy gotowości określone w art. 15 ust. 3 lit. c) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, od ostatniego dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku. Zapisu tego dokonuje się ręcznie na wykresówce, na wydruku lub przy użyciu funkcji ręcznego wprowadzania danych do urządzenia rejestrującego. Brak pełnych danych o aktywności kierowcy we wskazanym czasie jest bezsporny i został potwierdzony podczas przesłuchania przez kierowcę G. O.. Wyjaśnił on, że w dniu 11 stycznia 2012r. w godzinach 0:00 – 9:55 odpoczywał i zapomniał wyrysować aktywność (akta adm., protokół z przesłuchania świadka, k. – 46). To przewinienie (okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, za każdą wykresówkę) zgodnie z załącznikiem nr 3 (lp. 6.3.8) do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2012.1265) usankcjonowane jest karą 300 zł. Ponadto odnośnie do drugiego naruszenia ustalono, że J. O. nie okazała wykresówek kierowcy G. O. za przejazdy w dniach: - 19.12.2011r. – przejazd na trasie Warszawa – Mogielnica; - pomiędzy wykresówką z dnia 13.01.2012r., a wykresówką z dnia 16.01.2012r. – przejazd na trasie Lisi Ogon – Ciechanów; - pomiędzy wykresówką z dnia 21 stycznia 2012r., a wykresówką z dnia 23.01.2012r. – przejazd na trasie Motaniec – Lubawa; -pomiędzy wykresówką z dnia 28.01.2012r., a wykresówką z dnia 30.01.2012r. – przejazd na trasie Radomsko-Mogielnica. W skardze podniesiono, że organ błędnie zakwalifikował wykonywany w ww. okresie przewóz drogowy, ponieważ w tym czasie strona poruszała się ciągnikiem siodłowym bez naczepy w celach "komunikacyjnych" i dopiero będąc w danej miejscowości (np. w Mogielnicy) kierowca szukał zlecenia. W kontekście wskazanego naruszenia przywołać należy art. 2 ust. 1 wspomnianego już Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r., według którego to rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego: rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony: lub osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą. Ponadto jeszcze raz trzeba przywołać w tym miejscu kluczową w sprawie regulację prawną art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, zgodnie z którą kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Warto zwrócić również uwagę na art. 15 ust. 3, który nakłada na kierowcę obowiązek m.in. obsługi przełączników umożliwiających osobną i wyraźną rejestrację okresów czasu prowadzenia pojazdu, "innej pracy", "okresu gotowości:, a także przerw w pracy i okresów dziennego odpoczynku. Mając na uwadze przywołane regulacje prawne zgodzić się należy w pełni z organem, że przejazdy pomiędzy miejscowościami, gdzie kierowca zakończył zlecenie, a miejscowościami gdzie podjąć ma następny ładunek, nie można nazwać przejazdami w celach komunikacyjnych. Argumentacja zawarta w skardze jakoby kierowca dopiero będąc w danej miejscowości szukał kolejnego zlecenia jest niewiarygodna. Ewidentnie bowiem sporne przewozy miały miejsce pomiędzy miejscowością zakończenia jednego przewozu, a miejscowością podjęcia kolejnego ładunku. Należy zatem przyjąć, że celem kolejnych spornych wyjazdów było podjęcie i rozpoczęcie zlecenia. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na znaczną, a w niektórych przypadkach nawet bardzo dużą odległość dzielącą te miejsca: Warszawa – Mogielnica (66 km); Lisi Ogon – Ciechanów (225 km); Motaniec – Lubawa (401 km); Radomsko – Mogielnica (154 km). Takie przejazdy bez wątpienia w ocenie Sądu są przejazdami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą i podjętymi w związku z wykonywanymi usługami, a nie jak sugeruje strona skarżąca prywatnymi przejazdami w celach komunikacyjnych. G. O. niewątpliwie nie rejestrował swojej aktywności, wskazań w zakresie prędkości pojazdu oraz przebytej drogi w przywołanych okresach. Nierejestrowanie zaś za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi zgodnie z załącznikiem nr 3 (lp. 6.2.1) do ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym usankcjonowane jest karą 5000 zł. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd podziela stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, w myśl art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, przewóz drogowy to transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85i(WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85(Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1). W myśl zaś art. 4 pkt a rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Ten ostatni przepis wskazuje, że nawet przejazd bez naczepy pomiędzy różnymi miejscowościami w których rozpoczynały się zlecenia wykonywane przez firmę skarżącej musi być traktowany jako przewóz drogowy w myśl rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i nie można przyjąć, że kierowca mógł nie rejestrować swojej aktywności na trasach tych przejazdów. Nie można też uznać, że były to przejazdy odbywane w celach komunikacyjnych nie związanych z wykonywaniem transportu drogowego. Zaznaczyć należy, że na gruncie niniejszej sprawy nie mógł mieć zastosowania przepis art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: - rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, - rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, - umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, nie zawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2). W niniejszej sprawie skarżąca jest przedsiębiorcą. Tak więc to na niej spoczywał obowiązek zapewnienia właściwej organizacji i dyscypliny pracy, wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzeganie przepisów dotyczących transportu drogowego. Niewątpliwie skarżąca poprzez wydawanie odpowiednich poleceń oraz kontrolowanie pracy kierowcy może zapewnić wykonywanych przez niego przejazdów zgodnie ze stosownymi regulacjami w zakresie transportu drogowego. Analogicznie organy nie miały podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, według którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.