II SA/Ol 88/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Irena Szczepkowska (Spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2004 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. Nr "[...]" r. w przedmiocie zasiłku celowego: oddala skargę. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., po rozpatrzeniu wniosku H. P., decyzją z dnia 4 grudnia 2003 r. wydaną z powołaniem się na art. 3 pkt 5 i art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) odmówił wnioskodawczyni przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na leczenie oraz na naprawę pralki. W uzasadnieniu organ argumentował, iż pomoc społeczna zabezpiecza niezbędne potrzeby życiowe człowieka, a leczenie zębów i naprawa pralki do takich potrzeb nie należą. Podnoszono także, iż środki finansowe, jakimi dysponuje ośrodek wystarczają jedynie na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych osób ubiegających się o udzielenie pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania H. P., decyzją z dnia 23 grudnia 2003 r. Nr "[...]" wydaną na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż leczenie zębów i naprawa pralki nie należą do niezbędnych potrzeb życiowych w rozumieniu art. 32 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że stosownie do treści art. 2 ust. 4 powołanej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika, jakie fundusze pozostają w dyspozycji organu pierwszej instancji, ani to, ile osób znajdujących się w równie trudnej sytuacji, co wnioskodawczyni, zwróciło się o udzielenie pomocy. Organ uznał, że nie może rozpoznać niniejszej sprawy jako, że wymaga ona uzupełnienia przez organ pierwszej instancji we wskazanym zakresie. Na powyższą decyzję H. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której opisała swoją bardzo trudną sytuację zdrowotną i materialną. Podała m.in., iż od listopada 2003 r. oczekuje pomocy w kwocie 270 zł na naprawę pralki i w kwocie 400 zł na leczenie zębów. Nadmieniła, ze od października 2003 r. złożyła w organie pomocy społecznej 30 podań o przyznanie pomocy. Według skarżącej systematyczna pomoc jest udzielana osobom nadużywającym alkoholu oraz samotnym matkom pobierającym alimenty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenia podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i podniosło, że w skardze H. P. nie zakwestionowała motywów tego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga H. P. nie mogła być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Skarżąca w istocie nie zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa, ale prosi "o załatwienie jej problemów" związanych między innymi z nieprzyznaniem jej pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na leczenie oraz na naprawę pralki. W tym miejscu należy podkreślić, iż zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyeliminowało z obrotu prawnego decyzję odmowną organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta nie rozstrzygała zatem, co trafnie podkreśla Kolegium w odpowiedzi na skargę, kwestii zasadności odmowy przyznania zasiłku celowego. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) W świetle tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Analizując materiał dowodowy, na podstawie, którego zapadło rozstrzygnięcie organu I instancji, należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wydając negatywną dla strony skarżącej decyzję nie wykazał rzeczywistej sytuacji finansowej organu pomocy społecznej, a także nie dokonał oceny sytuacji rodziny H. P. na tle innych osób i rodzin ubiegających się o wsparcie ze środków pomocy społecznej. Wykazane przez Kolegium braki w zgromadzonym materiale dowodowym nie uprawniały tego organu do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawy bez uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tej sprawie przez organ pierwszej instancji. Koniecznym zatem było uchylenie wadliwej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia w celu uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym zakresie i wydania na jego podstawie stosownego rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi sprowadzające się do twierdzenia o nieprawidłowym przyznawaniu pomocy finansowej nie mogą być - z uwagi na zakres uprawnień sądu - przedmiotem badania w tej sprawie. Kwestie związane z działalnością organu pomocy społecznej m.in. dotyczące przyznawania środków z jego funduszy mogą być zbadane i wyjaśnione przez organ sprawujący nadzór nad pracą ośrodka, sąd administracyjny takiego nadzoru nie sprawuje. Z tych wszystkich względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.