II SA/Ol 877/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zameldowania postanawia odmówić uczestnikowi postępowania – S. N. przyznania prawa pomocy. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W wyniku rozpoznania skargi K. N. na decyzję Wojewody, umarzającą postępowanie w sprawie zameldowania S. N., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzje organów obu instancji oraz czynność Prezydenta Miasta, polegającą na zameldowaniu S. N. Po otrzymaniu odpisu wyroku S. N. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie dla niego adwokata. Podał w nim, iż obecnie nie posiada comiesięcznych dochodów - jest bezrobotnym, jednak zasiłek otrzyma dopiero w kwietniu. Z oświadczenia o majątku wynika, iż wnioskujący dysponuje jedynie mieszkaniem lokatorskim. Uczestnik postępowania został zobowiązany do wyszczególnienia wysokości miesięcznych opłat mieszkaniowych i pozostałych wydatków bytowych ze wskazaniem źródła ich pokrywania. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 18 marca 2008 r., oświadczył, iż: Obecnie jest bez dochodu. Jest zarejestrowany w urzędzie pracy z prawem do zasiłku dopiero od maja. Wysokość tego zasiłku nie jest jeszcze mu znana. Ostatnią wypłatę otrzymał w styczniu a w lutym otrzymał ostatnią nagrodę roczną w wysokości 1400 zł. Z urzędu pracy nie otrzymał żadnej propozycji pracy, dlatego zapisał się na kurs palacza, którego koszt, wynoszący 500 zł, pokrył z rzeczonej nagrody. Dodatkowo płaci 300 zł za stancję, gdyż przez Panią N. nie ma gdzie mieszkać. Rachunki za gaz i prąd opłaca jego córka, on zaś dokłada się do nich w miarę możliwości. Ostatni rachunek za prąd to 155,89 zł a za gaz 208,40 zł. Opłaty za czynsz opłaca Pani N. Jeżeli chodzi o środki codziennego użytku oraz jedzenie, to korzysta z pomocy córki, do której przychodzi na obiady i która obecnie robi dla niego jakieś zakupy. Swoje pieniądze otrzyma dopiero w maju. Szuka pracy i chociaż ma duży staż, to wiek jest przy tym zbyt duży. Od postanowienia referendarza sądowego z dnia 27 marca 2008r., uwzględniającego w całości wniosek S. N., K. N. wniosła sprzeciw. Skarżąca zarzuciła uczestnikowi postępowania składanie fałszywych oświadczeń. Podała m.in., iż pracuje zarobkowo i posiada konto w banku. W wyniku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). Celem weryfikacji informacji zawartych w sprzeciwie, S. N. został zobowiązany do złożenia: wyciągu z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, bądź oświadczenia o braku takowych; oświadczenia udzielającego odpowiedzi na pytanie, czy w bieżącym roku imał się jakichkolwiek prac zarobkowych, a jeśli tak, to kiedy i jaki uzyskał z nich dochód; zaświadczenia z urzędu pracy o świadczeniach, które w bieżącym roku pobierał i które ma pobierać. W odpowiedzi na wezwanie uczestnik postępowania stwierdził w piśmie z dnia 4 czerwca 2008 r., iż dokumenty dotyczące jego dochodów prześle do sądu tylko wtedy, gdy zagwarantowane zostanie nieudostępnianie K. N. zawartych w nich danych. Oświadczył, iż nie pracuje dorywczo "od czasu rezygnacji z poprzedniego zakładu". Do pisma załączył kopię decyzji o przyznaniu mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 4 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika - stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli natomiast wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Rzeczone wątpliwości wzbudzone zostały w rozpatrywanej sprawie treścią sprzeciwu. Zobowiązanie nałożone na S. N. w celu ich wyeliminowania nie zostało wykonane, mimo pouczenia go o tym, iż będzie to mogło stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. Nie przedłożył on w wyznaczonym terminie wyciągów z posiadanego rachunku bankowego oraz urzędowego zaświadczenia wymaganej treści a jego stwierdzenie, iż "nie pracuje dorywczo i nie pracował(-) od czasu (...) rezygnacji z poprzedniego zakładu" nie stanowi wyraźnej odpowiedzi na pytanie, czy w bieżącym roku imał się on jakichkolwiek prac zarobkowych. Odnosząc się argumentów, które przywołał, należy wskazać, iż w postępowaniu sądowo-administracyjnym nie jest dopuszczalne uniemożliwienie stronie tego postępowania zapoznania się z pełną treścią dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Ponieważ z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego należy potraktować jako niewykazanie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania (postanowienie NSA z 4 grudnia 2007 r., sygn. akt I OZ 830/07, orzeczenia.nsa.gov.pl), na podstawie tego przepisu i w oparciu o przepis art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.