II SA/Ol 878/19

WyrokWSA w Olsztynie2019-12-31

Skład orzekający: Janina Kosowska, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdzające niezgodność prawa krajowego z prawem UE może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., jeśli dotyczy innego punktu dyrektywy niż ten, który został naruszony w decyzji krajowej?
Ratio decidendi
Orzeczenie TSUE stwierdzające niezgodność prawa krajowego z prawem UE nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a., jeśli dotyczy innego punktu dyrektywy niż ten, który został naruszony w decyzji krajowej. Ponadto, system weryfikacji decyzji w administracyjnych trybach nadzwyczajnych (wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności, uchylenie/zmiana decyzji) oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nie mogą być stosowane zamiennie, a wniosek o wznowienie postępowania może być rozpatrywany jedynie w ramach przesłanek określonych w art. 145, 145a i 145b k.p.a.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o nałożeniu kary za przejazd pojazdem nienormatywnym, powołując się na wyrok TSUE stwierdzający niezgodność polskiego prawa z dyrektywą UE. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że wyrok TSUE dotyczy innego przepisu dyrektywy niż naruszony w sprawie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o braku podstaw do wznowienia postępowania i o odrębności trybów nadzwyczajnych. Spółka A zaskarżyła decyzję DIAS do WSA, domagając się uchylenia decyzji organu I instancji lub stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej karę, argumentując, że przepisy k.p.a. umożliwiają takie działania w związku z wyrokiem TSUE.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 31 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym - oddala skargę. W dniu 5 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga Spółki A. (dalej zwanej "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej zwanego "DIAS") z "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Skarga ta została przekazana Sądowi przez DIAS wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, decyzją z "[...]" Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej zwany "organem I instancji") nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 15.000 zł. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym. Wskazana decyzja nie została zaskarżona i stała się ostateczna. Wnioskiem z "[...]" skarżący, powołując art. 145 k.p.a. w zw. z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej zwanego "TSUE") z 13 stycznia 2004 r. sygn. C-453/00 oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, a także art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, zwrócił się do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją i uchylenie tej decyzji. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący wskazał, że TSUE wyrokiem z 21 marca 2019 r. w sprawie oznaczonej C-127/17 uznał, że "Nakładając na przedsiębiorstwa transportowe wymóg posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się po niektórych drogach publicznych, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady(UE)2015/719 z dnia 29 kwietnia 2015 r., w związku z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do tej dyrektywy 96/53". Postanowieniem z "[...]" organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie, a następnie decyzją z "[...]" odmówił uchylenia opisanej powyżej decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że wskazywany przez skarżącego wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17 nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Wyjaśnił bowiem, że wyrok ten dotyczył konkretnych punktów (3.1 i 3.4) załącznika I do dyrektywy 96/53, wśród których nie wymieniono punktu 3.3.2, określającego dopuszczalny nacisk (24 t) w przypadku gdy odległość między osiami wynosi ponad 1,3 m i do 1,4 m. Podał, że państwa członkowskie transponowały przepisy dyrektywy do ustawodawstwa krajowego, czego wyrazem jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), które w § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) odpowiada brzmieniu pkt 3.3.2 dyrektywy 96/53. Dodał, że decyzja o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej wydana została w związku z przekroczeniem o 29,75 % limitu nacisku w grupie osi naczepy, w skład której wchodziły trzy osie nie napędowe. Skonstatował, że skoro pkt 3.3.2 nie był przedmiotem skargi w sprawie C-127/17, to wydany w tej sprawie wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. pozostaje bez wpływu na treść decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Ponadto organ I instancji, przytaczając treść art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., stwierdził, że wśród przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego nie wymieniono orzeczenia TSUE mającego wpływ na treść wydanej decyzji. Wywiódł więc, że w tej sytuacji zasada trwałości decyzji uzyskuje przewagę i sprawy zakończone prawomocnie nie mogą być ponownie rozpatrywane. Organ I instancji nie stwierdził przy tym wystąpienia w okolicznościach niniejszej sprawy żadnej z ustawowych przesłanek do wznowienia postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji nieuprawnione rozpatrzenie jego wniosku wyłącznie z uwzględnieniem regulacji prawa krajowego, a z pominięciem orzeczenia TSUE sygn. C-453/00 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Ocenił bowiem, że obowiązek wzruszenia decyzji ostatecznej sprzecznej z prawem Unii Europejskiej wynika wprost z tych przepisów i art. 46 Karty Praw Podstawowych UE. Uznał, że zastosowanie tych regulacji powinno prowadzić do takiej wykładni przepisów krajowych w zakresie podstaw wznowienia postępowania, które pozwalałyby wzruszyć decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów krajowych niezgodnych z prawem unijnym. Odwołał się przy tym do orzeczenia TSUE z 13 stycznia 2004 r. sygn. C-453/00 Kuhne&Heitz; orzeczenia TSUE z 6 października 2015 r. sygn. C-69/14 oraz uchwały NSA z 16 października 2017 r., sygn. I FPS 1/17. Skonstatował, że podstawę taką może stanowić art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a także art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. oraz art. 154 lub 156 k.p.a. Opisaną na wstępie decyzją z "[...]" DIAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia DIAS ocenił, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej w związku z wydaniem przez TSUE wyroku z 21 marca 2019 r. w sprawie C-127/17, a w tym wskazywanych przez skarżącego podstaw do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a. Wywiódł bowiem, że podnoszona przez skarżącego niezgodność prawa krajowego z prawem unijnym nie spełnia warunku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dotyczącego istnienia w dniu wydania decyzji nowej okoliczności nieznanej organowi, gdyż orzeczenie TSUE zapadło 21 marca 2019 r., a decyzję w sprawie, w której wznowiono postępowanie wydano "[...]". Ponadto przyjął, że wskazana okoliczność nie jest istotna dla sprawy, gdyż jak słusznie wskazał organ I instancji, w rzeczonym wyroku TSUE wypowiedział się w zakresie niezgodności prawa krajowego z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53, natomiast w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia pkt 3.3.2. tego załącznika. Zdaniem DIAS, postępowanie przed TSUE nie jest także zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a., gdyż organ ten, podobnie jak Trybunał Konstytucyjny, nie rozstrzyga o istnieniu, powstaniu, ustaniu bądź zmianie stosunku prawnego mającego związek z rozpoznawana sprawą, lecz dokonuje oceny przepisów prawa – ich zgodności lub niezgodności z prawem krajowym lub unijnym. DIAS wyjaśnił natomiast, że zagadnienie występne musi mieć charakter konkretny a nie abstrakcyjny, a abstrakcyjny charakter ma właśnie przedmiot postępowania przed TSUE. W ocenie DIAS, w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły także pozostałe podstawy wznowienia postępowania wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b k.p.a. Odnosząc się natomiast do podawanego przez skarżącego orzeczenia TSUE z 13 stycznia 2004 r. sygn. C-453/00, DIAS wskazał, że w wyroku tym Trybunał stwierdził, że mająca swe źródło w art. 10 TWE (aktualnie art. 4 Traktatu o Unii Europejskiej) zasada współpracy zobowiązuje organ administracyjny do wzruszenia prawomocnej decyzji na wniosek strony w celu uwzględnienia zapadłego po jej wydaniu orzeczenia Trybunału ustalającego wykładnię przepisu prawa wspólnotowego, będącego jedną z podstaw uprzednio wydanej decyzji, jeżeli zostaną łącznie spełnione następujące przesłanki: 1) organ jest upoważniony według prawa krajowego do wzruszenia przedmiotowej decyzji administracyjnej; 2) decyzja stała się prawomocna (ostateczna) wskutek orzeczenia sądu krajowego ostatniej instancji; 3) wyrok sądu, jak się okazało wskutek później zapadłego orzeczenia Trybunału oparty był na niewłaściwej interpretacji prawa wspólnotowego, przy czym sąd krajowy dokonał jej bez skierowania do Trybunału pytania prejudycjalnego, mimo że spełnione były przesłanki z art. 234 TWE (obecnie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej); 4) zainteresowany podmiot (strona) zwróci się do organu administracyjnego niezwłocznie po tym, jak powziął wiadomość o zapadłym orzeczeniu Trybunału. Zdaniem DIAS, w niniejszej sprawie został spełniony jedynie czwarty ze wskazanych przez Trybunał warunków. Organ ten zauważył bowiem, że k.p.a., w przeciwieństwie do Ordynacji podatkowej, nie zawiera przepisów regulujących skutki wydania wyroku TSUE. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony również drugi i trzeci warunek, gdyż decyzja nie była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, a powołane orzeczenie odnosi się tylko do spraw, w których wypowiadał się sąd administracyjny. Uznał więc, że wzruszenie decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu podlegającym wznowieniu nie jest dozwolone. Dodał, że analiza przesłanek do ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154, art. 156 k.p.a. rozpatrywana jest w innych trybach, przez różne organy i wymaga złożenia odrębnego wniosku. W skardze na powyższą decyzję DIAS, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy DIAS do ponownego rozpoznania ze wskazaniem uchylenia decyzji organu I instancji oraz uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej karę pieniężną, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, przepisy k.p.a. dają przynajmniej dwie możliwości wyeliminowania z obrotu decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną w związku z wyrokiem TSUE z 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17, to jest art. 154 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący wywiódł przy tym, że wskazana decyzja wydana została na podstawie przepisów sprzecznych z prawem europejskim, a jednocześnie jest to decyzja, która nakładając karę z pewnością nie powoduje nabycia przez stronę jakiegokolwiek prawa. Uznał więc, że organ mógł zastosować art. 154 § 1 k.p.a., gdyż z pewnością należy uznać za słuszny interes strony i jej dążenie do wyeliminowania z obrotu decyzji nakładającej na nią karę na podstawie przepisów, które są sprzeczne z prawem unijnym. Ocenił, że DIAS, który także w całym swoim wywodzie przyznał, że brak mu podstawy do wzruszenia tej decyzji, ale gdyby ona była to z pewnością by ją wzruszył, mógł uchylić decyzję organu I instancji z zaleceniem zastosowania art. 154 k.p.a. Dopuszczając natomiast możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skarżący przyjął, że zastosowanie przepisów sprzecznych z normami nadrzędnymi może być traktowane jako działanie bez podstawy prawnej. Podniósł, że wydawanie decyzji na podstawie przepisów, które powinny być trzy lata wcześniej wyeliminowane z porządku prawnego, nie może być traktowane też inaczej niż rażące naruszenie prawa. Zakwestionował przy tym twierdzenie DIAS, że zastosowanie art. 156 k.p.a. rozpatrywane jest w innym trybie, przez inny organ i wymaga złożenia odrębnego wniosku, w sytuacji gdy w odwołaniu skarżący wyraził go exspressis verbis, a organem właściwym do jego rozpatrzenia jest DIAS jako organ nadrzędny. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że system weryfikacji decyzji ostatecznych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Wywiódł, że nie jest dopuszczalne w związku z tym przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Zauważył także, że postępowania określone w art. 154 k.p.a. obejmują przypadki weryfikacji decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi, a więc wadami, które nie uzasadniają wszczęcia postępowań nadzwyczajnych dotyczących wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności decyzji. Zaznaczył, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 k.p.a., w związku z czym organ nie weryfikował decyzji pod kątem przesłanek z art. 154 § 1 i art. 156 k.p.a., które dotyczą innych (samodzielnych) i odrębnych od wznowienia postępowania trybów nadzwyczajnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325); dalej jako p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać organom prowadzącym postępowanie w sprawie zakończonej zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją DIAS z "[...]" w przedmiocie odmowy uchylenia w postępowaniu wznowionym decyzji organu I instancji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Należy przede wszystkim zauważyć, że zaskarżona decyzja DIAS wydana została w postępowaniu wznowionym. Tryb ten uruchomiony został w niniejszej sprawie na wniosek skarżącego, który zwrócił się do organu I instancji "o wznowienie postępowania" zakończonego decyzją o nałożeniu na niego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia i jej uchylenie w związku z wyrokiem TSUE z 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17, w którym stwierdzono sprzeczność z prawem unijnym niektórych regulacji prawa krajowego. We wniosku tym skarżący powołał art. 145 k.p.a., w którym wymienione zostały niektóre podstawy wznowienia postępowania administracyjnego. Jednak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wydanej po rozpatrzeniu tego wniosku, skarżący, obok podstaw wznowienia postępowania podał także inne przepisy, które jego zdaniem umożliwiają uchylenia decyzji dotychczasowej, tj. art. 154 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podane przez skarżącego przepisy regulują przesłanki uruchomienia innych (odrębnych) od wznowienia postępowania trybów nadzwyczajnych, tj. trybu uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na mocy której strona nie nabyła prawa (art. 154 k.p.a.) oraz trybu stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Natomiast w skardze skierowanej do tutejszego Sądu, skarżący zarzucił DIAS, że nie uchylił decyzji organu I instancji z zaleceniem zastosowania art. 154 k.p.a., względnie nie stwierdził nieważności decyzji jako organ nadrzędny na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty te nie mają jednak usprawiedliwionych podstaw. Na system weryfikacji decyzji w administracyjnych trybach nadzwyczajnych składa się: a) postępowanie w sprawie wznowienia postępowania; b) postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności; c) postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. Jak trafnie wywiódł DIAS w odpowiedzi na skargę, system ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Dlatego też jedna okoliczność nie powinna być kwalifikowana jako wypełniająca znamiona do uruchomienia dwu lub więcej trybów nadzwyczajnych. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym, żadna z przesłanek wznowienia postępowania, wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji administracyjnej, czy stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w trybie art. 154 lub art. 155 k.p.a. Ustawodawca przewidział bowiem odrębny katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania oraz inne, odrębne katalogi przesłanek dających podstawę do stwierdzenia nieważności oraz uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. Wobec odrębności katalogów tych przesłanek, stwierdzenie ich wystąpienia wymaga przeprowadzenia w danej sprawie odrębnych postępowań, nawet wówczas, gdy do prowadzenia postępowań w różnych trybach nadzwyczajnych właściwe byłyby te same organy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, za prawidłową należy uznać ocenę DIAS, że analiza przesłanek do ewentualnego uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154, względnie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. wymaga złożenia przez skarżącego odrębnego wniosku. W niniejszej sprawie bowiem, wobec jednoznacznego żądania skarżącego zawartego we wniosku o wznowienie postępowania, przedmiotem badania organów mogło być jedynie wystąpienie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Te zaś przesłanki, czego zdaje się nie kwestionować już na etapie wniesienia skargi także skarżący, nie przewidują możliwości wznowienia postępowania administracyjnego na skutek orzeczenia TSUE mającego wpływ na treść decyzji ostatecznej. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 k.p.a., "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W świetle zaś art. 145a § 1 k.p.a., "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Stosownie natomiast do art. 145b § 1 k.p.a. "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2016 r. poz. 1219), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną". Zdaniem Sądu, prawidłowa jest ocena organów obu instancji, że orzeczenie TSUE, z uwagi na jego następczy charakter, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w sprawie rozstrzygniętej uprzednio decyzją ostateczną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie jest to bowiem nowa okoliczność faktyczna ani nowy dowód, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nie zostało także skutecznie zakwestionowane przez skarżącego twierdzenie organów, że wyrok TSUE z 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17 nie jest okolicznością mającą wpływ na decyzję o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej, gdyż w wyroku tym TSUE wypowiedział się w zakresie niezgodności prawa krajowego z pkt 3.1 i 3.4 załącznika I do dyrektywy 96/53, natomiast w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia pkt 3.3.2. tego załącznika. Trafna jest także ocena organów obu instancji, że z uwagi na przedmiot postępowania przed TSUE i okoliczność, że organ ten nie rozstrzyga o istnieniu, powstaniu, ustaniu bądź zmianie stosunku prawnego mającego związek z rozpoznawana sprawą, postępowanie przed TSUE nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. Niesporna jest zaś między stronami i nie budzi także zastrzeżeń Sądu ocena DIAS, że w kontrolowanej sprawie nie wystąpiły pozostałe podstawy wznowienia postępowania wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Negatywny wynik badania co do wystąpienia w kontrolowanej sprawie podstaw wznowieniowych, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., obligował organ do wydania decyzji o odmowie uchylenie decyzji dotychczasowej. Skoro zaś taka właśnie decyzja została wydana przez organ I instancji, to utrzymanie jej w mocy przez DIAS zaskarżoną decyzją należy uznać za zgodne z prawem. Końcowo należy zauważyć, że brak wśród podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, ujętych w ramy przepisów k.p.a., orzeczenia TSUE mającego wpływ na treść decyzji ostatecznej nie stanowi naruszenia prawa unijnego, a w tym wskazywanych przez skarżącego przepisów art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 10 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 46 Karty Praw Podstawowych UE. Przepisy te nie nakładają bowiem na państwa członkowskie obowiązku zapewnienia efektywności orzeczeniom TSUE poprzez umożliwienie wznowienia postępowania. Obowiązku takiego nie stwierdzili także TSUE i NSA w podawanych przez skarżącego orzeczeniach. Należy bowiem mieć na względzie, że wznowienie postępowania nie jest jedynym trybem nadzwyczajnym, w którym dopuszczalne jest wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej jeżeli wystąpią prawem przewidziane przesłanki umożliwiające zastosowanie takiego trybu. Jak już bowiem wskazano, na system weryfikacji decyzji w administracyjnych trybach nadzwyczajnych składa się obok wznowienia postępowania, także postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej. Są to jednak postępowania odrębne od tego prowadzonego w sprawie wznowienia postępowania. Poza granice niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej wykraczałaby zatem ocena Sądu co do możliwości wzruszenia decyzji - w związku z wyrokiem TSUE z 21 marca 2019 r. sygn. C-127/17 - w innym trybie nadzwyczajnym niż wznowienie postępowania na podstawie art.145 kpa, o które jednoznacznie strona w swym wniosku z "[...]" wystąpiła domagając się uchylenia w tym trybie ostatecznej decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło