II SA/Ol 883/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2015-05-22
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony na podstawie wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Ustanowienie adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca musi przekonać sąd, że nie posiada wystarczających środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu. W przypadku wykazania braku środków na pokrycie kosztów sądowych i innych kosztów postępowania, wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżąca I. J. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w postępowaniu dotyczącym rozbiórki altany. W uzasadnieniu wskazała, że nie pracuje, a jej mąż pracuje dorywczo i ma wstrzymany zasiłek dla bezrobotnych. Rodzina prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, nie posiada majątku ani nieruchomości, mieszka w mieszkaniu komunalnym. Dochody rodziny są niskie i nie wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania i postępowania.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. J. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi I. J. i E. J. na postanowienie "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki altany postanawia ustanowić dla skarżącej adwokata.
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca – I. J. wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniosła, iż obecnie nie pracuje, a mąż, który ma wstrzymany zasiłek dla bezrobotnych, pracuje dorywczo. Rodzina pozostaje na jego utrzymaniu. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem, będącym uczniem. Członkowie rodziny nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 7.1. skarżąca wykazała mieszkanie komunalne, a w rubryce nr 10 - dochód męża z tytułu prac dorywczych w kwocie "[...]".
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. To strona tym samym powinna przekonać Sąd, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe.
Skoro zatem strona ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej otrzymanie prawa pomocy, to nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku skarżącej pozostaje fakt, iż w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu - na skutek sprzeciwu - wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał jej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdził, iż okoliczności przedstawione przez skarżącą w formularzu wniosku, jak również wynikające z przedłożonych przez nią oświadczeń, wyjaśnień i kopii dokumentów, pozwalają uznać, że jej sytuacja uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. Sąd stwierdził, iż skarżąca w sposób wystarczający uprawdopodobniła, że poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, przekracza możliwości finansowe jej 3-osobowej rodziny. Wskazał, iż z przedstawionej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej wynika, że aktualnie na miesięczny dochód jej rodziny składa się wyłącznie wynagrodzenie uzyskiwane przez jej męża z prac dorywczych w wysokości "[...]". Skarżąca nie posiada majątku, wraz z rodziną mieszka w lokalu komunalnym, za który miesięcznie uiszcza czynsz w wysokości "[...]". W związku ze swoją chorobą ponosi koszty związane z leczeniem oraz dojazdami do placówek medycznych. W dodatkowym oświadczeniu skarżąca wskazała również, że miesięcznie ponosi następujące opłaty: gaz butlowy - "[...]", dojazd syna do szkoły - "[...]", woda - "[...]", śmieci - "[...]", światło - ok. "[...]", wyżywienie - ok. "[...]". W świetle tych danych, Sąd doszedł do przekonania, że zasadne jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż z rozpoznawanego obecnie wniosku skarżącej nie wynika, aby sytuacja materialna jej 3-osobowej rodziny uległa zmianie. Stwierdzenie, że okoliczności faktyczne w zakresie sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, przyjęte za podstawę sformułowania przez Sąd przedstawionej oceny, są takie same, czyni zatem zasadnym uwzględnienie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata. Skoro bowiem zgodnie z ustaleniami Sądu, skarżąca i jej mąż nie posiadają środków majątkowych, a ich dochody nie są wystarczające nawet na pokrycie wszystkich wymaganych kosztów utrzymania rodziny, to przyjąć należy, że w warunkach niniejszej sprawy skarżąca nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jej rodziny, ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - nie tylko zatem kosztów sądowych, ale również kosztów związanych z ustanowieniem adwokata.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło