II SA/Ol 877/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. uchyla czynność Prezydenta z dnia "[...]" polegającą na zameldowaniu na pobyt stały S. N. w lokalu III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. N. kwotę 196 zł (sto dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 11 grudnia 2006 r. S.N. złożył w Wydziale Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego wniosek o zameldowanie go na pobyt stały w lokalu przy "[...]". Wskazując na to, iż w dniu 30 kwietnia 2007 r. wniosek ów został przez stronę cofnięty, Naczelnik Wydziału, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, orzekł decyzją z dnia "[...]" o umorzeniu postępowania w sprawie. Jako podstawa prawna rozstrzygnięcia wskazany został art. 105 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) Strona tegoż postępowania – K.N. w odwołaniu od tej decyzji zarzuciła, iż narusza ona jej prawa i jest sprzeczna z interesem społecznym. Podniosła, iż cały czas sprzeciwia się ponownemu zameldowaniu S.N. w przedmiotowym lokalu, gdyż nie miesza on w nim od roku 2001. Zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia "[...]". W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż w efekcie cofnięcia wniosku o zameldowanie postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe, co czyniło zasadnym wydanie decyzji na podstawie art. 105 § 2 k.p.a. W skardze na tą decyzję K.N. wskazała na fakt, iż 30 listopada 2006 r. S.N. sam wymeldował się z przedmiotowego lokalu z uwagi na częste interwencje Policji, wiążące się ze stosowaniem przez niego przemocy wobec rodziny. Zarzuciła, iż nie chciano uwzględnić dowodów przemawiających na jej korzyść i w dniu 30 kwietnia 2007 r. dokonano zameldowania, mimo iż sprzeciwiają się temu zgłaszane przez nią argumenty. Podniosła, iż S.N. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od 30 lat, nie nocuje w nim ani nie trzyma swoich rzeczy, to zaś, iż przychodzi w odwiedziny do swojego wnuka nie może być podstawą do dokonania zameldowania. Skarżąca podkreśliła również, że nie wyraziła zgody na umorzenie postępowania, której wymaga art. 105 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nadmienił, iż "[...]" S.N., przedkładając przydział lokalu mieszkalnego oraz wypełniając druk "zgłoszenie pobytu stałego", został zameldowany czynnością materialno-techniczną (nie decyzją) w lokalu przy "[...]" – zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl zasad zawartych w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto stosownie do treści art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W rozpatrywanym przypadku wynik tej kontroli uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zmianami), organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest tak zwaną czynnością materialno-techniczną, która charakteryzuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych, których spełnienie ma zapewniać proste, bo techniczne tylko, wykonanie przez właściwy organ czynności rejestracyjnej. Zupełnie inna jest natomiast procedura realizacji obowiązku meldunkowego, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości. W takim wypadku, jak stanowi art. 47 ust. 2 w/w ustawy, o dokonaniu zameldowania (lub wymeldowania) rozstrzyga właściwy organ gminy. Zastosowanie znajdują wówczas normy zawarte w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W tym właśnie trybie wszczęte zostało postępowanie w sprawie wniosku o zameldowanie na pobyt stały, złożone przez S.N. w dniu 11 grudnia 2006 r. Wbrew twierdzeniu organów obu instancji, nie zaistniała podstawa do umorzenia tego postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z kolei, na podstawie § 2 tegoż artykułu, organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. W przepisie art. 105 § 2 przewidziano odmianę umorzenia postępowania, które nie stało się (obiektywnie) bezprzedmiotowe, lecz stało się z jakichkolwiek przyczyn bezprzedmiotowe dla strony postępowania w tym sensie, że strona nie jest zainteresowana kontynuacją postępowania i uzyskaniem merytorycznego załatwienia sprawy w drodze decyzji. Komentowany przepis określa następujące przesłanki umorzenia postępowania, które muszą być spełnione łącznie: a) wniosek o umorzenie postępowania pochodzi od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, b) inne strony postępowania nie sprzeciwiają się umorzeniu postępowania, c) umorzenie postępowania nie jest sprzeczne z interesem społecznym. Należy podkreślić, że w świetle tego przepisu niedopuszczalne jest umorzenie postępowania wszczętego z urzędu oraz postępowania wszczętego na żądanie organizacji społecznej. Wniosek o umorzenie postępowania musi pochodzić od strony, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte i powinien zawierać uzasadnienie, które umożliwi organowi prowadzącemu postępowanie ocenę, czy ewentualne umorzenie postępowania będzie zgodne z interesem społecznym. Dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek strony jest uwarunkowana brakiem sprzeciwu innych stron, do których organ administracji publicznej musi zwrócić się o zajęcie wyraźnego stanowiska w tej kwestii. Sprzeciw nawet jednej ze stron stanowi o niedopuszczalności umorzenia postępowania w tym trybie. (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II. str. 627-628) Nie ulega wątpliwości, iż w rozpatrywanym przypadku warunek ten nie został spełniony. Stąd też decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważywszy, iż kontrolowane postępowanie podjęte zostało przez Prezydenta Miasta w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym winno zostać zakończone wydaniem decyzji, wyeliminowania z obrotu prawnego wymagało również zameldowanie S.N. na pobyt stały w lokalu przy "[...]", dokonane materialno-techniczną czynnością Prezydenta Miasta z dnia "[...]". Podstawę orzeczenia w tym zakresie stanowi art. 135 w zw. z art. 146 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazać należy, iż nie było dopuszczalne dokonanie zameldowania w trybie czynności materialno-technicznej właśnie ze względu na toczące się postępowanie administracyjne w przedmiocie zameldowania. Wniosek z dnia 30 kwietnia 2007r. złożony na druku zgłoszenia pobytu stałego był w istocie drugim wnioskiem wniesionym w tej samej sprawie. Dlatego też nie mógł być on załatwiony poprzez przyjęcie danych w trybie art. 47 § 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do czasu zakończenia się postępowania wszczętego wnioskiem z 11 grudnia 2006r. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż w sprawie zgłoszone dane mogły budzić wątpliwości co do pobytu S.N. w spornym lokalu, o czym świadczą akta administracyjne oraz fakt, iż organ prowadził postępowanie przez pięć miesięcy, w którym jednoznacznie nie rozstrzygnięto, czy S.N. może zostać zameldowany. Mając na względzie argument, jakim w odpowiedzi na skargę poparta została uchylona czynność, celowe zdaje się być pouczenie, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien mieć na uwadze, iż samo tylko przedstawienie przez S.N. przydziału lokalu mieszkalnego nie mogło w żadnym razie stanowić wystarczającej podstawy do zameldowania. Jak wynika bowiem z art. 9 ust. 2 a, przedłożenie dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu ma na celu jedynie wykazanie, iż potwierdzenia pobytu w tym lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące dokonuje, czego wymaga ów przepis, właściciel lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu. Jest oczywiste, iż w razie istnienia wątpliwości co do faktycznego miejsca pobytu osoby występującej o zameldowanie w lokalu, do którego ma ona tytuł prawny, samodzielne potwierdzenie przez nią pobytu w tym lokalu nie jest wystarczające. Twierdzenie to musi zostać zweryfikowane innymi dowodami. Temu właśnie służy postępowanie administracyjne. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 tejże ustawy.