II SA/Ol 877/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 września 2014r. sprawy ze skargi E. W. W. i D. T.W. na decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]" postanawia 1. odrzucić skargę, 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. E. W. W. i D. T. W. przesłali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pisma datowane dnia 17 maja 2014r., 10 lipca 2014r. oraz 26 sierpnia 2014r., z których wynika, że obecnie prowadzone jest przeciwko nim postępowanie egzekucyjne o wydanie Agencji Nieruchomości Rolnych działki nr "[...]" położonej w D. o powierzchni 0,8000 ha, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi KW nr "[...]". W związku z tym państwo W. domagają się zweryfikowania przez tutejszy Sąd postanowień wydanych przez Sąd Rejonowy, czynności Komornika Sądowego i decyzji administracyjnych, na podstawie których doszło do powstania zobowiązania finansowego wpisanego do księgi wieczystej nieruchomości. Podali, że w dniu 5 maja 1993r. do KW nr "[...]" Sąd Rejonowy dokonał wpisu hipoteki przymusowej na kwotę 87.522,300 zł. Dodatkowych wpisów dokonano w KW nr "[...]" postanowieniami z 12 marca 1994r. i 18 marca 1994r. Przy czym skarżący zaznaczyli, że nie jest znana treść tych wpisów. Zdaniem skarżących wpisy te zostały dokonane na podstawie decyzji Wójta Gminy nr "[...]" z dnia "[...]". Państwo W. wnieśli o ujawnienie tej decyzji i sprawdzenie całej dokumentacji dotyczącej ich rodziny. Ponadto wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Organ ustalił, że powołana przez skarżących decyzja w ogóle nie istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Do właściwości sądu administracyjnego nie należy kontrola nad działalnością orzeczniczą sądów powszechnych. Sąd administracyjny nie rozpatruje również skarg na czynności komornika sądowego. Przedmiotem zaskarżenia przed sądem administracyjnym może być konkretny, istniejący akt administracyjny wydany w postępowaniu administracyjnym lub w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dlatego przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd może być tylko powołana decyzja Wójta Gminy z dnia "[...]", nr "[...]", która powinna zostać przedłożona przez organ administracji publicznej, który ją wydał wraz ze skargą i aktami postępowania administracyjnego (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Co do zasady bowiem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy. Ewentualnie, gdyby organ tego nie uczynił zaskarżoną decyzję powinna przedłożyć strona (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Tylko wyjątkowo sąd administracyjny może dopuścić dowody uzupełniające z dokumentów, ale przedłożone przez stronę, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaś skarżący domagają się weryfikacji decyzji Wójta Gminy, która, jak twierdzi organ, w ogóle nie istnieje. Skarżący wprawdzie powołują nr tej decyzji i datę jej wydania, ale sami nie wiedzą czego ona dotyczy i jej nie posiadają. Nie przedłożyli nawet żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że decyzja taka rzeczywiście została wydana. Nie sposób więc przyjąć, że decyzja taka istnieje. Mając powyższe na uwadze skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia. W związku z tym nie budzi wątpliwości, że wniesiona skarga nie może zostać rozpatrzona przez sąd administracyjny, co wyczerpuje negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy zawartą w art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienie NSA z 18 kwietnia 2008 r., I OZ 273/08, postanowienie NSA z 14 lutego 2012 r., II GZ 41/12, Tarno J. P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572, Jagielska M., Jagielski J., Gołaszewski P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. Hauser R., Wierzbowski M., Warszawa 2011, s. 803). Zgodnie z orzecznictwem zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051). Dlatego rozstrzygnięto jak w pkt 2 sentencji postanowienia. Dodatkowo wskazać należy, że wnioski skarżących zawarte w pismach adresowanych do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia i 26 sierpnia 2014r. o wyłączenie od orzekania w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i Sądu Rejonowego z powodu niewłaściwości z mocy ustawy – są niedopuszczalne. Instytucja wyłączenia dotyczyć może poszczególnych bądź wszystkich sędziów, a nie Sądu. Poza tym sąd administracyjny nie jest władny rozstrzygać o wyłączeniu sędziów sądów powszechnych. Ponadto skarżący nie podają żadnych okoliczności stanowiących przesłanki do wyłączenia sędziego z mocy ustawy czy na wniosek, określonych w art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a. Tym samym wnioskom tym nie nadano dalszego biegu.